Ενεργειακή Κρίση: Ο Πρωθυπουργός Επί Τάπητος στις Βρυξέλλες, «Παράθυρο» για Στοχευμένα Μέτρα με Ευρωπαϊκή «Εργαλειοθήκη»
Ο «εφιάλτης» της ενεργειακής κρίσης απλώνεται πάνω από την Ευρώπη και η αντιμετώπισή της ήταν ένα από τα βασικά θέματα που βρέθηκαν επί τάπητος στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε κατά της στάσης αναμονής της Ε.Ε. και παρότι διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα θα κάνει ό, τι περνά από το χέρι της για
Η ενεργειακή κρίση, ένα πραγματικό «εφιάλτης» για την Ευρώπη, βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, εξέφρασε τη διαφωνία του με την παθητική στάση της Ε.Ε. και, παρότι διαβεβαίωσε για τη δέσμευση της Ελλάδας στη στήριξη πολιτών και οικονομίας, τόνισε την επιτακτική ανάγκη προετοιμασίας μιας ευρωπαϊκής «εργαλειοθήκης». Σύμφωνα με το σκεπτικό της Αθήνας, τα μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη θεσμοθέτηση μιας ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, προκειμένου να διευκολυνθούν οι κρατικές δαπάνες, όπως έχει συμβεί σε αντίστοιχες κρίσεις στο παρελθόν.
«Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονταν σε κρίσιμες διαβουλεύσεις, παρακολουθώντας την έντονη αναταραχή στις αγορές μετά τις επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στον Κόλπο. Ο Πρωθυπουργός αναγνώρισε τον κίνδυνο «δραστικών επιπτώσεων» στην παγκόσμια οικονομία, τονίζοντας: «Είναι απολύτως απαραίτητο να πρυτανεύσει η λογική και να σταματήσουν οι εκατέρωθεν επιθέσεις».
Στο επίκεντρο η ευρωπαϊκή «εργαλειοθήκη»
Σύμφωνα με το κείμενο συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να παρουσιάσει άμεσα μια εργαλειοθήκη με στοχευμένα, προσωρινά μέτρα για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, οι οποίες προκλήθηκαν από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, η Επιτροπή καλείται να προτείνει επειγόντως, πέραν των ορυκτών καυσίμων, στοχευμένα μέτρα για όλες τις συνιστώσες των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτά τα μέτρα θα αποσκοπούν στη μείωση των τιμών και την αντιμετώπιση της υπερβολικής αστάθειας βραχυπρόθεσμα, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους ενεργοβόρους τομείς και λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή καλείται επίσης να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό εθνικών, προσωρινών και στοχευμένων μέτρων, ώστε να μετριαστούν οι σημαντικές επιπτώσεις των καυσίμων και των σχετικών συνιστωσών κόστους στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και ο αντίκτυπος όλων των άλλων συνιστωσών κόστους.
«Ρεζερβουάρ» 2 δισ. ευρώ κατά της ενεργειακής ακρίβειας
Η ελληνική κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο αξιοποίησης μέρους του πρωτογενούς πλεονάσματος του προϋπολογισμού, με σκοπό την άμεση στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εν μέσω της έντονης ανόδου των τιμών των καυσίμων. Σύμφωνα με κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος, όπως αναφέρει η εφημερίδα «Καθημερινή», το πλεόνασμα επιτρέπει τη διάθεση έως και 2 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027. Ωστόσο, η πλήρης αξιοποίηση αυτών των πόρων απαιτεί την έγκριση των Βρυξελλών, λόγω του μηχανισμού περιορισμού των δαπανών. Προς το παρόν, δεν υπάρχει ομοφωνία στην Ε.Ε. σχετικά με την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής από τους δημοσιονομικούς κανόνες. Η κυβέρνηση αναμένει να ξεκαθαρίσει το ευρωπαϊκό τοπίο πριν προχωρήσει σε λήψη μέτρων στήριξης, σε αντίθεση με χώρες όπως η Αυστρία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, οι οποίες προχώρησαν σε μειώσεις φόρων στα καύσιμα, αναλαμβάνοντας οι ίδιες το δημοσιονομικό κόστος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση δεν εξετάζει σε αυτή τη φάση τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ). Ωστόσο, οι συνεχείς εξελίξεις και οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων ενδέχεται να ανατρέψουν αυτόν τον σχεδιασμό, εφόσον δοθεί το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες. Ήδη, μετά την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα και σε 61 κατηγορίες προϊόντων σούπερ μάρκετ έως τις 30 Ιουνίου, η κυβέρνηση εξετάζει την εφαρμογή μέτρων που είχαν ληφθεί το 2022. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η παροχή νέας επιδότησης καυσίμων τύπου Fuel Pass, επιδοτήσεων στο ηλεκτρικό ρεύμα, ή ακόμα και η έκδοση νέας επιταγής ακρίβειας, εάν οι ανατιμήσεις αποκτήσουν πιο μόνιμο χαρακτήρα. Όπως έχει ξεκαθαρίσει ο Πρωθυπουργός, η εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις έχει δημιουργήσει έναν μηχανισμό ταχύτερων αντανακλαστικών, με την βασική αρχή ότι οι παρεμβάσεις πρέπει να είναι «λελογισμένες και στοχευμένες», αποφεύγοντας την άμεση χρήση όλου του διαθέσιμου οπλοστασίου.
