«Το Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου: 11η χρονιά επιτυχίας στο Studio Μαυρομιχάλη

Το Studio Μαυρομιχάλη γιορτάζει την ενδέκατη συνεχή χρονιά του εμβληματικού έργου «Το Κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου, ενός αριστουργήματος που αγκαλιάστηκε από το κοινό με συνεχόμενα sold out.

Ο Άρης Αλεξάνδρου (1922-1978), ο σπουδαίος ποιητής της μεταπολεμικής γενιάς, γνωστός για τις μεταφράσεις του, ιδιαίτερα των Ντοστογιέφσκι και άλλων Ρώσων κλασικών, άφησε πίσω του ένα μοναδικό μυθιστόρημα. Το «Κιβώτιο», ένα από τα πιο σημαντικά λογοτεχνικά έργα του 20ου αιώνα στην Ελλάδα, μεταφέρεται για ενδέκατη χρονιά στη σκηνή του Studio Μαυρομιχάλη. Η παράσταση, σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή και Κλεοπάτρας Τολόγκου, με τον Φώτη Μακρή να αποσπά διθυραμβικές κριτικές και να είναι υποψήφιος για το βραβείο «Κάρολος Κουν» για τον κεντρικό ρόλο.

Ο Φώτης Μακρής, πρωταγωνιστής του έργου, εκτός από τη σταθερή παρουσία του στο Studio Μαυρομιχάλη, έχει ταξιδέψει με το «Το Κιβώτιο» σε 40 πόλεις της Ελλάδας, καθώς και στην Πάφο της Κύπρου, στο πλαίσιο του εορτασμού της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης το 2017.

Το Έργο

Η υπόθεση εκτυλίσσεται στα τέλη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Μια ομάδα ανταρτών, μετά από διαταγή του Γενικού Αρχηγείου, αναλαμβάνει να μεταφέρει ένα άγνωστου περιεχομένου κιβώτιο μέσα από εχθρικό έδαφος, με παραλήπτη τη διοίκηση μιας ανταρτοκρατούμενης πόλης. Κατά τη διάρκεια της επικίνδυνης αποστολής, η ομάδα αποδεκατίζεται σταδιακά, με αποτέλεσμα μόνο ένας αντάρτης να επιβιώνει και να καταφέρνει να παραδώσει το κιβώτιο. Ωστόσο, κατά την παράδοση, διαπιστώνεται ότι το κιβώτιο είναι κενό. Ο επιζών αντάρτης συλλαμβάνεται και φυλακίζεται από τους συντρόφους του ως δολιοφθορέας. Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να αποδείξει την αθωότητά του, ο ήρωας αρχίζει να εξηγεί και να ερμηνεύει ξανά και ξανά το νόημα της παράδοξης αποστολής τους. Ο πρωταγωνιστής, μη γνωρίζοντας την ταυτότητα του ανακριτή ή των δεσμωτών του, και αντιμετωπίζοντας την απουσία αντίδρασης στις συχνά αντικρουόμενες απόψεις του, προσπαθεί να ξεκαθαρίσει την υπόθεση.

Η συναρπαστική πλοκή του έργου, αν και βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα του εμφυλίου πολέμου, εμβαθύνει σε πολυεπίπεδες πολιτικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις μέσω ενός δυναμικού μονολόγου. Μια καφκικού τύπου ανάκριση, γεμάτη αγωνία, λαμβάνει χώρα μπροστά στα μάτια του κοινού, καθώς ο ανώνυμος ήρωας απολογείται στους δεσμώτες του, επιχειρώντας να αποδείξει την αθωότητά του και να ξεδιαλύνει την αλήθεια πίσω από την περίεργη αποστολή.

Ο Αλεξάνδρου, ως μια μοναχική φωνή, ασκεί οξεία κριτική στην έννοια της επανάστασης, χωρίς όμως να την απορρίπτει. Μέσα από τη διαδικασία της ανάκρισης, αναδεικνύεται πώς οι μηχανισμοί της εξουσίας συχνά συνθλίβουν το άτομο. Η διαρκής σύγκρουση μεταξύ ατομικού και συλλογικού, όπου δεν υπάρχουν απόλυτοι νικητές ή ηττημένοι, αποτελεί την καρδιά του προβλήματος των επαναστατικών ιδεών. Οι ιδέες αυτές καλούν τους ανθρώπους να θυσιάσουν την υποκειμενικότητά τους για χάρη του σκοπού. Ο Αλεξάνδρου αναγνωρίζει αυτή την αναγκαιότητα, ενώ παράλληλα κριτικάρει τις ακραίες διαστάσεις που μπορεί να λάβει στην καθημερινή πολιτική πρακτική.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Αλεξάνδρου, παρά τις εσωτερικές του αγωνίες, παρέμενε αφοσιωμένος στον κομμουνισμό. Ωστόσο, σταδιακά απομακρύνθηκε από την κομματική δράση και τις αριστερές του θέσεις. Το σημαντικό είναι ότι, αποχωρώντας από τις αρχικές του θέσεις, δεν στράφηκε στην αντίπαλη πλευρά, αλλά αντιμετώπισε διωγμούς ως αριστερός. Η ηθική βάση των ιδεών του, ο ανθρωπισμός, η ισότητα και η δικαιοσύνη, παρέμεινε σταθερή για τον Άρη Αλεξάνδρου.

Ο Φώτης Μακρής, μέσα από έναν συγκλονιστικό μονόλογο, ενσαρκώνει αυτόν τον ταραγμένο ήρωα που σταδιακά αμφισβητεί κάθε πεποίθηση. Το έργο έχει ερμηνευτεί ως αλληγορία για τον εμφύλιο, ως καταγγελία κάθε μορφής εξουσίας, αλλά και ως ένα βαθύ σχόλιο στον δυτικό πολιτισμό.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Δραματουργική επεξεργασία – Σκηνοθεσία: Φώτης Μακρής, Κλεοπάτρα Τολόγκου

Σκηνογραφία: Διονύσης Μανουσάκης

Μουσική: Γιώργος Νινιός

Παίζει ο Φώτης Μακρής

ΗΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Από 9 Οκτωβρίου 2026. Κάθε Παρασκευή, 21.00

ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 75 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/to-kibotio-tou-ari-aleksandrou-gia-11i-xronia/

ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΝΕΟΣ ΛΟΓΟΣ
Studio Μαυρομιχάλη
Μαυρομιχάλη 134, Τηλ. 2106453330
[email protected]
www.studiomavromihali.gr