Υπουργείο Εξωτερικών: Έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή – Απόρριψη τουρκικών αιτιάσεων

Ανησυχία για την περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση και εξάπλωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή εξέφρασε το Υπουργείο Εξωτερικών (ΥΠΕΞ), όπως τόνισε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, κατά τη σημερινή ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών. Η κα Ζωχιού κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν μέγιστη αυτοσυγκράτηση, να εργαστούν για τη δημιουργία αξιόπιστων διαύλων διαλόγου και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις.

Το ΥΠΕΞ εκφράζει την ανησυχία του για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τονίζοντας ότι η πλήρης εποπτεία των προγραμμάτων του είναι προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή. Ως μέτρο ασφαλείας, η ελληνική πρεσβεία στην Τεχεράνη μετεγκαθίσταται στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης επικοινώνησαν με εταίρους της περιοχής, εκφράζοντας την αλληλεγγύη της Ελλάδας στις χώρες του Κόλπου και υπογραμμίζοντας την ανάγκη για επικράτηση της διπλωματίας, σεβασμό του διεθνούς δικαίου και ελευθερία ναυσιπλοΐας.

Η Ελλάδα ψήφισε την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που εκφράζει αλληλεγγύη στις χώρες του Κόλπου, προβάλλοντας τη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, δεδομένου ότι άνω του 80% του διεθνούς εμπορίου πραγματοποιείται δια θαλάσσης, με την τρέχουσα κατάσταση να προκαλεί αναταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.

Η παρούσα κατάσταση καθιστά επιτακτική την αμυντική προπαρασκευή της χώρας, η οποία ανταποκρίθηκε στα αιτήματα της Κύπρου και της Βουλγαρίας για παροχή αμυντικής συνδρομής, με σκοπό την προστασία της γειτονιάς από επιθετικές ενέργειες. Τονίστηκε, επίσης, ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια συνδέεται άρρηκτα με την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Το ΥΠΕΞ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της χώρας μας και των άλλων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας στον Λίβανο. Ως μη μόνιμο μέλος, η Ελλάδα, μαζί με τη Γαλλία, τη Δανία, τη Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ζήτησε τη σύγκληση έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας για την επιδεινούμενη κατάσταση στον Λίβανο. Κατά τη συνεδρίαση, υπογράφηκε κοινή δήλωση, με την οποία εκφράζεται αλληλεγγύη προς τον Λίβανο, υπογραμμίζεται η ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής του ακεραιότητας, και τονίζεται η αντίθεση σε ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις στο έδαφος του Λιβάνου. Η δήλωση υπογραμμίζει τη σημασία της στήριξης στις προσπάθειες της κυβέρνησης του Λιβάνου για ταχεία εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η Ελλάδα είχε παραχωρήσει στρατιωτικό υλικό στον Λίβανο τον Ιανουάριο του 2026 και εξετάζει τη δυνατότητα άμεσης αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η κα Ζωχιού αναφέρθηκε στους επικεφαλής των Αρχών στις πληγείσες περιοχές, εξαιρώντας το έργο τους:

• Ισραήλ: Πρέσβης κα Μαρία Σολωμού
• Γενικό Προξενείο στα Ιεροσόλυμα: Πρέσβης κ. Δημήτριος Αγγελοσόπουλος
• Κουβέιτ και Μπαχρέιν: Πρέσβης κ. Ιωάννης Πλώτας
• Λίβανος: Πρέσβης κα Δέσποινα Κουκουλοπούλου
• Ιορδανία: Πρέσβης κ. Ειρήνη Ρήγα
• Κατάρ: Πρέσβης κ. Χρήστος Καποδίστριας
• Σαουδική Αραβία και Ομάν: Πρέσβης κα Αικατερίνη Βαρβαρήγου
• Ιράκ: κ. Γεώργιος Δημητρίου
• Γενικός Πρόξενος στο Ερμπίλ: κ. Νικόλαος Στεργιούλας
• Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Πρέσβης κ. Στυλιανός Γαβριήλ (η Αρχή ενισχύθηκε με επτά επιπλέον διπλωματικούς υπαλλήλους λόγω του μεγάλου όγκου αιτημάτων).

Επαναπατρισμοί: Τα αιτήματα επαναπατρισμού έχουν μειωθεί σημαντικά. Ενεργοποιήθηκαν 12 τηλεφωνικές γραμμές για την εξυπηρέτηση Ελλήνων στην περιοχή, ενώ πραγματοποιούνται επαναπατρισμοί με μισθωμένες και στρατιωτικές πτήσεις. Περίπου 2.000 πολίτες έχουν επαναπατριστεί από ΗΑΕ, Ισραήλ, Κουβέιτ, Κατάρ, Μπαχρέιν και Ομάν, ενώ Έλληνες αναχώρησαν οδικώς από τα Ιεροσόλυμα για την Αίγυπτο. Οι επαναπατρισμοί χαρακτηρίστηκαν ως «επιχείρηση ιδιαίτερα σύνθετη» και «η μεγαλύτερη που έχει ποτέ συντελεστεί σε πολλαπλές εμπόλεμες χώρες», με κύριο πρόβλημα το κλείσιμο του εναέριου χώρου πολλών κρατών. Εξετάζεται η μεταφορά ζώων συντροφιάς.

Το Υπουργείο βρίσκεται σε επικοινωνία με το Υπουργείο Ναυτιλίας, τονίζοντας την ύψιστη προτεραιότητα στην ασφάλεια Ελλήνων ναυτικών και πλοίων. Εντός του Κόλπου, 10 ελληνικά πλοία με 90 Έλληνες ναυτικούς παραμένουν ασφαλείς, χωρίς αίτημα επαναπατρισμού. Αρκετά πλοία ελληνικών συμφερόντων βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Ομάν, εκ των οποίων το ένα υπέστη ζημιές.

Στις 16 Μαρτίου, ο Υπουργός Εξωτερικών θα μεταβεί στις Βρυξέλλες για το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου θα συζητηθούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία. Στις 17 Μαρτίου, θα μεταβεί στο Βερολίνο για συνάντηση με τον Γερμανό ομόλογό του, με ατζέντα διμερή θέματα και τη Μέση Ανατολή.

Παρουσιάστηκε η ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης του ΥΠΕΞ, ένα εργαλείο ψηφιακής αποδελτίωσης και καταγραφής διεθνούς επικαιρότητας, που στοχεύει στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των υβριδικών απειλών κατά της Ελλάδας, χωρίς να θίγει την ελευθερία της έκφρασης. Θα εκδίδονται άμεσα ανακοινώσεις για την απόκρουση κακόβουλων δημοσιευμάτων.

Σχετικά με την επιχείρηση «Ασπίδες» της ΕΕ, η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, η οποία περιορίζεται στη ναυτική υποστήριξη εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, χωρίς πρόθεση αλλαγής της εντολής.

«Ανυπόστατες οι τουρκικές αιτιάσεις»

Αναφορικά με την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για τους πυραύλους Patriot στην Κάρπαθο, το Υπουργείο Εξωτερικών έχει ήδη απαντήσει τις προηγούμενες ημέρες. Κατά τη συνομιλία των κ.κ. Γεραπετρίτη και Φιντάν, δεν τέθηκε θέμα Καρπάθου ή Κύπρου.

Υπενθυμίζεται ότι, απαντώντας στο τουρκικό ΥΠΕΞ, η κα Ζωχιού είχε τονίσει ότι «μονομερείς αιτιάσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι ανυπόστατες και έχουν απορριφθεί επανειλημμένως στο σύνολό τους». Το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου διέπεται από τις Συνθήκες Ειρήνης της Λωζάννης (1923), του Montreux (1936) και των Παρισίων (1947), στην οποία η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στην ολοκλήρωση της επιχείρησης πόντισης καλωδίου οπτικής ίνας μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας. Η φράση «συνδιαμορφώνουμε τις εξελίξεις» χρησιμοποιείται από τον Έλληνα ΥΠΕΞ από την εκλογή της χώρας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, όπου τα μέλη συναποφασίζουν για θέματα διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Τέλος, χαρακτήρισε αυτονόητο καθήκον της Ελλάδας να συνδράμει αμυντικά την Κύπρο όταν ζητήθηκε, επισημαίνοντας ότι η συνδρομή έχει αμιγώς αμυντικό χαρακτήρα. Τόνισε ότι η Κύπρος αποτελεί νησί σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή, παρά τη συνεχιζόμενη παράνομη τουρκική εισβολή και κατοχή εδάφους της, σημειώνοντας ότι η παράνομη εισβολή δεν νομιμοποιεί την παρουσία κατοχικής δύναμης.