Φωτοβολταϊκά στα Μπαλκόνια: Η Ελληνική Αγορά Υιοθετεί τη Νέα Τεχνολογία για Φθηνότερο Ρεύμα

Τοποθετημένα σε στηθαία, κάγκελα ή πέργκολες, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού συνδέονται απευθείας στην πρίζα του σπιτιού, μετατρέποντας μπαλκόνια, βεράντες, ακόμη και κήπους, σε μικρούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η τάση αυτή, ιδιαίτερα δημοφιλής στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αρχίζει να «φυτρώνει» και στα ελληνικά μπαλκόνια, παρά τη μη ακόμη θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για την εγκατάστασή τους. Αυτό όμως δεν εμποδίζει την ανάπτυξη της καινοτομίας, δεδομένης της πλούσιας ηλιοφάνειας της χώρας και των υψηλών τιμών ρεύματος, τις οποίες η νέα τεχνολογία υπόσχεται να μειώσει, με μια επένδυση χαμηλού κόστους και χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες εγκατάστασης.

Το Θεσμικό Πλαίσιο

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το τελευταίο νομοσχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που κατέθεσε στη Βουλή, ανοίγει τον δρόμο για την ευρεία χρήση τους, αναγνωρίζοντας τη δυναμική τους. Προβλέπεται η έκδοση υπουργικής απόφασης, η οποία αναμένεται εντός του Μαΐου, ώστε η εγκατάστασή τους να γίνεται μόνο με γνωστοποίηση στον ΔΕΔΔΗΕ. Ο τελευταίος θα δημιουργήσει ψηφιακή πλατφόρμα για τη δήλωση του εξοπλισμού από τους πολίτες.

Τα φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια, γνωστά και ως plug-and-play φωτοβολταϊκά, αποτελούνται συνήθως από δύο φωτοβολταϊκά πλαίσια (2 x 400 Wp), έναν μικρομετατροπέα (έως 800 W) και ένα απλό σύστημα στήριξης. Συνδέονται απευθείας σε μια τυπική πρίζα σούκο. Το κόστος τους είναι συγκρίσιμο ή και χαμηλότερο από αυτό ενός ηλιακού θερμοσίφωνα (500-1.000 ευρώ) και μπορούν να καλύψουν βασικές ενεργειακές ανάγκες, μειώνοντας τον ετήσιο λογαριασμό ρεύματος κατά 15%-25%.

Το κύριο πλεονέκτημά τους, πέρα από το χαμηλό κόστος, είναι η φορητότητα. Σε αντίθεση με τα κλασικά φωτοβολταϊκά συστήματα που απαιτούν μόνιμη εγκατάσταση και ειδικές διαδικασίες σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ, τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού εγκαθίστανται εύκολα από τον χρήστη και μπορούν να μεταφερθούν σε άλλη κατοικία. Αυτό τα καθιστά ιδανική λύση για άτομα με χαμηλά εισοδήματα και ενοικιαστές.

Σε περίπτωση μετακόμισης, το σύστημα αποσυνδέεται και μεταφέρεται σαν μια απλή οικιακή συσκευή. Επίσης, σε αντίθεση με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγη, δεν απαιτείται η συναίνεση της πολυκατοικίας, εκτός αν πρόκειται για διατηρητέο κτίριο ή κατοικία σε παραδοσιακό οικισμό. Ο Στέλιος Ψωμάς, σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), τονίζει ότι τα plug-and-play φωτοβολταϊκά επιτρέπουν στον καθένα να αξιοποιήσει την ηλιακή ενέργεια και να εξοικονομήσει χρήματα, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για την Ελλάδα, όπου το 60% των πολιτών κατοικεί σε πολυκατοικίες.

Η λειτουργία τους δεν έχει καμία επίπτωση στο δίκτυο ηλεκτρικού ρεύματος, καθώς μονάδες παραγωγής έως 800 Watt θεωρούνται αμελητέας επίδρασης στη σταθερότητα του δικτύου, σύμφωνα με ευρωπαϊκή οδηγία.

Για Μικρές Συσκευές

Η ενέργεια που παράγεται από τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι καταναλώνεται άμεσα από τις οικιακές συσκευές που βρίσκονται σε λειτουργία, όπως ψυγείο, router, τηλεόραση ή φωτισμός, καλύπτοντας την τυπική τους κατανάλωση και όχι ενεργοβόρες συσκευές. Με την προσθήκη ενός ηλιακού θερμοσίφωνα, ένα μέσο νοικοκυριό μπορεί να μειώσει το ετήσιο κόστος ρεύματος έως και 50%.

Σε περίπτωση διακοπής ρεύματος, οι μετατροπείς αποσυνδέονται αυτόματα για την ασφάλεια των τεχνικών του ΔΕΔΔΗΕ. Η νέα τάση δημιουργεί μια νέα αγορά στην Ελλάδα, με τα προϊόντα να διατίθενται ήδη από μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων (Πλαίσιο, Leroy Merlin, Praktiker, Public, Κωτσόβολος κ.ά.) σε τιμές από 500 έως 1.000 ευρώ. Ωστόσο, η απουσία σαφούς θεσμικού πλαισίου δημιουργεί αβεβαιότητες. Ο ΣΕΦ και ο ΔΕΔΔΗΕ εκπονούν οδηγίες για την ασφαλή και αποδοτική χρήση τους.

Η Σωστή Τοποθέτηση

Για βέλτιστη απόδοση, τα φωτοβολταϊκά πάνελ χρειάζονται συγκεκριμένη κλίση. Η κάθετη τοποθέτηση μειώνει την απόδοση κατά 30%-45%. Η ιδανική θέση είναι αυτή με επαρκή έκθεση στον ήλιο, όπως μπαλκόνια με νότιο προσανατολισμό, ταράτσες, στέγες γκαράζ, ή φυτεμένα σημεία χωρίς σκιά. Η σκίαση από δέντρα, τοίχους ή αντικείμενα μειώνει σημαντικά την απόδοση.

Παρόλο που η εγκατάσταση είναι σχετικά απλή, οι ειδικοί συνιστούν προσοχή στη ασφαλή στερέωση με ειδικές βάσεις για αντοχή σε άνεμο και καιρικές συνθήκες. Σε παλαιότερα σπίτια, είναι απαραίτητος ο έλεγχος από ηλεκτρολόγο για την καταλληλότητα της εγκατάστασης. Η σύνδεση πρέπει να γίνεται σε ενισχυμένη, αδιάβροχη εξωτερική πρίζα, και ο ηλεκτρικός πίνακας να είναι συμβατός με την προσθήκη νέου φορτίου.

Απόσβεση σε 4-5 Χρόνια

Τα περισσότερα πάνελ έχουν διάρκεια ζωής 20-25 χρόνια, εξασφαλίζοντας γρήγορη απόσβεση. Στη Γερμανία, όπου εγκαθίστανται μαζικά και δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, η απόσβεση υπολογίζεται σε 4-5 χρόνια. Ο κ. Ψωμάς διαβεβαιώνει για την ασφάλεια της τεχνολογίας, καθώς εκατομμύρια τέτοια συστήματα λειτουργούν παγκοσμίως χωρίς προβλήματα.

Ισχυρά Κίνητρα στη Γερμανία και Επιδότηση 500 ευρώ

Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού αποτελούν την «ενεργειακή δημοκρατία» στην Ευρώπη. Ξεκινώντας από τη Γερμανία, η ιδέα της αυτοπαραγωγής ενέργειας κερδίζει έδαφος, προσφέροντας λύση στις υψηλές τιμές ρεύματος.

Στη Γερμανία, πάνω από 1.200.000 μπαλκόνια έχουν μετατραπεί σε μικρούς σταθμούς παραγωγής. Ο γερμανικός νόμος ορίζει τα plug-and-play φωτοβολταϊκά ως συστήματα με ισχύ έως 2 kWp και μετατροπέα έως 800 VA, με απλή online γνωστοποίηση στον πάροχο. Το Γερμανικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Κατασκευών (DIBT) έχει ορίσει ότι δεν θεωρούνται δομικά προϊόντα, απλοποιώντας την εγκατάσταση.

Η Γερμανία έχει απαλλάξει τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού από τον ΦΠΑ από τον Ιανουάριο του 2023, ενώ ορισμένοι δήμοι προσφέρουν επιδότηση 500 ευρώ για την αγορά τους. Η Αυστρία, η Βρετανία, η Κροατία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία έχουν επίσης μηδενικό ΦΠΑ. Άλλες χώρες όπως το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ιταλία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, η Πολωνία και η Πορτογαλία ενθαρρύνουν την τεχνολογία με διάφορα μέτρα. Η ΕΕ προτρέπει τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν την τεχνολογία.

Η ταχεία εξάπλωση της τεχνολογίας παρατηρείται και στις ΗΠΑ, με πρωτοπόρα την Γιούτα και την Καλιφόρνια, ενώ πολλές άλλες πολιτείες προωθούν σχετικές ρυθμίσεις. Το μερίδιο αγοράς των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού αποτιμήθηκε το 2023 σε 1,12 δισ. δολάρια, με την πρόβλεψη να φτάσει τα 4,5 δισ. δολάρια έως το 2032, παρουσιάζοντας ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 16,76%.

Πρόκειται για μια συνεχώς επεκτεινόμενη αγορά, όπου, παρά την κυριαρχία της Κίνας στα ηλιακά πάνελ, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατέχουν ηγετική θέση στην τεχνολογία των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού.

Διαβάστε επίσης:

• Ρεύμα: «Μαξιλάρι» στο νέο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη οι ΑΠΕ
• Η Ελλάδα στην πρώτη δεκάδα των ΑΠΕ παγκοσμίως
• Πάνω από 1 εκατομμύριο τόνοι αποβλήτων από φωτοβολταϊκά έως το 2055

Ακολουθήστε το Money Review στο Google News