Ιστορική Συμφωνία για Στρατηγική Ενεργειακή Συνεργασία: Ελλάδα, Ευρωπαϊκές Χώρες και ΗΠΑ Ενώνουν Δυνάμεις για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου

Μια ιστορική συμφωνία για την ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, υπέγραψαν οι Υπουργοί Ενέργειας και εκπρόσωποι πολλών ευρωπαϊκών χωρών, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Συγκεκριμένα, την κοινή δήλωση υπέγραψαν η Ελληνική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Βουλγαρίας, η Ουγγαρία, η Δημοκρατία της Πολωνίας, η Ρουμανία, η Σλοβακική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Μολδαβίας, η Ουκρανία, η Δημοκρατία της Κροατίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας, η Δημοκρατία της Σερβίας, η Βοσνία και Ερζεγοβίνη και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Εκ μέρους της Ελλάδας, την κρίσιμη συμφωνία υπέγραψε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου.

Βασικοί Στόχοι της Συμφωνίας:

Η κοινή δήλωση τονίζει την ανάγκη πλήρους αξιοποίησης των υφιστάμενων υποδομών, καθώς και την εξάλειψη κανονισμών που εμποδίζουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις υπόγειες αποθήκες φυσικού αερίου της Ουκρανίας. Επισημαίνεται ότι αυτές οι αποθήκες θα πρέπει να ενσωματωθούν στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου και να λειτουργήσουν ως εμπορικός κόμβος συναλλαγών, συμβάλλοντας έτσι στην οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση της χώρας.

Το Πλαίσιο της Συνάντησης:

Η υπογραφή της δήλωσης πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Υπουργικής Συνόδου «Transatlantic Gas Security Summit», που διοργανώθηκε στην Ουάσιγκτον από τον Λευκό Οίκο και το Εθνικό Συμβούλιο Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ (NEDC) στο Donald J. Trump Institute of Peace. Η σύνοδος τελούσε υπό την προεδρία του Υπουργού Εσωτερικών και Επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, κ. Doug Burgum, και του Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, κ. Chris Wright.

Κοινή Δήλωση Κατανόησης:

Η κοινή δήλωση κατανόησης περιλαμβάνει τα ακόλουθα βασικά σημεία:

• Στρατηγικές Σχέσεις και Μακροχρόνια Συνεργασία: Αναγνώριση των ισχυρών στρατηγικών σχέσεων και της μακροχρόνιας συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και της ασφάλειας.
• Διατλαντική Συνεργασία: Επιβεβαίωση της συνεχούς ισχυρής συνεργασίας στο πλαίσιο της Συνεργασίας για τη Διατλαντική Ενεργειακή Συνεργασία (P-TEC) και της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών (3SI).
• Διαφοροποίηση Προμηθειών και Ασφάλεια Εφοδιασμού: Αναγνώριση της ζωτικής σημασίας της διαφοροποίησης των προμηθειών και των διαδρομών φυσικού αερίου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Τονίζεται η σημασία ανθεκτικών και διαφοροποιημένων ενεργειακών πηγών, καθώς και η ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης μέσω της συνεργασίας με τις ΗΠΑ.
• Απειλές στην Ενεργειακή Ασφάλεια: Υπενθύμιση των απειλών για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης που έχουν σημειωθεί κατά περιόδους (2006, 2009, 2014, 2018, και από το 2022 και εξής).
• Ηγετική Θέση ΗΠΑ και Περιφερειακή Ολοκλήρωση: Σημείωση της ηγετικής θέσης των Ηνωμένων Πολιτειών στην ενεργειακή αφθονία και των στόχων για ενισχυμένη περιφερειακή ολοκλήρωση και διατλαντική εμπορική συνεργασία στην ενέργεια.
• LNG και Ενεργειακή Ασφάλεια: Επισημαίνεται η αυξανόμενη σημασία των έργων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) σε χώρες όπως η Κροατία, η Ελλάδα, η Λιθουανία και η Πολωνία, ως σημαντικών επενδύσεων για την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομική ευημερία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη.
• Περιφερειακές Προσπάθειες: Έπαινος των περιφερειακών προσπαθειών για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω της αύξησης της ρευστότητας στις αγορές φυσικού αερίου και της σύναψης εμπορικών συμβάσεων με προμηθευτές LNG των ΗΠΑ.
• Υπόγειες Αποθήκες Ουκρανίας: Αναγνώριση των τεράστιων δυνατοτήτων των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης φυσικού αερίου της Ουκρανίας, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην περιφερειακή αγορά και να υποστηρίξουν την οικονομική της ανάκαμψη.
• Επαναβιομηχάνιση και Ανάπτυξη Υποδομών: Υποστήριξη της κοινής αίσθησης επείγοντος για την επαναβιομηχάνιση, τη στρατηγική πολιτική, τη διάθεση κεφαλαίων και τη μείωση των κινδύνων στην εφοδιαστική αλυσίδα, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης και επέκτασης των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών, για την επίτευξη αμοιβαίας ευημερίας, οικονομικής ανθεκτικότητας και εθνικής ασφάλειας.

Κατάληξη σε Κατανόηση:

Οι συμμετέχοντες δεσμεύονται να:

• Ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των αγορών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας πλήρως και επεκτείνοντας τις υφιστάμενες υποδομές.
• Προωθήσουν διαφανή και μη διακριτική πρόσβαση στις υποδομές φυσικού αερίου στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας την ασφάλεια του εφοδιασμού.
• Αυξήσουν τη διαφάνεια της αγοράς, εναρμονίσουν τα χρηματιστήρια φυσικού αερίου, προωθήσουν αποδοτικά ρυθμιστικά πλαίσια τιμολόγησης και εξαλείψουν κανονισμούς που εμποδίζουν τις εισαγωγές και την ανάπτυξη υποδομών.
• Κινητοποιήσουν δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση για τη διασφάλιση ασφαλούς και οικονομικά προσιτού εφοδιασμού φυσικού αερίου.
• Διαβουλεύονται τακτικά για την εφαρμογή των αρχών συνεργασίας.
• Ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και διαφοροποίηση της Ευρώπης, διασφαλίζοντας σταθερό και ανθεκτικό εφοδιασμό, απαλλαγμένο από χειραγώγηση, και καλλιεργώντας επωφελείς ευκαιρίες για αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.