Συντάξεις: Έρχονται νέα μέτρα στήριξης – Εξετάζονται αλλαγές στις κρατήσεις για τη ΔΕΘ

Νέα πρόσθετα μέτρα στήριξης για τις συντάξεις των ασφαλισμένων φαίνεται πως επεξεργάζεται η ηγεσία του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης εν όψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) τον Σεπτέμβριο. Όπως αναφέρει η εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος, στο πακέτο αυτό περιλαμβάνονται τρία εναλλακτικά σενάρια για τη μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις.

Ειδικότερα, αυτά είναι τα εξής:

• Να μειωθεί η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις με την αναμόρφωση των υφιστάμενων κλιμάκων.
  Το παλαιό σχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης προβλέπει την αντικατάσταση των σημερινών 8 κλιμακίων από 4 κλίμακες, στις οποίες οι κρατήσεις ΕΑΣ θα υπολογίζονται όπως η φορολογία, δηλαδή επί της διαφοράς του ποσού σύνταξης κάθε κλίμακας και όχι επί του συνολικού ποσού, όπως συμβαίνει τώρα. Εάν το σχέδιο για την αναμόρφωση της ΕΑΣ υλοποιηθεί, τότε θα επιφέρει μειώσεις στις κρατήσεις. Υπενθυμίζεται πως σήμερα οι κρατήσεις δεν «τρώνε» την ετήσια αύξηση που χορηγείται στη σύνταξη του ασφαλισμένου.
• Να μειωθεί ή να καταργηθεί η Εισφορά Ασθένειας 6% στις επικουρικές συντάξεις.
  Στο τραπέζι της κυβέρνησης βρίσκεται ξανά η μείωση της Εισφοράς Ασθένειας στο 3% από 6%. Αυτό θα ισοδυναμούσε με μηνιαίες αυξήσεις από 6 ευρώ έως 12 ευρώ στις επικουρικές συντάξεις. Με την κατάργησή της, οι αυξήσεις θα ήταν διπλάσιες. Το κόστος από τη μείωση στο μισό της κράτησης ασθένειας εκτιμάται στα 80 εκατ. ευρώ, ενώ με την κατάργησή της φτάνει τα 150 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι οι επικουρικές συντάξεις δεν έχουν αυξηθεί, παρότι ο ΕΦΚΑ εμφανίζει πλεόνασμα και στον κλάδο της επικουρικής ασφάλισης, και ο Νόμος 4387/2016 προβλέπει αύξηση των επικουρικών σε περίπτωση πλεονάσματος.
• Να καταργηθεί η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) από τις επικουρικές συντάξεις.
  Η κράτηση επιβάλλεται σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 280.000 συνταξιούχοι. Το μέτρο εξετάζεται εναλλακτικά, σε συνδυασμό με τα άλλα δύο σενάρια. Εάν, για παράδειγμα, δεν προχωρήσουν η αναμόρφωση και η μείωση της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις, τότε θεωρείται βέβαιο ότι θα καταργηθεί η ΕΑΣ από τις επικουρικές. Η κράτηση στις επικουρικές από την Εισφορά Αλληλεγγύης ξεκινά από τα 300 ευρώ και άνω μικτά, με ποσοστό 3%, το οποίο αυξάνεται κατά 1% ανά 50 ευρώ. Για παράδειγμα, από τα 350,01 ευρώ έως τα 400 ευρώ γίνεται 4%, από τα 400,01 ευρώ έως τα 450 ευρώ πάει στο 5%, και ούτω καθεξής, με όριο το 10% για επικουρικές άνω των 650 ευρώ. Η μείωση των κρατήσεων στις επικουρικές είχε εξεταστεί και πέρυσι, αλλά, τελικά, αποφασίστηκε η κατάργηση του μηχανισμού της προσωπικής διαφοράς από τις συντάξεις.

Ίσως από το 2027
Στο φετινό πακέτο μέτρων για τη ΔΕΘ, η μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις επανέρχεται με αυξημένη πιθανότητα να εφαρμοστεί από το 2027, είτε στις κύριες είτε στις επικουρικές, καθώς ισοδυναμεί με έμμεση αύξηση. Για παράδειγμα, στις επικουρικές συντάξεις, οι οποίες, σημειωτέον, δεν έχουν αυξηθεί παρά τα πλεονάσματα του ΕΦΚΑ, η κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης σημαίνει ότι 280.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν επικουρικές άνω των 300 ευρώ θα δουν αύξηση κατά μέσο όρο 15 ευρώ τον μήνα. Εάν, όμως, επιλεγεί η μείωση της Εισφοράς Ασθένειας ή και η ολοσχερής κατάργησή της, τότε θα ωφεληθούν 1,2 εκατ. συνταξιούχοι με μόνιμη έμμεση αύξηση, καθώς δεν θα πληρώσουν ξανά Εισφορά Ασθένειας. Σημειώνεται ότι η Εισφορά Ασθένειας 6% αποτελεί κατάλοιπο από τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, καθώς επιβλήθηκε το 2015, πριν την υπογραφή του τρίτου Μνημονίου, και εξακολουθεί να εφαρμόζεται παρά τα υπερπλεονάσματα της οικονομίας.

Τα παραδείγματα
Οι συνταξιούχοι που υφίστανται τη μεγαλύτερη αδικία από τον σημερινό υπολογισμό της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) ανήκουν σε δύο κατηγορίες:

• Όσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 ευρώ έως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6% από 3% που είναι για συντάξεις από 1.468 ευρώ έως 1.783 ευρώ.
• Όσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις, άνω των 2.200 ευρώ μικτά, ή όσοι έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τις 2.200 ευρώ. Σε αυτές τις συντάξεις, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι, οι κρατήσεις ισοδυναμούν με μια κατώτατη σύνταξη των 500 και 600 ευρώ. Για παράδειγμα, στις συντάξεις των 2.500 ευρώ η εισφορά είναι 9% (225 ευρώ), ενώ για συντάξεις άνω των 3.500 ευρώ επιβάλλεται κράτηση ΕΑΣ 13% και 14%. Ένας συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 3.700 ευρώ ή με άθροισμα κύριων συντάξεων 3.700 ευρώ έχει κράτηση 518 ευρώ τον μήνα από την ΕΑΣ.

Στη διαφορά
Η ΕΑΣ επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις από τα 1.468 ευρώ και άνω, ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων άνω των 1.468 ευρώ. Το σχέδιο που εξεταζόταν από το υπουργείο Εργασίας ως δικαιότερο, βάσει του πορίσματος του Συνηγόρου του Πολίτη, προέβλεπε η εισφορά να επιβάλλεται στη διαφορά του ποσού σύνταξης κάθε κλίμακας και όχι σε όλη τη σύνταξη, όπως συμβαίνει τώρα.

Η πρόβλεψη
Το σενάριο αυτό προβλέπει, μεταξύ άλλων, 4 νέες κλίμακες κρατήσεων: 15% για το τμήμα σύνταξης από 1.468 ευρώ έως 1.800 ευρώ, 20% για το τμήμα σύνταξης από 1.800 ευρώ έως 2.200 ευρώ, 25% από 2.200 ευρώ έως 2.800 ευρώ και πιθανώς 28% από 2.800 ευρώ και άνω. Για παράδειγμα, αντί για κράτηση 3% στα 1.600 ευρώ, να υπάρχει κράτηση στη διαφορά σύνταξης από τα 1.468 ευρώ έως τα 1.600 ευρώ, δηλαδή στο ποσό των 132 ευρώ. Σε αυτήν την περίπτωση, ο συντελεστής θα ήταν 15%, αλλά θα υπολογιζόταν στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 έως τα 1.800 ευρώ και όχι σε όλο το ποσό. Τώρα, με εισφορά 3% στα 1.600 ευρώ, ο συνταξιούχος δίνει 48 ευρώ τον μήνα για την ΕΑΣ, ενώ με κράτηση 15% στα 132 ευρώ θα καταβάλει 20 ευρώ. Το κόστος αυτού του σχεδίου εκτιμάται στα 150 εκατ. ευρώ, καθώς όλοι οι συνταξιούχοι θα πληρώνουν ΕΑΣ, αλλά με χαμηλότερο ποσό.

Παρακάτω παρατίθεται ο πίνακας με τη κλίμακα κρατήσεων στις κύριες συντάξεις.

Πιλοτική δίκη για αλλαγή στον υπολογισμό της ΕΑΣ
Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) θα κριθεί και σε ανώτατο βαθμό με πιλοτική δίκη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που θα διεξαχθεί στις 10 Ιουνίου. Οι πιθανότητες ακύρωσης του υφιστάμενου καθεστώτος και αλλαγής του υπολογισμού της ΕΑΣ είναι σημαντικές, καθώς το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει να μην υπολογίζεται στην εισφορά το ποσό της σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ και η κράτηση να επιβάλλεται στη διαφορά σύνταξης πάνω από τα 1.400 ευρώ.