Από τη Νομοθεσία στην Πράξη: Πώς η Τεχνολογία Γεφυρώνει το Κενό στην Προστασία των Νέων

Στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, που διεξήχθη από 22 έως 25 Απριλίου, αναδείχθηκε με έμφαση η σπουδαιότητα μιας σφαιρικής και εφαρμόσιμης πολιτικής για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον. Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος, Ιάκωβος Καργαρώτος. Κοινό σημείο αναφοράς ήταν η ανάγκη για πολιτικές που ξεφεύγουν από την απλή θέσπιση κανόνων, εστιάζοντας στην ενεργή εφαρμογή τους μέσω της τεχνολογίας, της συνεργασίας και της συμμετοχής της κοινωνίας.

Αφορμή για την εν λόγω συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος της ΕΡΤ, Μαριλένα Γεραντώνη, αποτέλεσε η ανάπτυξη του Kids Wallet, ενός καινοτόμου ψηφιακού εργαλείου επαλήθευσης ηλικίας. Στόχος του είναι να ενισχύσει την τήρηση της νομοθεσίας που περιορίζει την πρόσβαση ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και αλκοόλ, αλλά και γενικότερα στην ψηφιακή πρόσβαση.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, τόνισε τη σοβαρότητα της κατανάλωσης καπνού και αλκοόλ από νεαρές ηλικίες για τη δημόσια υγεία, επισημαίνοντας ότι «οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν αρκούν, εάν δεν μπορούν να εφαρμοστούν». Πρόσθεσε ότι ο μεγάλος αριθμός σημείων πώλησης καθιστά τον έλεγχο δυσχερή στην πράξη. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε πώς ψηφιακά εργαλεία όπως το Kids Wallet καθιστούν τη νομοθεσία ουσιαστικά εφαρμόσιμη, επιτρέποντας την αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας χωρίς να παραβιάζονται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

Ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των υπουργείων, αλλά και με τη βιομηχανία, η οποία, όπως τόνισε, λειτουργεί ως σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια. Έκανε λόγο για μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως η μείωση των νοσηλειών που σχετίζονται με το αλκοόλ και η μείωση της κατανάλωσης προϊόντων καπνού από ανηλίκους. Επισήμανε πως τέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν την εικόνα της χώρας διεθνώς, ως κράτος που υιοθετεί καινοτόμες λύσεις για υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα.

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρουσίασε τα τεχνολογικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί για την προστασία των ανηλίκων, αναφέροντας ότι η Ελλάδα πρωτοπόρησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την πρόταση για το Kids Wallet ήδη από τον Μάρτιο του 2025. Η εφαρμογή, όπως ανέφερε, ήταν έτοιμη για υλοποίηση εντός λίγων μηνών, με ευρείες δυνατότητες χρήσης.

«Πρόκειται για μια ψηφιακή πρωτοβουλία που ενδυναμώνει τη νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας», δήλωσε ο κ. Παπαστεργίου, τονίζοντας ότι το κρίσιμο ζητούμενο είναι η αποτελεσματική πρόληψη. Σχετικά με την πρόσφατη ανακοίνωση της κυβέρνησης για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media, αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα πιο σύνθετο πεδίο, υπογραμμίζοντας ότι ιδανικά οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έπρεπε να θέτουν όρια. «Ακόμη κι αν κάθε τεχνολογικό ‘κλείδωμα’ μπορεί να παρακαμφθεί, το σημαντικό είναι να είμαστε ξεκάθαροι πολιτικά και να αξιοποιούμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία».

Ο Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος, Ιάκωβος Καργαρώτος, επισήμανε ως βασική αρχή ότι τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες καπνιστές —μια διαχρονική δέσμευση της εταιρείας— και τόνισε ότι η πρόληψη απαιτεί την ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος. «Δεν θα λυθεί ένα τόσο σύνθετο ζήτημα με έναν νόμο ή μία εφαρμογή. Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, κανόνες που εφαρμόζονται και υπεύθυνη στάση από όλους». Όπως ανέφερε, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μια νομοθεσία είναι αυστηρή, αλλά αν είναι πραγματικά αποτελεσματική και παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ο κ. Καργαρώτος υπογράμμισε ότι η τεχνολογία αλλάζει ριζικά τον τρόπο πρόσβασης σε προϊόντα και περιεχόμενο, από τα φυσικά σημεία πώλησης έως το ψηφιακό περιβάλλον, γεγονός που καθιστά την πρόληψη πιο σύνθετη και απαιτεί σύγχρονα εργαλεία. Αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και λιανεμπορίου, λέγοντας: «Πρέπει να στοιχηθούμε όλοι πίσω από μια κοινή προσπάθεια και να συμβάλουμε στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης και εγρήγορσης». Χαρακτήρισε, άλλωστε, θετική εξέλιξη τη σύμπραξη των αρμόδιων υπουργείων, σημειώνοντας ότι «είναι ευχής έργο που το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται με τέτοια προσήλωση και συντονισμό».

Τόνισε, επίσης, ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση όσον αφορά τα καπνικά προϊόντα, με αυστηρή αλλά δίκαιη νομοθεσία, η οποία αποδίδει αποτελέσματα, όπως η σημαντική μείωση του καπνίσματος και ο περιορισμός του λαθρεμπορίου, χάρη και στη φορολογική σταθερότητα. «Άλλες χώρες επιλέγουν οριζόντιες απαγορεύσεις που συχνά δεν αποδίδουν. Η ουσία είναι να βρίσκεις λύσεις που δουλεύουν στην πράξη», σημείωσε, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης.