Βουλή: Σήμερα στην Ολομέλεια η τροπολογία Πιερρακάκη για σταθερό επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό – Τι αλλάζει για τους servicers

Στις 10:00 σήμερα ξεκινά στην Ολομέλεια της Βουλής η συζήτηση του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που αφορά το ιδιωτικό χρέος και τη λειτουργία των servicers.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανακοίνωσε δύο σημαντικές παρεμβάσεις για την προστασία των δανειοληπτών. Η πρώτη αφορά τον καθορισμό σταθερού επιτοκίου 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, για τους ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες. Η δεύτερη προβλέπει τον δεκαπλασιασμό του ανώτατου προστίμου που επιβάλλεται στους servicers, το οποίο πλέον ανέρχεται σε 5 εκατομμύρια ευρώ, από 500.000 ευρώ που ήταν μέχρι σήμερα.

Το νομοσχέδιο φέρει τον τίτλο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις – Προστασία συνεπών οφειλετών».

Επιπλέον, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για:

• τη φορολογική αντιμετώπιση και την εποπτεία των κρυπτοστοιχείων,
• τη λογιστική αναμόρφωση της Γενικής Κυβέρνησης,
• την ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων, της κεφαλαιαγοράς, καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος,
• την ενσωμάτωση Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) 2024/1619, 2024/2994, 2024/927, 2023/2864, 2024/2811 και 2024/1640,
• ρυθμίσεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους,
• ρυθμίσεις για συντάξεις και άλλες έκτακτες διατάξεις.

Σταθερό επιτόκιο 3% για ρυθμίσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό – Δεκαπλασιάζονται τα πρόστιμα στους servicers

Με την τροπολογία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προστίθεται νέα παράγραφος 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020. Αυτή καθορίζει ένα σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς που συνάπτονται μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.

Συγκεκριμένα, η νέα ρύθμιση καλύπτει:

• Οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη (σύμφωνα με την περ. α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020) και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση.
• Οφειλέτες που χαρακτηρίζονται ως επιλέξιμοι (σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου), που ουσιαστικά περιλαμβάνει και τη μεσαία τάξη.

Το επιτόκιο ορίζεται σε 3% ετησίως και παραμένει αμετάβλητο για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η εφαρμογή του δεν επηρεάζεται από την ύπαρξη ή μη εμπραγμάτων ή άλλων ειδικών εξασφαλίσεων, ούτε από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.

Η ένταξη του σταθερού επιτοκίου καθίσταται υποχρεωτικός όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Επί του παρόντος, το επιτόκιο κυμαίνεται στο 3% για τα πρώτα έτη για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για τα πρώτα τρία έτη για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Μετά την παρέλευση αυτής της περιόδου, το επιτόκιο μετατρέπεται σε κυμαινόμενο, βασιζόμενο στο Euribor 3μήνου συν 2,5% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και Euribor 3μήνου συν 3% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Με το τρέχον επίπεδο του Euribor (2,67%), αυτό σήμαινε ότι μετά την τριετία, το επιτόκιο θα έφτανε το 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 5,67% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Με τη νέα ρύθμιση, για τις προαναφερθείσες κατηγορίες οφειλετών, το επιτόκιο θα παραμείνει σταθερό στο 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της αποπληρωμής, ανεξαρτήτως της ύπαρξης εμπραγμάτων εξασφαλίσεων. Η ρύθμιση αυτή θα τεθεί σε ισχύ για καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Παράδειγμα Υπολογισμού:

• Έστω οφειλή 100.000 ευρώ, με σύμβαση αναδιάρθρωσης διάρκειας 240 μηνών, χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού step-up. Στο ισχύον καθεστώς, η μηνιαία δόση επανυπολογίζεται μετά τους πρώτους 36 μήνες, βάσει του υπολοίπου της οφειλής και του νέου επιτοκίου για τους υπόλοιπους 204 μήνες.

Παράδειγμα Α: Εξασφαλισμένη απαίτηση 100.000 ευρώ

Παράδειγμα Β: Ανεξασφάλιστη απαίτηση 100.000 ευρώ

Η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί του ισχύοντος κυμαινόμενου επιτοκίου μετά την πρώτη τριετία, μειώνει σημαντικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των οφειλών.

Συγκεκριμένα, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος για τον οφειλέτη υπολογίζεται σε περίπου 20.200 ευρώ για εξασφαλισμένη απαίτηση και 28.600 ευρώ για ανεξασφάλιστη απαίτηση.

Αύξηση των επιβαλλόμενων προστίμων από την αρμόδια εποπτική Αρχή

Με τη δεύτερη τροπολογία, τα πρόστιμα που επιβάλλονται στις εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) σε περίπτωση παραβάσεων αυξάνονται σημαντικά. Ενώ σήμερα το μέγιστο πρόστιμο ανέρχεται σε 500.000 ευρώ, πλέον ορίζεται στο ποσό των πέντε εκατομμυρίων (5.000.000) ευρώ.

Αυτό καθιστά σημαντικά επαχθέστερη για τους servicers την παραβίαση των θεσμοθετημένων υποχρεώσεών τους, καθώς το ανώτατο επιτρεπόμενο πρόστιμο δεκαπλασιάζεται.

Η εν λόγω ρύθμιση αφορά στις περιπτώσεις προστίμων που επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με το άρθρο 27 του νόμου 5072/2023, και περιλαμβάνει ενδεικτικά τις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Όταν ένας διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί την απαίτηση που αφορά τη συμβατική σχέση μεταξύ του ίδιου και του αγοραστή πιστώσεων, ή συνάπτει σύμβαση εξωτερικής ανάθεσης κατά παράβαση του σχετικού άρθρου, ή όταν ο πάροχος πιστωτικών υπηρεσιών, στον οποίο ανατίθενται εξωτερικά οι δραστηριότητες διαχείρισης πιστώσεων, διαπράττει σοβαρή παράβαση της ισχύουσας νομοθεσίας.
• Όταν ένας διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί τις απαιτήσεις για το οργανωτικό πλαίσιο διακυβέρνησης και τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να μην διασφαλίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων του δανειολήπτη και η συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων.
• Όταν η πολιτική που ακολουθεί ο διαχειριστής πιστώσεων δεν επαρκεί για την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών σύμφωνα με τον νόμο.
• Όταν οι εσωτερικές διαδικασίες του διαχειριστή πιστώσεων δεν προβλέπουν την καταγραφή και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών, σύμφωνα με τις νόμιμες υποχρεώσεις.
• Όταν ένας αγοραστής πιστώσεων που εδρεύει στην Ελλάδα, ή ο νόμιμος αντιπρόσωπός του, δεν γνωστοποιεί τις πληροφορίες σχετικά με τον ορισμό διαχειριστών πιστώσεων ή άλλων οντοτήτων, καθώς και τη γνωστοποίηση στις αρμόδιες αρχές της μεταβίβασης πιστώσεων.
• Όταν ένας αγοραστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου σχετικά με τις υποχρεώσεις των αγοραστών πιστώσεων.
• Όταν ένας διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου σχετικά με τη δυνατότητα κατοχής χρηματικών ποσών.
• Όταν ένας αγοραστής ή διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με το νομικό πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις του με τους δανειολήπτες.

Σημειώνεται ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έχει τη δυνατότητα να επιβάλει πρόστιμο για σωρεία παραβάσεων. Οι παραβάσεις για τις οποίες επιβάλλει πρόστιμο η Τράπεζα της Ελλάδος είναι επιπρόσθετες των υποχρεώσεων που ορίζονται στο άρθρο 15 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου. Αυτές αφορούν ειδικότερα πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ, τα οποία επιβάλλονται ανά δανειολήπτη από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, σε περιπτώσεις όπου διενεργούνται ενέργειες είσπραξης σε βάρος συνεπή δανειολήπτη ή δανειολήπτη που καθυστερεί πληρωμές λόγω μη χορήγησης από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή πιστώσεων των απαραίτητων στοιχείων.