Φυσικές Καταστροφές: Η Απαίτηση για Συνεργασία Κράτους και Ασφαλιστικού Κλάδου

Η κλιματική κρίση έχει παύσει να αποτελεί ένα μακρινό σενάριο, μετατρεπόμενη σε μια καθημερινή απειλή που εγείρει σοβαρά ζητήματα για τις υποδομές, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναγκαιότητα ανανέωσης της εθνικής στρατηγικής αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών βρέθηκε στο επίκεντρο του δεύτερου συνεδρίου Natcat Summit, μιας διοργάνωσης του Money Review, του οικονομικού μέσου της «Καθημερινής», που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Η κα Πέτρα Χιελκέμα, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) και εποπτείας του ευρωπαϊκού ασφαλιστικού κλάδου, τόνισε την ευρωπαϊκή τάση για ενίσχυση της ασφαλιστικής προστασίας. Υπογράμμισε, δε, ότι ο αποτελεσματικός συντονισμός όλων των εμπλεκομένων φορέων είναι κρίσιμος για τη διασφάλιση της οικονομικής σταθερότητας σε περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων.

Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, αναδείχθηκε με σαφήνεια η ανάγκη για ριζική αναθεώρηση της εθνικής στρατηγικής απέναντι στις μεγάλες φυσικές καταστροφές. Ένα βασικό συμπέρασμα ήταν η κοινή παραδοχή ότι ούτε το κράτος ούτε ο ιδιωτικός τομέας μπορούν πλέον να επωμιστούν μόνοι τους το οικονομικό βάρος της αποκατάστασης, καθιστώντας επιτακτική τη στενή συνεργασία. Η κα Χιελκέμα επισήμανε το αυξανόμενο χάσμα προστασίας στην Ευρώπη, γεγονός που είχε ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για την Ελλάδα είναι ανησυχητικά: η ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους φυσικών καταστροφών παραμένει κάτω του 5% από το 1980. Αυτό αποδίδεται τόσο στην υποτίμηση του κινδύνου από τους πολίτες, όσο και στην εσφαλμένη αντίληψη ότι το κράτος θα καλύπτει πάντα κάθε ζημία.

Η διαμόρφωση μιας ισχυρής ασφαλιστικής συνείδησης στην Ελλάδα υπήρξε κεντρικό θέμα συζήτησης. Ο κ. Σταύρος Κωνσταντάς, διευθυντής Διεύθυνσης Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης στην Τράπεζα της Ελλάδος, τόνισε την άμεση ανάγκη για μεγαλύτερη ασφαλιστική επαγρύπνηση απέναντι στους φυσικούς κινδύνους. Ο κ. Δημήτρης Μαζαράκης, αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος και διευθύνων σύμβουλος στην Εθνική Ασφαλιστική, επεσήμανε ότι η ανθεκτικότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κόστος, αλλά ως μια μακροπρόθεσμη και αποδοτική επένδυση.

Στο ίδιο πνεύμα, ο κ. Ιωάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, αποκάλυψε ότι μόλις το 20% των ελληνικών κατοικιών είναι ασφαλισμένο. Τόνισε, μάλιστα, ότι η ασφάλιση αποτελεί προνόμιο των οικονομικά ασθενέστερων, καθώς αυτοί αδυνατούν να ανακάμψουν από ένα μεγάλο πλήγμα. Επέκρινε, επίσης, το γεγονός ότι σημαντικό μέρος της δημόσιας περιουσίας παραμένει ανασφάλιστο και πρότεινε την υιοθέτηση μοντέλων υποχρεωτικότητας, όπως αυτά που ισχύουν στην Ευρώπη.

Προληπτικά μέτρα

Οι ασφαλιστικές εταιρείες ζητούν από την πολιτεία τη θέσπιση πιο αποτελεσματικών κινήτρων και τη δημιουργία ενός σταθερού πλαισίου συνεργασίας. Ο κ. Ερρίκος Μοάτσος, διευθύνων σύμβουλος στην ERGO Ασφαλιστική, εξήγησε ότι οι εταιρείες πρέπει να λειτουργούν όχι μόνο ως φορείς ανάληψης κινδύνων, αλλά και ως διαχειριστές αυτών. Ο κ. Απόστολος Αϊλαμάκης, γενικός διευθυντής και Chief Strategy & Transformation Officer της Εθνικής Ασφαλιστικής, υπογράμμισε την ανάγκη μετάβασης από το μοντέλο της εκ των υστέρων αποζημίωσης σε ένα μοντέλο προστασίας, με επιβράβευση όσων λαμβάνουν προληπτικά μέτρα.

Ανταποκρινόμενος στα αιτήματα της αγοράς και στις πιέσεις της κλιματικής αλλαγής, ο δημόσιος τομέας παρουσίασε τις δικές του πρωτοβουλίες, εστιάζοντας στην αναβάθμιση των επιχειρησιακών μέσων και στην ενσωμάτωση της τεχνολογίας.

«Αιγίς», drones και 112

Ο κ. Βασίλης Κικίλιας, πρώην υπουργός Πολιτικής Προστασίας και νυν υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, αναφέρθηκε στην προσπάθεια αναβάθμισης της Πολιτικής Προστασίας, κατά την οποία υλοποιήθηκαν προγράμματα δεκαετίας μέσα σε μόλις 18 μήνες.

Εστίασε στο πρόγραμμα «Αιγίς», στη χρήση drones και δορυφορικών δεδομένων για συνεχή επιτήρηση, καθώς και στον μαζικό επανεξοπλισμό του πυροσβεστικού σώματος, μια διαδικασία που ξεκίνησε πριν από λίγα χρόνια και σταδιακά ολοκληρώνεται. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, αναγνώρισε την καθοριστική συμβολή της τεχνολογίας, τονίζοντας ότι η πολιτική προστασία συνδέεται πλέον άρρηκτα με τα ψηφιακά εργαλεία. Ο κ. Παπαστεργίου ανέδειξε το εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, τη χρήση θερμικών καμερών για την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών, καθώς και την αξιοπιστία του συστήματος 112. Επίσης, αναφέρθηκε στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για ακριβέστερες προγνώσεις και στη δημιουργία έξυπνων πόλεων που βασίζονται σε αισθητήρες και data centers.

Από την πλευρά των υποδομών, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστος Δήμας, παραδέχθηκε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνο του το οικονομικό μέγεθος αυτών των καταστροφών. Τόνισε ότι το μάθημα από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias» είναι η ανάγκη να ανακατασκευάζονται οι υποδομές με νέα, αυξημένα κριτήρια ανθεκτικότητας, εντασσόμενες σε μια ολιστική προσέγγιση προστασίας. Η επιτυχία της πρόληψης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα επιστημονικά δεδομένα και την ετοιμότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ο κ. Χαράλαμπος Κοντοές, διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, υπογράμμισε τη σημασία των δορυφορικών δεδομένων και του ευρωπαϊκού προγράμματος Copernicus, επισημαίνοντας ότι η ουσιαστική διαχείριση μιας κρίσης πρέπει να γίνεται πριν από την εκδήλωσή της. Ο κ. Εμμανουήλ Ράμμος, πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, επιβεβαίωσε την ωριμότητα της Ελλάδας στην επεξεργασία αυτών των δεδομένων. Η κα Παρασκευή Νομικού, καθηγήτρια Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος στο ΕΚΠΑ, ανέδειξε τη χρήση ρομποτικών υποθαλάσσιων συστημάτων για τη χαρτογράφηση του βυθού και την παρακολούθηση της κίνησης του μάγματος σε ηφαιστειακά συστήματα, όπως αυτό της Σαντορίνης.

Η κα Σαβίνμαρί Ελντράχερ, σύμβουλος της Munich Re, και η κα Λουτσία Μπεβέρε, Senior Catastrophe Data Analyst της Swiss Re Institute, δύο από τους κορυφαίους αντασφαλιστές παγκοσμίως, υπενθύμισαν ότι η έκθεση των υποδομών αυξάνεται λόγω της αστικοποίησης και φαινομένων όπως οι μεσογειακοί κυκλώνες. Η κα Ελντράχερ πρότεινε το ελβετικό μοντέλο συνεργασίας κράτους, ασφαλιστικών εταιρειών και τοπικών κοινοτήτων ως ιδανικό παράδειγμα. Ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος του ΕΚΠΑ, κ. Κωνσταντίνος Καρτάλης, συνόψισε την πρόκληση με τη φράση: η χώρα έχει οργανωθεί για ένα κλίμα που δεν υπάρχει πια, και οι πολιτικές προσαρμογής πρέπει να εστιάζουν στις επόμενες δεκαετίες.

Δείτε επίσης:

• Η οικονομία των φυσικών καταστροφών: Πρόληψη, ασφάλιση και ανθεκτικότητα
• Νερό, κλιματική αλλαγή και ανθεκτικότητα: Προστατεύοντας τις κρίσιμες υποδομές σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο
• Κατανοώντας το τοπίο των φυσικών καταστροφών στην Ελλάδα
• Σχεδιάζοντας με γνώμονα τις καταστροφές – Υποδομές, κίνδυνος και πρόληψη

Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας απέναντι στις φυσικές καταστροφές: Η πρόληψη στο επίκεντρο

Μαζαράκης: Η ανθεκτικότητα δεν είναι κόστος, είναι επένδυση

Η Ανθεκτικότητα Ξεκινά Τοπικά: Δήμοι, Επιχειρήσεις και Πολίτες

Παπαστεργίου: Η τεχνολογία γίνεται κρίσιμο εργαλείο πολιτικής προστασίας

Από το Διάστημα στην Πολιτική Προστασία: Τα δεδομένα που μπορούν να προβλέψουν την επόμενη καταστροφή

Petra Hielkema: Συντονισμένη δράση για να κλείσει το χάσμα προστασίας από τις φυσικές καταστροφές

Κικίλιας: Μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο πολιτικής προστασίας που αξιοποιεί σύγχρονα τεχνολογικά μέσα

Στ. Κωνσταντάς: Η Ελλάδα χρειάζεται μεγαλύτερη ασφαλιστική συνείδηση απέναντι στους φυσικούς κινδύνους

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News