Στοχευμένη και Ολιστική Αναμόρφωση της Δημόσιας Διοίκησης: Νέοι Ορίζοντες για Αποτελεσματικό Κράτος

«Στόχος μας είναι ένα Δημόσιο που διαθέτει τα κατάλληλα στελέχη, εφοδιασμένα με τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, προκειμένου να χτίσουμε ένα καλύτερο κράτος για τον πολίτη» δήλωσε η Υφυπουργός Εσωτερικών Βιβιαν Χαραλαμπογιάννη, κατά την τοποθέτησή της στην ολομέλεια, στηρίζοντας το νομοσχέδιο που αφορά την «Αναμόρφωση της βαθμολογικής διάρθρωσης, του συστήματος βαθμολογικών προαγωγών και του συστήματος επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων του δημόσιου τομέα, αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμός του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης” και λοιπές διατάξεις».

Η κα. Χαραλαμπογιάννη υπογράμμισε ότι «η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη προχωρά σε στοχευμένη και ολιστική αναμόρφωση της δημόσιας διοίκησης, με γνώμονα την βέλτιστη εξυπηρέτηση του πολίτη». Επεσήμανε δε, ότι «η τοποθέτηση του κατάλληλου ανθρώπου στην κατάλληλη θέση» αποτελεί θεμελιώδη άξονα της κυβερνητικής πολιτικής, καθώς «αυτό οδηγεί στην ικανοποίηση και την αποτελεσματικότητα του υπαλλήλου, και κατ’ επέκταση, στην ικανοποίηση του πολίτη που συναλλάσσεται με το Δημόσιο».

Η Υφυπουργός εξήγησε ότι το παρόν σχέδιο νόμου εισάγει την έννοια των δεξιοτήτων στο Δημόσιο, υπερβαίνοντας την παραδοσιακή ταύτιση των τίτλων σπουδών με την αποτελεσματικότητα. Διαμορφώνεται έτσι ένα ενιαίο πλαίσιο δεξιοτήτων και συμπεριφορών, προκειμένου να καθοριστεί το προφίλ των στελεχών που ανταποκρίνονται πληρέστερα στις ανάγκες του Δημοσίου.

«Εισάγουμε ένα νέο σύστημα αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας ότι κανείς δεν είναι τέλειος, αλλά όλοι μπορούμε να βελτιώσουμε τα στοιχεία και τις δεξιότητές μας, προσθέτοντας αξία στην εργασία μας. Αναπτύσσονται πληροφοριακά συστήματα για την υποστήριξη των φορέων του Δημοσίου και την επιτάχυνση των διαδικασιών. Αξιοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη, πάντα εντός ενός αυστηρού νομοθετικού πλαισίου και σε συμβουλευτικό επίπεδο. Επενδύουμε, μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος, στην ανάπτυξη και ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού».

Η κα. Χαραλαμπογιάννη τόνισε ότι «η στοχοθεσία συνδέεται άρρηκτα με την επιβράβευση. Αναγνωρίζουμε την προσπάθεια και ανταμείβουμε τα αποτελέσματα. Ταυτόχρονα, καινοτομήσαμε συνδράμοντας το ΑΣΕΠ στην υιοθέτηση της ηλεκτρονικής εξέτασης των υποψηφίων ως κανόνα, ενισχύοντας έτσι την αντικειμενικότητα, τη διαφάνεια και την αξιοκρατία». «Στο επίκεντρο αυτών των μεταρρυθμίσεων βρίσκονται οι άνθρωποι του Δημοσίου, και ιδιαιτέρως όσοι κατέχουν θέσεις ευθύνης. Θεωρούμε ότι η θέση τους είναι κομβική για τη δημιουργία μιας δημόσιας διοίκησης που παράγει αποτελέσματα, αξιοποιεί τους πόρους, καινοτομεί και καλύπτει τις κοινωνικές ανάγκες».

Οι παρεμβάσεις του νομοσχεδίου, όπως ανέφερε η Υφυπουργός, εδράζονται σε τρεις κομβικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά τον εξορθολογισμό του νέου βαθμολογίου, με ουσιαστικό περιεχόμενο σε κάθε βαθμό. Εισάγονται ποιοτικά κριτήρια, πέραν του προβλεπόμενου χρόνου υπηρεσίας σε κάθε βαθμό. Η προαγωγή στον επόμενο βαθμό πλέον προϋποθέτει συγκεκριμένες εργασιακές δεξιότητες, όπως αυτές αποτυπώνονται στην ετήσια αξιολόγηση, καθιερώνοντας εξειδικευμένους δείκτες μέτρησης της σταδιοδρομικής ανάπτυξης. Ο λιτός τρόπος απόδοσης των βαθμών συμπληρώνεται με σαφή σηματοδότηση του περιεχομένου των απαιτήσεων για κάθε βαθμό.

«Με διαφοροποιήσεις που λειτουργούν ως κίνητρα για παρακίνηση, εξορθολογίζεται ο αριθμός των βαθμών, ώστε να καλύπτουν αναλογικά ολόκληρη τη σταδιοδρομία ενός υπαλλήλου. Προβλέπονται ειδικοί βαθμοί για όσους κατέχουν θέσεις ευθύνης. Διαχωρίζεται η σταδιοδρομία από τις θέσεις ευθύνης. Το βαθμολόγιο συνδέεται με το νέο σύστημα προαγωγής προϊσταμένων, καθώς δεν μπορούν όλοι να γίνονται προϊστάμενοι στο Δημόσιο χωρίς να πληρούν μια σειρά κριτηρίων».

Όσον αφορά το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων, η Υφυπουργός ανέφερε ότι μέχρι σήμερα η αξιολόγηση επικεντρωνόταν κυρίως σε μόρια τίτλων σπουδών, έτη προϋπηρεσίας και χρόνο σε θέση ευθύνης, με την προσθήκη της συνέντευξης τα τελευταία χρόνια. «Αποδείχθηκε ότι το υπάρχον σύστημα δεν ήταν λειτουργικό, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται το καθεστώς των αναθέσεων και αναπληρώσεων, αντί της ουσιαστικής επιλογής».

«Σήμερα, με την ωρίμανση των συνθηκών για την αναζήτηση των κατάλληλων στελεχών, την ύπαρξη του Πληροφοριακού Συστήματος, των περιγραμμάτων των θέσεων ευθύνης, και την απόκτηση από το ΑΣΕΠ των απαραίτητων υποδομών και τεχνογνωσίας για ηλεκτρονικές διαδικασίες μεγάλης κλίμακας, δημιουργούμε ένα Ηλεκτρονικό Μητρώο Υποψηφίων. Οι υποψήφιοι θα έχουν προηγουμένως περάσει από μια διαγωνιστική διαδικασία».

«Το Μητρώο αυτό θα έχει την ευθύνη και τη διαχείρισή του το ΑΣΕΠ. Τα μέλη της Αρχής θα στελεχώνουν τα τριμελή συμβούλια. Καθιερώνεται για πρώτη φορά η γραπτή δοκιμασία για την ανάληψη θέσεων ευθύνης, με ερωτήσεις γνώσεων αλλά και ελέγχου δεξιοτήτων που σχετίζονται με την ικανότητα διοίκησης. Οι προκηρύξεις θα εκδίδονται κεντρικά από το ΥΠΕΣ ανά επίπεδο ευθύνης. Καθορίζεται ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, συγχρονισμένο με τη λήξη των θητειών, οι οποίες αυξάνονται από τρία σε τέσσερα χρόνια».

Σχετικά με τις θέσεις των προϊσταμένων γενικών διευθύνσεων, η Υφυπουργός ανέφερε ότι προβλέπεται ειδική γραπτή ή και προφορική δοκιμασία αποκλειστικά από το ΑΣΕΠ, για τη διακρίβωση της ικανότητας ηγεσίας και της συμβολής στην επίτευξη των στόχων των υπηρεσιών. «Εξορθολογίζουμε τα τυπικά προσόντα, είτε αυτά αφορούν τίτλους σπουδών είτε προϋπηρεσία. Δεν απορρίπτουμε τη μοριοδότηση, αλλά ο συνδυασμός της γραπτής εξέτασης και των τυπικών προσόντων είναι αυτός που διασφαλίζει υψηλή προγνωσιμότητα για τη μελλοντική εξέλιξη του υποψηφίου».

«Επιπλέον», πρόσθεσε η Υφυπουργός, «παρέχεται στο όργανο διοίκησης κάθε φορέα η δυνατότητα να κατανείμει τους επιλεγέντες από το ΑΣΕΠ σε θέσεις όπου μπορούν να προσφέρουν προστιθέμενη αξία».

Όσον αφορά τον πυλώνα του νομοσχεδίου που αφορά την αναμόρφωση του ΕΚΔΔΑ, η κα. Χαραλαμπογιάννη ανέφερε ότι «δημιουργείται ένα νέο ΕΚΔΔΑ που κεφαλοποιεί τη γνώση, συνδέει τη διοίκηση με την έρευνα, αξιοποιεί τη διεθνή εμπειρία και ετοιμάζει τη δημόσια διοίκηση για το αύριο». Στο πλαίσιο αυτό, σημείωσε η Υφυπουργός, το ΕΚΔΔΑ θα συντάσσει ετήσιες εκθέσεις, θα διαθέτει χρηματοδότηση και οικονομικούς πόρους, και μέσω της δυνατότητας παροχής πρόσθετων υπηρεσιών προς τρίτους. Οι επικεφαλής των εκπαιδευτικών και ερευνητικών μονάδων του θα προκύπτουν πλέον από μια ανοιχτή διαδικασία επιλογής με δημόσια πρόσκληση και αυστηρά κριτήρια.

Το ΑΣΕΠ θα έχει κεντρική συμμετοχή στις εξετάσεις εισαγωγής στην ΕΣΔΔΑ. Αναμορφώνεται η εκπαιδευτική κατανομή σε κρίσιμους κλάδους όπου το Δημόσιο αντιμετωπίζει πρόβλημα προσέλκυσης προσωπικού. Αυξάνεται κατά 20 θέσεις το μόνιμο προσωπικό. Επεκτείνονται τα επιμορφωτικά προγράμματα και δημιουργούνται η Ακαδημία Επιμόρφωσης και η Ακαδημία Ηγεσίας.

Η κα. Χαραλαμπογιάννη αναφέρθηκε και στις λοιπές διατάξεις του σχεδίου νόμου, τονίζοντας ότι «εμείς ως κυβέρνηση θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι το Δημόσιο θα διαθέτει τους κατάλληλους ανθρώπους με γνώσεις και δεξιότητες, γιατί, στο τέλος της ημέρας, στόχος μας είναι να έχουμε ένα καλύτερο κράτος για τον πολίτη».