Τραμπ, Σι, Πούτιν: Μια Τριμερής Συνάντηση Γεμάτη Εικόνες και Παρασκηνιακές Συναλλαγές, αλλά με Ανεκπλήρωτες Προσδοκίες

Η πρώτη ιστορική τριμερής συνάντηση των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας, με πρωταγωνιστές τον Ντόναλντ Τραμπ, τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ολοκληρώθηκε υπό το φως θερμών χαιρετισμών, χαμόγελων και δηλώσεων για την ειρήνη. Ωστόσο, πίσω από την εντυπωσιακή δημόσια εικόνα, δεν υπήρξε καμία ουσιαστική πρόοδος στα κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα, όπως οι πυρηνικοί εξοπλισμοί, η σύγκρουση στην Ουκρανία και η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Η συνάντηση, που έλαβε χώρα στο Σενζέν, προσέφερε στον Ντόναλντ Τραμπ μια ευκαιρία να παρουσιαστεί ως πρωταγωνιστής της διεθνούς διπλωματίας, απολαμβάνοντας προσωπική οικειότητα με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Παρά την ελκυστική δημόσια εμφάνιση, η σύνοδος δεν απέφερε απτά αποτελέσματα στα μείζονα ζητήματα που επηρεάζουν την παγκόσμια ασφάλεια και τις ισορροπίες δυνάμεων.
Κατά τη διάρκεια της 80λεπτης συζήτησης που διεξήχθη σε μια πολυτελή έπαυλη δίπλα στη λίμνη, οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την προοπτική περιορισμού των πυρηνικών όπλων. Ωστόσο, δεν κατέληξαν σε κάποια συμφωνία για την επανεκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων στον έλεγχο των εξοπλισμών. Ο Τραμπ τόνισε ότι οι τρεις υπερδυνάμεις βρίσκονται σε μοναδική θέση για να εξετάσουν τρόπους μείωσης των πυρηνικών οπλοστασίων, χωρίς όμως να παρουσιάσει κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο ή χρονοδιάγραμμα.
Η κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση περιορίστηκε στη δέσμευση για διατήρηση του διαλόγου σχετικά με τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων. Περιλάμβανε επίσης αναφορές στη μεταρρύθμιση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στην αύξηση της παραγωγής και της προσφοράς πετρελαίου, καθώς και στην αντίθεση στις πρακτικές που οι τρεις χώρες θεωρούν καταχρηστικές εκ μέρους του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Η διατύπωση ότι «ένας πυρηνικός πόλεμος είναι αδύνατον να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί» δεν συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον περιορισμό των οπλοστασίων.
Διπλωματική Αναβάθμιση για τον Πούτιν και Στρατηγική Στάση του Πεκίνου
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η σύνοδος αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία να εμφανιστεί ως οικοδεσπότης και ισότιμος συνομιλητής των άλλων δύο πυρηνικών δυνάμεων, χωρίς να αναλάβει δεσμεύσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις στρατηγικές επιλογές της Κίνας. Το Πεκίνο διατηρεί επιφυλάξεις απέναντι σε συμφωνίες ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών, καθώς το δικό του οπλοστάσιο παραμένει μικρότερο σε σύγκριση με αυτά των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ενώ παράλληλα επιδιώκει τη σημαντική αύξησή του.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναδείχθηκε, ωστόσο, στον μεγαλύτερο πολιτικό κερδισμένο της συνάντησης. Η παρουσία του δίπλα στον Αμερικανό πρόεδρο και στον Κινέζο ηγέτη ενίσχυσε την εικόνα της Ρωσίας ως μιας ισότιμης παγκόσμιας δύναμης, παρά την απομόνωση που έχει προκαλέσει η εισβολή στην Ουκρανία και το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδοθεί εις βάρος του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Ο Τραμπ τον αποκάλεσε «φίλο μου», ενώ ο Ρώσος πρόεδρος τόνισε την κοινή ευθύνη των τριών χωρών στη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Αυτή η συμβολική αναβάθμιση, όμως, δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα της Ουκρανίας. Παρά τις προηγούμενες προσπάθειες της Ουάσιγκτον να προωθήσει μια απευθείας συνάντηση μεταξύ του Πούτιν και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι με διαμεσολάβηση του Τραμπ, δεν ανακοινώθηκε καμία νέα πρωτοβουλία. Αντιθέτως, ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε μετά τη σύνοδο ότι δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί με την Ουκρανία.
Προσωπική Χημεία και Πραγματικά Όρια: Μια Ανάλυση
Ο Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε να απολαμβάνει ιδιαίτερα την υποδοχή που του επεφύλαξε ο Σι στο Σενζέν, η οποία περιλάμβανε στρατιωτικές επιδείξεις και μια προσεκτικά σκηνοθετημένη τελετή καλωσορίσματος. Εμφανίστηκε ιδιαίτερα ικανοποιημένος από τη θερμή υποδοχή, την οποία παρουσίασε ως ένδειξη βελτίωσης των σχέσεων, ενώ χαρακτήρισε τον Κινέζο πρόεδρο ως έναν από τους σπουδαιότερους ηγέτες στην ιστορία της χώρας του.
Ο Σι Τζινπίνγκ, από την πλευρά του, αναφέρθηκε στη βελτίωση των διμερών σχέσεων προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά ταυτόχρονα έστειλε ένα σαφές μήνυμα ότι η διατήρηση της σταθερότητας απαιτεί συγκεκριμένες ενέργειες και την ουσιαστική εφαρμογή των συμφωνηθέντων. Η επισήμανση αυτή έγινε την ώρα που η Ουάσιγκτον λαμβάνει μέτρα για να κλείσει παραθυράκια που επιτρέπουν στην Κίνα να αποκτά πρόσβαση σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης. Παρά τη συμβολική προσέγγιση, ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών στον τομέα της τεχνολογίας παραμένει έντονος.
Αξιοσημείωτη ήταν η απουσία από τις δημόσιες τοποθετήσεις των τριών ηγετών οποιασδήποτε ουσιαστικής αναφοράς στην τεχνητή νοημοσύνη, παρόλο που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πεδία στρατηγικού ανταγωνισμού παγκοσμίως. Ούτε ο Τραμπ επέλεξε να απαντήσει σε ερώτηση σχετικά με την υπόθεση του πρώην επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και τις αναφορές που τον συνδέουν με πρόσωπα που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν ότι έχουν σχέσεις με την Κίνα. Ο δημοσιογράφος που έθεσε την ερώτηση, δέχτηκε επιπλήξεις από Κινέζους αξιωματούχους και στη συνέχεια αποκλείστηκε από τη διαδικασία της τριμερούς συνάντησης.
Η σύνοδος δεν προσέφερε απαντήσεις ούτε στο πώς θα περιοριστεί η πυρηνική απειλή, ούτε στο πώς θα αντιμετωπιστούν οι υπάρχουσες συγκρούσεις και οι νέες τεχνολογικές προκλήσεις. Για τον Τραμπ, το κυριότερο κέρδος ήταν η εικόνα του ως ηγέτη που διαπραγματεύεται απευθείας με τις δύο άλλες μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις. Για τον Σι και τον Πούτιν, η συνάντηση πρόσφερε διεθνή προβολή και πολιτικά οφέλη, χωρίς αντίστοιχο κόστος σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις.
Α.Ν


