Πρόβλεψη ΤτΕ: Οικονομική Ανάπτυξη 2% το 2026 και 2,1% το 2027, με Προκλήσεις για την Ελληνική Οικονομία

Η Τράπεζα της Ελλάδος, στην πιο πρόσφατη Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής, παρουσιάζει μια αισιόδοξη εικόνα για την ελληνική οικονομία, με την ανάπτυξη να αναμένεται στο 2% το 2026 και στο 2,1% το 2027. Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, εάν οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών και μείωση των τιμών ενέργειας, μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ένα ευνοϊκότερο σενάριο ανάπτυξης.

Σύμφωνα με αυτό το αισιόδοξο σενάριο, οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αναμένεται να μειωθούν ταχύτερα, επηρεάζοντας πτωτικά τον πληθωρισμό και βελτιώνοντας τα μακροοικονομικά μεγέθη. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ 2,0% το 2026, 2,1% το 2027 και 2,1% το 2028. Ο πληθωρισμός, βάσει του ΕνΔΤΚ, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 3,7% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,2% το 2028. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτού του σεναρίου εξαρτάται από την τήρηση της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν και την πλήρη αποκατάσταση των ενεργειακών ροών.

Γενικότερα, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας, με τον πληθωρισμό να αποκλιμακώνεται, τα πρωτογενή πλεονάσματα να παραμένουν υψηλά και το δημόσιο χρέος να μειώνεται περαιτέρω. Η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, συμβάλλοντας στη σύγκλιση των πραγματικών εισοδημάτων.

Ειδικότερα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ εκτιμάται σε 1,9% το 2026 και το 2027, με οριακή άνοδο στο 2,0% το 2028. Η ανάπτυξη θα στηριχθεί κυρίως στην ιδιωτική κατανάλωση, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, παρά την παγκόσμια οικονομική αβεβαιότητα. Οι επενδύσεις, υποστηριζόμενες από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης (ΤΑΑ), αναμένεται να αυξηθούν κατά 5,5% το 2026, συμβάλλοντας στη μείωση του επενδυτικού κενού.

Ο Πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός, μετά την πρόσκαιρη αύξησή του λόγω των διεθνών ενεργειακών εξελίξεων, αναμένεται να αποκλιμακωθεί σταδιακά. Συγκεκριμένα, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 3,8% το 2026 (από 2,9% το 2025), πριν υποχωρήσει σε 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028, λόγω της αναμενόμενης εξασθένησης των πιέσεων στις τιμές ενέργειας και τροφίμων. Η αναθεώρηση προς τα άνω των προβλέψεων για το 2026 οφείλεται κυρίως στην αναμενόμενη άνοδο της ενεργειακής συνιστώσας και των υπηρεσιών. Το 2028, η εφαρμογή του διευρυμένου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS2) ενδέχεται να διατηρήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές ενέργειας και βιομηχανικών αγαθών.

Κίνδυνοι για την Οικονομική Ανάπτυξη

Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν σε γενικές γραμμές καθοδικοί, κυρίως λόγω εξωγενών παραγόντων. Αυτοί περιλαμβάνουν:

• Παρατεταμένες γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή.
• Διατήρηση υψηλότερων πληθωριστικών πιέσεων και πιθανές δευτερογενείς επιδράσεις στους μισθούς.
• Παρατεταμένη στενότητα στην αγορά εργασίας και ισχυρότερες μισθολογικές πιέσεις.
• Χαμηλότερη του αναμενομένου απορρόφηση πόρων του RRF.
• Βραδύτερη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων.
• Επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης μέσω φυσικών καταστροφών.

Οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί, συνδεδεμένοι κυρίως με τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Η Βασική Πρόκληση

Η κύρια πρόκληση για τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με την ΤτΕ, είναι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας μετά τη λήξη της περιόδου στήριξης από τους πόρους του RRF. Η αποτελεσματική αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων (ΕΣΠΑ, νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο) είναι κρίσιμη.

Η δημογραφική κρίση, με την υπογεννητικότητα, τη γήρανση και τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού, αποτελεί τη βαθύτερη διαρθρωτική πρόκληση, επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξη, τις επενδύσεις, την παραγωγικότητα και τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος.

Η χαμηλή αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, παρά την αύξηση της απασχόλησης και των ονομαστικών εισοδημάτων, περιορίζει την ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου. Ο υψηλός πληθωρισμός συγκρατεί την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων, οδηγώντας νοικοκυριά σε αρνητική αποταμίευση και μειώνοντας τις εγχώριες αποταμιεύσεις, ενώ η διατήρηση υψηλών ποσοστών κινδύνου φτώχειας υποδηλώνει άνιση κατανομή της οικονομικής προόδου.

Η ΤτΕ συστήνει η οικονομική πολιτική να εστιάσει σε ένα παραγωγικό, εξωστρεφές, καινοτόμο, πράσινο και ανθεκτικό αναπτυξιακό πρότυπο, μέσω μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Βραχυπρόθεσμα, απαιτείται συνετή οικονομική πολιτική, συμπληρωματική προς τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, με στοχευμένες, προσωρινές και βιώσιμες παρεμβάσεις στήριξης, καθώς και εντατικοποίηση των ελέγχων για τον υγιή ανταγωνισμό. Μεσοπρόθεσμα, η ενίσχυση του ανταγωνισμού μέσω της άρσης κανονιστικών και διοικητικών εμποδίων είναι ζωτικής σημασίας για τη συγκράτηση των τιμών και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.