Washington Post: Οι πρόσφατες νίκες των Δημοκρατικών ενισχύουν την προσπάθεια για προεδρική εκλογή μέσω πανεθνικής ψήφου, αλλά τα εμπόδια παραμένουν
Νέα πολιτική ώθηση αποκτά η πρωτοβουλία για την ανάδειξη του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών βάσει της πλειοψηφίας των ψήφων σε εθνικό επίπεδο, χάρη στις νίκες των Δημοκρατικών στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Washington Post, το εν λόγω σχέδιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά νομοθετικά εμπόδια και αναμένεται να προκαλέσει μια σειρά από δικαστικές προσφυγές.
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε μια συμφωνία μεταξύ πολιτειών, οι οποίες δεσμεύονται να απονέμουν τις εκλεκτορικές τους ψήφους στον νικητή της πανεθνικής λαϊκής ψήφου, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα εντός των δικών τους συνόρων. Αυτή η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ μόνο εφόσον συμμετάσχουν πολιτείες που διαθέτουν αθροιστικά τουλάχιστον 270 εκλεκτορικές ψήφους, τον απαραίτητο αριθμό για την εκλογή προέδρου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μέχρι στιγμής, 18 πολιτείες και η Περιφέρεια της Κολούμπια έχουν προσχωρήσει στη συμφωνία, συγκεντρώνοντας συνολικά 222 εκλεκτορικές ψήφους. Στις πρόσφατες εκλογές, οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να εξασφαλίσουν τον έλεγχο τόσο των πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων όσο και του αξιώματος του κυβερνήτη σε πέντε επιπλέον πολιτείες που δεν συμμετέχουν ακόμα: την Αριζόνα, το Μίσιγκαν, τη Νεβάδα, την Πενσιλβάνια και το Ουισκόνσιν.
Αυτές οι πέντε πολιτείες διαθέτουν συνολικά 61 εκλεκτορικές ψήφους, δημιουργώντας ένα ρεαλιστικό περιθώριο υπέρβασης του απαιτούμενου ορίου, εφόσον εξασφαλιστούν οι απαραίτητες εγκρίσεις.
Οι υποστηρικτές της πρωτοβουλίας στοχεύουν στην αποτροπή επαναλήψεων περιστατικών όπως οι εκλογές του 2000 και του 2016, όπου ο Τζορτζ Ου. Μπους και ο Ντόναλντ Τραμπ, αντίστοιχα, κέρδισαν την προεδρία παρότι οι Δημοκρατικοί αντίπαλοί τους είχαν συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους σε εθνικό επίπεδο.
Η Washington Post καταγράφει επίσης τη θετική στάση του κυβερνήτη της Πενσιλβάνια, Τζος Σαπίρο, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία το 2028. Σε δηλώσεις του στο podcast «Pod Save America», ο Σαπίρο τόνισε τη σημασία της «ακοής και του σεβασμού της βούλησης του λαού».
Σύμφωνα με την εφημερίδα, μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει ριζικά τη στρατηγική των προεδρικών εκστρατειών, μετατοπίζοντας την εστίαση από τις λίγες αμφίρροπες πολιτείες στην προσέλκυση ψήφων σε ολόκληρη τη χώρα. Οι υποστηρικτές πιστεύουν ότι αυτό θα ενίσχυε την ανάγκη για ευρεία εκλογική απήχηση. Αντίθετα, οι επικριτές υποστηρίζουν ότι οι υποψήφιοι θα παραμελούσαν τις μικρότερες πολιτείες, εστιάζοντας στις πολυπληθέστερες, όπως η Καλιφόρνια, το Τέξας και η Φλόριντα.
Οι επικριτές αμφισβητούν επίσης τη συνταγματική εγκυρότητα του σχεδίου, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια σημαντική μεταβολή απαιτεί αναθεώρηση του Συντάγματος και δεν μπορεί να υλοποιηθεί μέσω πολιτειακών νόμων. Ο Ντάνιελ Λένινγκτον, αντιπρόεδρος του συντηρητικού Wisconsin Institute for Law and Liberty, δήλωσε στη Washington Post ότι οι πολέμιοι της πρωτοβουλίας είναι έτοιμοι να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
Ένα από τα κεντρικά ζητήματα που αναδεικνύει το δημοσίευμα αφορά την πιθανή ανάγκη έγκρισης του Κογκρέσου για τη συμφωνία μεταξύ των πολιτειών. Ενώ ορισμένοι υποστηρικτές θεωρούν ότι δεν είναι απαραίτητη, δηλώνουν την πρόθεσή τους να την επιδιώξουν. Παραμένει επίσης αντικείμενο διαφωνίας το κατά πόσον ο πρόεδρος θα μπορούσε να ασκήσει βέτο.
Ο καθηγητής Νομικής του Πανεπιστημίου Notre Dame, Ντέρεκ Μίλερ, τον οποίο επικαλείται η εφημερίδα, εκτιμά ότι οι προσφυγές θα μπορούσαν να εστιάσουν στην άνιση μεταχείριση των ψηφοφόρων, δεδομένων των διαφορών μεταξύ των πολιτειών στους κανόνες ταυτοποίησης, της επιστολικής και της πρόωρης ψηφοφορίας. Πιθανά ζητήματα ενδέχεται να προκύψουν και σχετικά με τις προϋποθέσεις κατοικίας των ψηφοφόρων. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πιθανό να κληθούν να αποφασίσουν τόσο το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ όσο και ανώτατα πολιτειακά δικαστήρια.
Η Washington Post επισημαίνει ότι η στήριξη στην πρωτοβουλία δεν είναι ομοιογενής, ούτε καν εντός του Δημοκρατικού κόμματος. Ο εκλεγμένος κυβερνήτης του Ουισκόνσιν, Ντέιβιντ Κρόουλι, εξέφρασε την υποστήριξή του στην υπέρβαση του συστήματος του Εκλεκτορικού Κολεγίου. Αντίθετα, ο εκλεγμένος κυβερνήτης της Νεβάδας, Άαρον Φορντ, δεν έχει ακόμη δεσμευτεί για την έγκριση της συμφωνίας, ενώ η κυβερνήτης της Αριζόνας, Κέιτι Χομπς, απέφυγε να διευκρινίσει τη στάση της. Η εφημερίδα υπενθυμίζει ότι στη Νεβάδα, ένα παρόμοιο νομοσχέδιο είχε αντιμετωπίσει το βέτο του τότε Δημοκρατικού κυβερνήτη Στιβ Σίσολοκ το 2019, ο οποίος είχε εκφράσει ανησυχίες για τον περιορισμό του ρόλου των μικρότερων πολιτειών στις προεδρικές εκλογές.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
