Νέα Ρύθμιση Προστασίας Πρώτης Κατοικίας: Σημαντικές Αλλαγές στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό από τον Κυριάκο Πιερρακάκη

Μια καθοριστική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό για την προστασία της πρώτης κατοικίας ανακοίνωσε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης. Η νέα ρύθμιση προσφέρει για πρώτη φορά τη δυνατότητα στους οφειλέτες να διαχωρίσουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους, επιδιώκοντας έτσι μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις.

Οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την προστασία της πρώτης τους κατοικίας, με την αντίστοιχη ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών τους στοιχείων. Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση που επεξεργάζεται η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, το ύψος του «κουρέματος» και της μηνιαίας δόσης θα διαμορφώνεται λαμβάνοντας υπόψη την αξία της πρώτης κατοικίας του οφειλέτη σε σύγκριση με το συνολικό του χρέος προς τους χρηματοδοτικούς φορείς. Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών τονίζει ότι η διαδικασία θα είναι ταχεία, με στόχο να προσφέρει μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία σε όσους επιθυμούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διασφαλίσουν την κατοικία τους.

Αντικείμενο της νέας ρύθμισης:
Η βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε ο οφειλέτης, εφόσον το επιθυμεί, να μπορεί να επιλέξει τη διάσωση μόνο της κύριας κατοικίας του. Σε αυτή την περίπτωση, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, κατά τον υπολογισμό της προτεινόμενης λύσης, θα λαμβάνει υπόψη αποκλειστικά την αξία της προς διάσωση κύριας κατοικίας και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων. Ως αποτέλεσμα, η δόση και τα κουρέματα των οφειλών του θα είναι ουσιαστικά βελτιωμένα, ανταποκρινόμενα μόνο στην αξία της κατοικίας και των εισοδημάτων του. Η κύρια κατοικία του οφειλέτη θα διασώζεται, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω διαδικασίας ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.

Χαρακτηριστικά:

• Ένας αλγόριθμος θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία της κύριας κατοικίας, εφόσον το επιλέξει ο ίδιος ο οφειλέτης. Ως αξία της κατοικίας θα ισχύουν τα ήδη αναφερόμενα στο νόμο του εξωδικαστικού (δηλαδή, το μέγιστο μεταξύ της εμπορικής αξίας όπως δηλώνεται στο σύστημα από τον πιστωτή ή της αξίας ΕΝΦΙΑ).
• Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη (εκτός της πρώτης κατοικίας).
• Η εκποίηση θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω της διαδικασίας του e-auction.
• Ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση που παράγεται από τον αλγόριθμο. Εφόσον αποδεχτεί, συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης με τα ανωτέρω χαρακτηριστικά (δόση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας, υπό την προϋπόθεση της τήρησης και της εκποίησης των λοιπών ακινήτων).

Οφέλη της ρύθμισης:

• Σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην παραγόμενη πρόταση (με την προϋπόθεση ότι η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από τα συνολικά ποσά οφειλών σε χρηματοδοτικούς φορείς).
• Διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της στους χρηματοδοτικούς φορείς. Όλα τα εργαλεία διάσωσης κατοικίας που έχουν υπάρξει στο παρελθόν είχαν αυτό το χαρακτηριστικό, και η νέα ρύθμιση ακολουθεί την ίδια λογική.
• Εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού, τα οποία συχνά δεν ήταν εφικτό να εκποιηθούν (λόγω μη εύρεσης αγοραστή κ.λπ.) και επιβάρρυναν σημαντικά την παραγόμενη πρόταση.

Δηλώσεις Πιερρακάκη:
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε: «Θέλουμε να καταστήσουμε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ένα αποτελεσματικό εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Πάμε σε μια καινούργια παρέμβαση. Θέλουμε να μετατρέψουμε, να καταστήσουμε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ένα αποτελεσματικό εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Τι εννοώ με αυτό. Σήμερα, δεν μπορείς να ξεχωρίσεις την πρώτη σου κατοικία, όταν κάνεις την επαγωγή στον εξωδικαστικό, από όλη την υπόλοιπη περιουσία σου, από όλα τα υπόλοιπα εισοδήματά σου. Και έτσι καταλήγει το κούρεμα να είναι μικρότερο από ό,τι θα ήθελες, υπό προϋποθέσεις, και η δόση να είναι αρκετά μεγαλύτερη. Είχαμε λάβει λοιπόν οι συνεργάτες μου και εγώ το εξής σχόλιο από πολλούς. Μας λένε ότι “εγώ θέλω να προστατέψω το σπίτι μου, την πρώτη μου κατοικία. Όχι τα πάντα, τα άλλα μπορεί να θέλω να τα ρευστοποιήσω. Εγώ. Δική μου επιλογή, για να πληρώσω τα χρέη μου γρηγορότερα και να σταθώ στα πόδια μου ως άνθρωπος και ως οικογένεια”. Δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα μέχρι σήμερα. Λοιπόν, θα τη δώσουμε. Τι σημαίνει αυτό; Θα μπορείς, αν θες να μπεις στον Εξωδικαστικό, να πεις “εγώ θέλω να προστατέψω το σπίτι μου, την πρώτη μου κατοικία. Τελεία».

Επιπλέον, ο Υπουργός τόνισε: «Εφόσον το επιθυμεί ο πολίτης και το διαλέξει, θα εξαιρούνται από τον εξωδικαστικό συμβιβασμό τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία πλην της πρώτης κατοικίας. Τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία εκπλειστηριάζονται και ρευστοποιούνται, άρα η δόση θα βγαίνει μικρότερη».

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε τη σημασία της ταχύτητας της διαδικασίας: «Η διαδικασία αυτή θα είναι εξαιρετικά γρήγορη και εγώ θέλω να τονίσω, ότι αυτό είναι κάτι το οποίο μας το ζητάει ο κόσμος εδώ και πάρα πολύ καιρό. Διαπιστώσαμε, δηλαδή, ότι ενώ βελτιώναμε διαρκώς τα στοιχεία του Εξωδικαστικού, το πλαίσιο, όπως σας είπα, αυξάναμε τα όρια, τα διευρύναμε, ερχόταν κόσμος και μας ζητούσε αυτό το εργαλείο, γιατί αισθάνονται ότι με τον νόμο Κατσέλη, 16 χρόνια μετά ακόμα στα δικαστήρια είναι. Άρα, ήθελαν κάτι το οποίο να είναι ουσιαστική στήριξη, ουσιαστική παρέμβαση για έναν κόσμο που πράγματι θέλει να πληρώσει και να σταθεί στα πόδια του.»