Ο Πόλεμος στη Μέση Ανατολή ως Καταλύτης για μια Νέα Ενεργειακή Τάξη: Αλλαγές Πέρα από τα Στενά του Ορμούζ

Ο πρόσφατος πόλεμος στη Μέση Ανατολή, παρά τις αρνητικές του συνέπειες, φέρνει μαζί του και μια θετική προοπτική για την παγκόσμια οικονομία. Αναμένεται να ενισχύσει και να διαφοροποιήσει την αλυσίδα προσφοράς ενέργειας, αποτρέποντας στο μέλλον πιθανές κρίσεις που θα προκαλούνταν από τον αποκλεισμό μιας ζωτικής θαλάσσιας οδού, όπως τα Στενά του Ορμούζ. Όσο ισχυρότερη είναι η πίεση στην οικονομία, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το κίνητρο για την υλοποίηση αυτών των απαραίτητων αλλαγών.

Επιπλέον, εκτιμάται ότι ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (ΟΠΕΚ), μετά την αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, θα έχει μειωμένη επιρροή. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σε συνδυασμό με την ανάπτυξη αγωγών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ, μια πιο ολοκληρωμένη και ασφαλής εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας θα μπορούσε να δημιουργηθεί. Ταυτόχρονα, η παγκόσμια κοινότητα θα έχει ένα ισχυρότερο κίνητρο να επιταχύνει τη μετάβαση στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), μειώνοντας την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Ο πόλεμος ανέδειξε με σαφήνεια διαρθρωτικά προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας. Η ευκολία με την οποία το Ιράν μπόρεσε να επηρεάσει την πρόσβαση του πλανήτη σε ένα σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, χρησιμοποιώντας απλά μέσα, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο βαθιάς σκέψης και κινητήρια δύναμη για μόνιμες αλλαγές.

Σύμφωνα με το CNN, η πιθανότερη εξέλιξη είναι η κατασκευή νέων αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίοι θα παρακάμπτουν τον Περσικό Κόλπο. Αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε πιο σταθερές και οικονομικά προσιτές ενεργειακές προμήθειες μακροπρόθεσμα, δεδομένου του υψηλού κόστους ασφάλισης που επιβαρύνει τις μεταφορές μέσω περιοχών υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου.

«Ίσως αυτό να μην είχε συμβεί χωρίς τον πόλεμο. Συχνά, σοκ και απροσδόκητα εξωγενή γεγονότα είναι απαραίτητα για να καταδείξουν την ανάγκη για αλλαγή», δήλωσε στο CNN ο Ross Mayfield, αναλυτής της Baird.

Αυτή η δεκαετία έχει ήδη γνωρίσει σημαντικές αλλαγές: Μετά την πανδημία, οι εφοδιαστικές αλυσίδες της μεταποίησης κατέρρευσαν και αναδιοργανώθηκαν, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αναμόρφωσε την ευρωπαϊκή προμήθεια φυσικού αερίου, και οι δασμοί της εποχής Trump προκάλεσαν δραστικές αλλαγές στην προμήθεια πρώτων υλών.

Η ανάδειξη των αδυναμιών στην ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή, καθώς η παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, με τις τεχνολογικές εταιρείες να επεκτείνουν με αμείωτους ρυθμούς τα ενεργοβόρα data centers τους.

Εάν ο κόσμος μειώσει την εξάρτησή του από την ενέργεια της Μέσης Ανατολής, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση για να επωφεληθούν. Το φυσικό αέριο παραμένει η κύρια πηγή ηλεκτροπαραγωγής, και οι ΗΠΑ διαθέτουν τεράστια αποθέματα και δυνατότητες αύξησης των εξαγωγών.

«Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί θετικό – παρά την προσωρινή οικονομική αναταραχή – αν τελικά αποκατασταθεί η ελευθερία στη ναυσιπλοΐα, τα προϊόντα φυσικού αερίου και διύλισης πετρελαίου ρέουν ελεύθερα και το καρτέλ καταρρεύσει. Αυτά είναι αποτελέσματα που συνήθως διαφαίνονται μετά από 10-20 χρόνια. Στη σύγχυση του πολέμου, τείνουν να θολώνουν», τόνισε στο CNN ο Joe Brusuelas, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην RSM.

Ήδη σημειώνονται αλλαγές

Οι αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση είναι ήδη ορατές. Ο ΟΠΕΚ, βασικός ανταγωνιστής των ΗΠΑ στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, δείχνει σημάδια φθοράς. Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, τέταρτου μεγαλύτερου παραγωγού του καρτέλ, αποδυνάμωσε την ικανότητα της οργάνωσης να επιβάλλει πλαφόν παραγωγής που διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Επιπλέον, πολλές περιοχές του κόσμου στρέφονται πλέον στην αιολική ενέργεια, λόγω της εκρηκτικής αύξησης των τιμών του πετρελαίου. Οι εξαγωγές αιολικής τεχνολογίας, μπαταριών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων από την Κίνα έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ τον Μάρτιο, σύμφωνα με ανάλυση της Ember.

Ωστόσο, όλα τα σενάρια παραμένουν αβέβαια. Το νέο καθεστώς του Ιράν ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο ριζοσπαστικό και αποφασισμένο να πλήξει τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους. Το Ιράν, μέσω του πολέμου, κατόρθωσε να δημιουργήσει ένα «μοντέλο» για παγκόσμιο οικονομικό εκβιασμό, και εάν μειωθεί ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενδέχεται στο μέλλον να απειλήσει άλλα στρατηγικά κανάλια και αγωγούς. Τέλος, ενώ η αποδόμηση του ΟΠΕΚ μπορεί να έχει θετικά στοιχεία, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι η ομάδα αύξησε την παραγωγή της τους τελευταίους μήνες. Ουσιαστικά, εάν χαθεί το καρτέλ, εξαλείφεται και η πιθανότητα η παγκόσμια κοινότητα να δράσει συντονισμένα σε μια μελλοντική παγκόσμια ενεργειακή κρίση.

moneyreview.gr με πληροφορίες από CNN
Διαβάστε επίσης:
Ανατροπή στον ΟΠΕΚ – Πώς αλλάζουν οι ισορροπίες στην αγορά πετρελαίου
Καύσιμο για τις ΑΠΕ η παγκόσμια ενεργειακή ανασφάλεια
«10 με 20 χρόνια πίσω»: Στον αέρα το σχέδιο του Κόλπου για απεξάρτηση από τα πετροδόλαρα

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News