Νέα Σχέδια Δράσης της Κομισιόν για την Ενέργεια: Έμφαση στη Μείωση Φόρων και Τελών Ηλεκτρικής Ενέργειας

Εν όψει της αναζωπύρωσης των ανησυχιών για την ενεργειακή κρίση, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης. Αναμένεται στις 22 Απριλίου η παρουσίαση πλέγματος προτάσεων, με κεντρικό άξονα τη μείωση των φόρων στην ενέργεια και των τελών δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η μετρίαση του αντίκτυπου της ραγδαίας ανόδου των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, παράλληλα με την ενίσχυση της υιοθέτησης καθαρών τεχνολογιών.

Σύμφωνα με πηγές της Ε.Ε. που μίλησαν στο Bloomberg, η Κομισιόν εξετάζει ενεργά τρόπους μείωσης της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια. Αυτό περιλαμβάνει την κατάργηση ορισμένων επιβαρύνσεων, διασφαλίζοντας παράλληλα μια ευνοϊκότερη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας σε σύγκριση με τα ορυκτά καύσιμα. Το νέο σχέδιο προτάσεων της Επιτροπής αναμένεται να βασιστεί σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες που είχαν προταθεί και το 2022.

Οι συστάσεις για εξοικονόμηση ενέργειας και η στήριξη των καθαρών τεχνολογιών, που θα περιλαμβάνονται στο έγγραφο της επόμενης εβδομάδας, θα αντλήσουν έμπνευση από το σχέδιο του 2022, μια περίοδο όπου η μείωση των ρωσικών προμηθειών είχε οδηγήσει σε ιστορικά υψηλές τιμές φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισήμαναν ότι η Επιτροπή δεν αναμένεται να προτείνει στόχους μείωσης ζήτησης, όπως είχαν εξεταστεί στο παρελθόν, ούτε τη θέσπιση ανώτατου ορίου τιμών στο φυσικό αέριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την κρίση του 2022, η Ένωση είχε θεσπίσει πλαφόν στα 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τις τιμές αναφοράς, το οποίο όμως δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ.

Το επερχόμενο σχέδιο, που θα ανακοινωθεί την επόμενη εβδομάδα, ενδέχεται να περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με έκτακτους φόρους στα υπερκέρδη. Ωστόσο, δεν θα τους προτείνει ως πανευρωπαϊκό εργαλείο, λόγω των διαφορετικών απόψεων που επικρατούν μεταξύ των κρατών-μελών.

Έντονη ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια

Η ουσιαστική παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν έχει εντείνει τις ανησυχίες για διατηρούμενες υψηλές τιμές ενέργειας. Παρόλο που η ενεργειακή εξάρτηση της Ε.Ε. από την ευρύτερη Μέση Ανατολή είναι περιορισμένη, η γενικότερη εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων την καθιστά ευάλωτη σε παγκόσμιους κλυδωνισμούς των τιμών.

Οι τιμές ενέργειας βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας της Ε.Ε., εξαιτίας ανησυχιών για τη φθίνουσα ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης έναντι της Κίνας και των ΗΠΑ. Η παρουσίαση του σχεδίου της Επιτροπής συμπίπτει με μια άτυπη συνάντηση των ηγετών της Ε.Ε., οι οποίοι νωρίτερα φέτος είχαν ζητήσει από το εκτελεστικό όργανο να προτείνει μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τη βιομηχανία.

Περιορισμένα περιθώρια ελιγμών

Η Επιτροπή διαθέτει περιορισμένα περιθώρια δράσης, ειδικά εφόσον τα περισσότερα κράτη-μέλη εφαρμόζουν εθνικές λύσεις προσαρμοσμένες στις δικές τους πολιτικές και οικονομικές ανάγκες. Αντί για ριζικές αλλαγές, η «εργαλειοθήκη» της θα επικεντρωθεί σε μια συντονισμένη προσέγγιση. Στόχος είναι η αποφυγή περαιτέρω ενίσχυσης του πληθωρισμού και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα τη συνεχιζόμενη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.

Από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, 22 κράτη της Ε.Ε. έχουν υιοθετήσει πάνω από 120 μέτρα, με συνολικό κόστος άνω των 9 δισ. ευρώ (10,5 δισ. δολάρια), για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ. Αυτό επιβαρύνεται επιπλέον από κόστος 13 δισ. ευρώ, λόγω ακριβότερων εισαγωγών ορυκτών καυσίμων.