Σι, Τραμπ, Πούτιν: Η Νέα Κατανομή Δυνάμεων και τα Κλειδιά της Συμφωνίας τους

Μια νέα ισορροπία ισχύος επιχειρούν να διαμορφώσουν Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν, μέσω της κοινής διακήρυξης των τεσσάρων βασικών αξόνων. Η αμφισβήτηση του ρόλου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, η αναφορά στην ασυλία κρατικών αξιωματούχων και η πλήρης απουσία της Ουκρανίας αποτελούν το πιο ηχηρό πολιτικό μήνυμα της συνάντησης.
Ο Πούτιν αποκτά σημαντική διπλωματική κάλυψη, ο Σι ενισχύει τον ρόλο της Κίνας ως παγκόσμιου διαμεσολαβητή και ο Τραμπ προβάλλει την προσωπική διπλωματία ως εργαλείο άσκησης εξωτερικής πολιτικής.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, αποτυπώνει την πρόθεση Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεννόησης σε ζητήματα παγκόσμιας στρατηγικής σημασίας, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ενεργειακή αναταραχή δοκιμάζουν τις διεθνείς ισορροπίες.
Το αφήγημα περί «νέας Γιάλτας» δεν επιβεβαιώνεται πλήρως, καθώς η συνάντηση δεν παρήγαγε μια συμφωνία που να ανατρέπει άμεσα τις διεθνείς ισορροπίες. Ωστόσο, προσφέρει στους τρεις ηγέτες τη δυνατότητα να την αξιοποιήσουν για διαφορετικούς λόγους.
Ποιος αποκομίζει τα μεγαλύτερα οφέλη – Η διαφορετική στρατηγική Τραμπ, Σι και Πούτιν
Για τον Ρώσο πρόεδρο, η μεγαλύτερη αξία της συνάντησης είναι η επιστροφή του στο επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας ως ισότιμου συνομιλητή των ηγετών των ΗΠΑ και της Κίνας. Αυτή η εικόνα υπονομεύει πολιτικά την προσπάθεια διεθνούς απομόνωσης της Ρωσίας.
Επιπλέον, η κοινή τοποθέτηση για το ΔΠΔ εξυπηρετεί άμεσα τη Μόσχα. Ο Τραμπ, ο οποίος συμφώνησε να συμπεριληφθεί η εν λόγω αναφορά στην κοινή διακήρυξη, επιδίωκε να εξασφαλίσει προστασία για τον εαυτό του από πιθανές νομικές διώξεις στο μέλλον.
Επίσης, η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στην εισβολή στην Ουκρανία απομακρύνει από το προσκήνιο το ζήτημα των ρωσικών ευθυνών, κάτι που προφανώς είναι θετικό για τη Μόσχα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν εξασφάλισε συγκεκριμένη δέσμευση της Ρωσίας για την Ουκρανία, ούτε μια νέα συμφωνία για τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων. Επιπλέον, η απουσία δημοσιοποιημένης αμερικανικής θέσης για το πλήρες κείμενο της διακήρυξης αφήνει ένα περιθώριο αβεβαιότητας ως προς το πώς η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τις επιμέρους δεσμεύσεις.
Ο οικοδεσπότης Σι Τζινπίνγκ πρόβαλε την εικόνα της υπεύθυνης μεγάλης δύναμης που συνομιλεί με όλους. Παράλληλα, η αναφορά στην ενεργειακή συνεργασία εξυπηρετεί τα οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντά της. Η συζήτηση για την πυρηνική ασφάλεια της προσφέρει τη δυνατότητα να συμμετέχει στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου στρατηγικής σταθερότητας, χωρίς να αποδέχεται εκ των προτέρων περιορισμούς στο δικό της οπλοστάσιο.
Οι τέσσερις βασικοί άξονες της διακήρυξης
1. Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ
Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, η Κίνα, η Ρωσία και οι ΗΠΑ δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, ώστε ο Οργανισμός να μπορεί να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τις παγκόσμιες προκλήσεις και να εκπληρώνει την κύρια αποστολή του για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Η κοινή τους θέση δημιουργεί ένα πεδίο συνεννόησης για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εξελιχθεί το διεθνές σύστημα, χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή αναλυτικό σχέδιο αλλαγών.
2. Ενίσχυση της ενεργειακής τροφοδοσίας
Οι τρεις χώρες σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προμήθεια διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων προς όφελος όλων των κρατών. Παράλληλα, επαναβεβαίωσαν τη σημασία της σταθερότητας στις ενεργειακές ροές.
3. Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και κρατική ασυλία
Οι τρεις ηγέτες αναγνώρισαν ότι η αρχή της συναίνεσης των κρατών και ο σεβασμός της ασυλίας των κρατικών αξιωματούχων έχουν πρωταρχική σημασία.
Συμφώνησαν επίσης ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλοι παρόμοιοι θεσμοί δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους.
4. Πυρηνικά όπλα και διεθνής ασφάλεια
Οι τρεις πρόεδροι επαναβεβαίωσαν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει να διεξαχθεί.


