Πολιτικές και Οικονομικές Αναταραχές: Ο Κατώτατος Μισθός σε Δίλημμα

Οι εξελίξεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην ελληνική οικονομία, ανατρέποντας τα μέχρι πρότινος σχέδια της κυβέρνησης όσον αφορά τον κατώτατο μισθό. Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα δύσκολο δίλημμα.

Από τη μία πλευρά, μια γενναιόδωρη αύξηση στον κατώτατο μισθό θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των περίπου 600.000 εργαζομένων με τις χαμηλότερες αποδοχές, προσφέροντας παράλληλα ένα θετικό επικοινωνιακό μήνυμα από την πλευρά της κυβέρνησης. Ωστόσο, από την άλλη πλευρά, μια τέτοια αύξηση αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον επιχειρηματικό κόσμο.

Ήδη, οι επιχειρήσεις, και ιδίως οι μικρομεσαίες όπου απασχολείται μεγάλος αριθμός χαμηλόμισθων εργαζομένων, εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για την κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους. Το πρόβλημα αυτό, το οποίο ήταν ήδη οξυμένο, επιδεινώθηκε περαιτέρω μετά από τις πρόσφατες εξελίξεις στην περιοχή.

Οι επιχειρηματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι μια ουσιαστική αύξηση στον κατώτατο μισθό θα επιβαρύνει περαιτέρω το μισθολογικό κόστος (μισθός και εισφορές) και θα φέρει σε εξαιρετικά δυσχερή θέση τις επιχειρήσεις, οι οποίες παράλληλα αναμένεται να αντιμετωπίσουν και μείωση του τζίρου λόγω της επιβράδυνσης του ΑΕΠ.

Ενώ η αρχική πρόθεση της κυβέρνησης ήταν να προχωρήσει σε μια σημαντική αύξηση, στοχεύοντας στην προσέγγιση των 920 ευρώ για τον κατώτατο μισθό – μια κίνηση που άπτεται και των εκλογικών σχεδιασμών της Νέας Δημοκρατίας, δεδομένου ότι οι εκλογές αναμένονται εντός των επόμενων 13 μηνών ή και νωρίτερα –, η πορεία του κατώτατου μισθού αναμένεται να μετατραπεί σε ένα σημαντικό προεκλογικό εργαλείο.

Σύμφωνα με παλαιότερη κυβερνητική δέσμευση, ο κατώτατος μισθός αναμένεται να φτάσει τα 950 ευρώ το 2027, έναντι των σημερινών 880 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η συνολική αύξηση των 70 ευρώ θα πρέπει να κατανεμηθεί στα έτη 2026 και 2027.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, για τη μεταβολή του κατώτατου μισθού προηγείται διαδικασία διαβούλευσης με τους κοινωνικούς, επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς. Οι φορείς αυτοί υποβάλλουν τις προτάσεις τους στο Υπουργείο Εργασίας, το οποίο, κατόπιν, εισηγείται στο Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο και λαμβάνει την τελική απόφαση. Εν τέλει, το ποσοστό της αύξησης καθορίζεται από την κυβέρνηση, ανεξαρτήτως των προτάσεων που υποβάλλονται από τους φορείς.

Τι πρότειναν οι 10 φορείς

Οι φορείς που συμμετείχαν στη διαδικασία διαβούλευσης, αξιολογώντας παράγοντες όπως η παραγωγικότητα, ο πληθωρισμός και το επίπεδο των εισοδημάτων, πρότειναν αυξήσεις που κυμαίνονται από 2,5% έως και 19,5%. Βάσει αυτών των προτάσεων, ο κατώτατος μισθός θα μπορούσε να διαμορφωθεί σε ένα εύρος από 902 έως 1.052 ευρώ. Αναλυτικότερα, οι προτάσεις των φορέων είχαν ως εξής:

• Η Τράπεζα της Ελλάδος προτείνει αύξηση 4,0%, η οποία θα φέρει τον κατώτατο μισθό στα 915 ευρώ.
• Το ΚΕΠΕ προτείνει εύρος αυξήσεων από 3,5% έως 5%, οδηγώντας τον κατώτατο μισθό μεταξύ 911 – 924 ευρώ.
• Το ΙΟΒΕ προτείνει αυξήσεις από 2,5% έως 3,5%, διαμορφώνοντας τον κατώτατο μισθό μεταξύ 902 και 911 ευρώ.
• Το ΙΝΣΒΕ προτείνει αύξηση 4,0%, ανεβάζοντας τον κατώτατο μισθό στα 915 ευρώ.
• Το ΙΝΕΜΥ ΕΣΕΕ προτείνει αύξηση 3,5%, διαμορφώνοντας τον κατώτατο μισθό στα 911 ευρώ.
• Το ΙΝΣΕΤΕ προτείνει αύξηση 4,0%, διαμορφώνοντας τον κατώτατο μισθό στα 915 ευρώ.
• Το ΙΝΕ ΓΣΕΕ προτείνει ο κατώτατος μισθός για το 2026 να ανέλθει στο 60% του διάμεσου μισθού του 2025, δηλαδή στα 1.052 ευρώ, κάτι που αντιστοιχεί σε αύξηση 19,5%.
• Η ΑΔΕΔΥ προτείνει ο κατώτατος μισθός να καταβάλλεται και στον δημόσιο τομέα 14 φορές ετησίως, όπως συμβαίνει και στον ιδιωτικό τομέα.
• Το ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δεν προτείνει αύξηση, αλλά επισημαίνει ότι το 56% των ελεύθερων επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων φορολογείται βάσει τεκμαρτού εισοδήματος, το οποίο συνδέεται άμεσα με τον κατώτατο μισθό. Κατά συνέπεια, αύξηση του κατώτατου μισθού οδηγεί σε αύξηση της φορολογίας τους.
• Η ΕΛΣΤΑΤ δεν προτείνει συγκεκριμένο ποσοστό αύξησης, αλλά καταγράφει στην εισήγησή της τις μεταβολές του μισθολογικού κόστους κατά τη διάρκεια του 2025.