Συμπληρωματικές Συντάξεις: Ενίσχυση, όχι Αντικατάσταση των Δημόσιων Συστημάτων – Κρίσιμη Τοποθέτηση της ΕΟΚΕ

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) αναλαμβάνει πρωτοβουλία στη ζωτικής σημασίας συζήτηση για τη μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών συνταξιοδοτικών συστημάτων. Ενώ στηρίζει την ανάπτυξη συμπληρωματικών συνταξιοδοτικών σχημάτων, θέτει σαφή προϋπόθεση: να μην είναι σε βάρος των δημόσιων συστημάτων.

«Τα συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, αλλά πρέπει να συμπληρώνουν, όχι να αποδυναμώνουν, τα δημόσια συστήματα», τόνισε η εισηγήτρια της σχετικής γνωμοδότησης, Μαρία ντελ Κάρμεν Μπαρέρα Τσαμόρο (ΕΟΚΕ, Ομάδα Εργαζομένων CCOO -Ισπανία). «Η προτεραιότητα πρέπει να παραμένει ξεκάθαρη: να διασφαλίσουμε ότι όλοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με αξιοπρέπεια, ασφάλεια και επαρκές εισόδημα.»

Την ίδια θέση υποστήριξε και ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ Σέαμους Μπόλαντ (Ομάδα Κοινωνίας Πολιτών -Ιρλανδία), ο οποίος εξήρε την ενεργό συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ένα θέμα που χαρακτήρισε «πολύπλοκο, πολιτικά ευαίσθητο και με ετερόκλητες απόψεις».

Δημογραφικό, Οικονομία και Επενδυτικές Ανάγκες: Οι Τρεις Προκλήσεις της Ευρώπης

Το πλαίσιο της συζήτησης διαμορφώνεται από τις ταυτόχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη: γηράσκουσες κοινωνίες, πίεση στα δημόσια οικονομικά και αυξημένες επενδυτικές ανάγκες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει μεταρρυθμίσεις με στόχο την ενίσχυση των συμπληρωματικών συντάξεων, εστιάζοντας στο πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν (PEPP) και στους κανονισμούς για τα ταμεία επαγγελματικής σύνταξης (IORP). Οι στόχοι είναι διττοί: η βελτίωση των συνταξιοδοτικών εισοδημάτων και η διοχέτευση πόρων από την ιδιωτική αποταμίευση στην πραγματική οικονομία.

Η ΕΟΚΕ, αν και δεν αμφισβητεί την ουσία αυτής της προσέγγισης, εκφράζει επιφυλάξεις ως προς την εφαρμογή της. Επιμένει ότι η επάρκεια, η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη πρέπει να αποτελούν τους θεμελιώδεις άξονες κάθε μεταρρύθμισης. Για το λόγο αυτό, ζητά δέσμη μέτρων σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενίσχυση των δημόσιων συστημάτων και την αύξηση της εμπιστοσύνης στις συμπληρωματικές αποταμιεύσεις.

Υπαρκτή η Ψαλίδα των 40% Εις Βάρος των Γυναικών

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της ΕΟΚΕ σχετικά με τις ανισότητες των φύλων. Σε ορισμένες χώρες, οι γυναίκες λαμβάνουν έως και 40% λιγότερα από ιδιωτικά συνταξιοδοτικά σχήματα σε σύγκριση με τους άνδρες.

Η Κομισιόν επιδιώκει την υιοθέτηση στοχευμένων μέτρων, μέσω διαλόγου μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, για τη μείωση αυτού του χάσματος. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη οι συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις να συμβάλλουν ευρύτερα στην καταπολέμηση της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων.

Οι «Κοινωνικοί Εταίροι»: Απαραίτητος Κρίκος για την Επιτυχία

Κεντρικό αίτημα της ΕΟΚΕ είναι η ουσιαστική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων σε κάθε στάδιο των μεταρρυθμίσεων, ειδικά όσον αφορά τα επαγγελματικά σχήματα. Μέτρα όπως η αυτόματη ένταξη δεν θα πρέπει να επιβάλλονται, αλλά να προκύπτουν από συμφωνίες μεταξύ εργοδοτών και συνδικάτων.

Η Ισπανίδα υπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης Έλμα Σαΐθ Ντελγάδο (PSOE -Ισπανία), κατά τη διάρκεια σχετικής συζήτησης υψηλού επιπέδου στο πλαίσιο της ΕΟΚΕ, υπογράμμισε, σύμφωνα με το ERTNews: «Οποιαδήποτε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα πρέπει να στηρίζονται στην αρχή της συμπληρωματικότητας. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντικαθιστούν το κρατικό συνταξιοδοτικό σύστημα.»

Σε παρόμοιο μήκος κύματος, η Επίτροπος Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε (ΕΛΚ / PSD -Πορτογαλία), διαβεβαίωσε ότι «η Κομισιόν σέβεται πλήρως τις αρμοδιότητες των κρατών μελών, με στόχο τη στήριξη κοινών πρακτικών που λειτουργούν για τους πολίτες.»

Επενδύσεις Χαμηλού Ρίσκου για τους Αποταμιευτές

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον ρόλο των συμπληρωματικών συντάξεων στη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων στην Ευρώπη. Ωστόσο, εκφράζει επιφυλάξεις σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να αναληφθούν με τις αποταμιεύσεις των πολιτών. Ως εκ τούτου, ζητά μια προσεκτική ισορροπία μεταξύ αποδόσεων και ασφάλειας, διασφαλίζοντας την προστασία των συνταξιοδοτικών κεφαλαίων.

Επιπλέον, η γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για ευκολότερη και πιο κατανοητή πρόσβαση στα συμπληρωματικά σχήματα, ιδιαίτερα για όσους δεν καλύπτονται σήμερα. Επισημαίνεται η ανάγκη για σαφέστερους κανόνες, καλύτερη ενημέρωση των αποταμιευτών και ισχυρότερες εγγυήσεις, σε συνδυασμό με χρηματοοικονομική εκπαίδευση και απλά εργαλεία που θα βοηθούν τους πολίτες να κατανοούν τα δικαιώματά τους.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να σέβονται την ποικιλομορφία των εθνικών συστημάτων και να συμφωνούνται με εργοδότες και συνδικάτα, καθώς εκτιμά ότι μια ενιαία προσέγγιση για όλες τις χώρες είναι καταδικασμένη να αποτύχει.