«Λευκά Όρη»: Το Βραβευμένο Ντοκιμαντέρ της Κρητικής Αντίστασης Έρχεται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος

«ΛΕΥΚΑ ΟΡΗ»

ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ 2 και 3 ΜΑΪΟΥ, 17.30, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Ένα μοναδικό ντοκουμέντο για την Αντίσταση στην Κρήτη και την ηρωική, αλύγιστη κρητική ψυχή.

Το πορτραίτο ενός γενναίου κρητικού αντάρτη που αγωνίστηκε στην Κατοχή και τον Εμφύλιο.

Ο κινηματογραφιστής και σκηνοθέτης Αλέξανδρος Παπαθανασίου ταξιδεύει στην Κρήτη και τα επιβλητικά Λευκά Όρη, καταγράφοντας την συγκλονιστική μαρτυρία του Λευτέρη Ηλιάκη. Ο Ηλιάκης, αντάρτης κατά την περίοδο της Κατοχής, μαχητής του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στον Εμφύλιο Πόλεμο, έμεινε φυλακισμένος για σχεδόν είκοσι χρόνια.

Μέσα από το πορτραίτο αυτού του λαϊκού αγωνιστή, ενός από τους τελευταίους επιζώντες πρωταγωνιστές του Εμφυλίου, αναβιώνουν οι μνήμες και οι σκιές αυτού του αμείλικτου πολέμου.

«ΛΕΥΚΑ ΟΡΗ»: ένα σπάνιο ντοκουμέντο για την Αντίσταση στη Κρήτη και το ανεξάντλητο πνεύμα της.

Προβολές: Σάββατο 2 και Κυριακή 3 Μαΐου, στις 17:30, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

Οι προβολές θα πραγματοποιηθούν παρουσία του σκηνοθέτη.

Η ταινία έχει λάβει εξαιρετικές κριτικές και έχει προβληθεί σε πολλά σημαντικά φεστιβάλ, όπως το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Έχει αποσπάσει διακρίσεις στα Φεστιβάλ Χανίων (με Ειδική Μνεία) και Ιεράπετρας (2ο Βραβείο). Επιπλέον, αναγνωρίστηκε διεθνώς με το βραβείο κοινού (Audience Favorite) στο Workers Unite Film Festival στις ΗΠΑ.

«ΛΕΥΚΑ ΟΡΗ»

Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, τα Λευκά Όρη αποτέλεσαν το ορμητήριο της κρητικής Αντίστασης εναντίον της Ναζιστικής Κατοχής, γίνοντας το εφαλτήριο για τους αντάρτες του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, οι οποίοι με τις τολμηρές τους ενέργειες σαμποτάζ προκάλεσαν σημαντικά πλήγματα στους Ναζί.

Ωστόσο, το 1946, λίγους μόλις μήνες μετά την απελευθέρωση της χώρας, σχηματίστηκε ένας νέος αντάρτικος στρατός, που προέκυψε από τα «υλικά» της προηγούμενης αντίστασης. Αυτή τη φορά, όμως, ο αγώνας εξελίχθηκε σε έναν καταστροφικό, ολοκληρωτικό πόλεμο – μια άνευ προηγουμένου πολεμική, κοινωνική και ταξική αναμέτρηση.

Το ντοκιμαντέρ «Λευκά Όρη» εστιάζει στον Λευτέρη Ηλιάκη (1924 – 2017), έναν σπουδαίο αντιστασιακό, μαχητή του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, πολιτικό κρατούμενο για σχεδόν δύο δεκαετίες και αξιόλογο συγγραφέα.

Ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Παπαθανασίου, κάτοικος Λονδίνου, υπέβαλε πολυετή αφοσίωση, ταξιδεύοντας συνεχώς από την Αγγλία στην Κρήτη, με μοναδικό σκοπό να καταγράψει τη συγκλονιστική μαρτυρία του Λευτέρη Ηλιάκη. Η ταινία, βασισμένη στη βαθιά σχέση που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο ανδρών, αναδεικνύει τόσο την προσωπική διαδρομή του αντάρτη όσο και το ευρύτερο ιστορικό, κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο, με απηχήσεις στο σήμερα.

Τα γυρίσματα ολοκληρώθηκαν με τον θάνατο του Ηλιάκη το 2017, ενώ η συνολική παραγωγή, μια βαθιά προσωπική δουλειά για τον σκηνοθέτη, αναπτύχθηκε επί μία δεκαετία, λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και των αναγκών χρηματοδότησης.

«Η σχέση μου με τον Λευτέρη ήταν ταυτόχρονα και η επαφή μου με ένα εκρηκτικό κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας του τόπου μας», σημειώνει ο Αλ. Παπαθανασίου. «Αποφάσισα να προσεγγίσω το θέμα μου με μια αφηγηματική γλώσσα που να με εμπνέει και ως δημιουργό και ως άνθρωπο».

«Το πλήρωσα ακριβά, αλλά δεν υπήρχε άλλος δρόμος», δηλώνει ο Λ. Ηλιάκης στον σκηνοθέτη, μιλώντας συγκινητικά για τους συντρόφους του. «Επέζησα, και θεωρώ χρέος μου να μιλήσω γι’ αυτούς που δεν τα κατάφεραν». Αναφέρεται σε αξέχαστες προσωπικότητες όπως η Βαγγελιώ Κλάδου, η καπετάνισσα Γεωργία Σκευάκη, οι «αλύγιστοι αντάρτες» Γιώργης Τζομπανάκης και Σπύρος Μπλαζάκης, ο Σταμάτης Μποράκης, η Μαρία Μποράκη, ο καπετάν Γιωργής Κοδέλας, και ο θρυλικός Βιγλοθοδωρής, «ο άρχοντας του Φαραγγιού της Σαμαριάς», που δολοφονήθηκε το 1949.

Παρά τις δυσκολίες, ο Ηλιάκης ξεναγεί το κοινό στο Μιτάτο των Βίγλιδων, ένα από τα πιο γνωστά λημέρια του ΕΛΑΣ στην Κρήτη, και στο Ιτζεδίν, την ιστορική φυλακή των Χανίων (όπου ο Ηλιάκης κλείστηκε από το 1951-1963 και από το 1967-1974). Στην ταινία μιλά και ο Γιώργος Μωραΐτης, συγκρατούμενος του Ηλιάκη στο Ιτζεδίν, ο οποίος αναφέρεται στην άγρια αντικομμουνιστική προπαγάνδα της εποχής και στις φρικτές συνθήκες της φυλακής.

Η Κρήτη, λόγω των φρονημάτων της, υπήρξε πράγματι ένας «ευαίσθητος χώρος» για τους πολιτικούς κρατουμένους.

Το ντοκιμαντέρ εμπλουτίζεται με σπάνιο αρχειακό υλικό, ενώ ο ιστορικός Γιώργος Μαργαρίτης πλαισιώνει με γλαφυρότητα το ιστορικό πλαίσιο. «Στην Κρήτη οι κομμουνιστές από κάτοικοι χωριών γίνονται κάτοικοι σπηλαίων…», παρατηρεί. Στα βουνά οι συνθήκες ήταν εξαιρετικά δύσκολες, αλλά το φρόνημα των Κρητικών ατρόμητο.

Η κάμερα του Αλέξανδρου Παπαθανασίου αποτυπώνει την αγέρωχη ομορφιά των Λευκών Ορέων, με τη βαθιά φωνή του Λ. Ηλιάκη να αντηχεί: «Αντίσταση πρέπει να γίνεται κι όταν είσαι 100% βέβαιος οτι δεν θα φέρει αποτέλεσμα…».

Η ταινία προβάλλεται 80 χρόνια μετά την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.

Ο Αλέξανδρος Παπαθανασίου, γεννημένος στην Αθήνα το 1980, σπούδασε σκηνοθεσία ντοκιμαντέρ και παραγωγή τηλεόρασης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εργάζεται ως κινηματογραφιστής και παραγωγός εκπαιδευτικού περιεχομένου για το Imperial College του Λονδίνου. Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει το ντοκιμαντέρ μικρού μήκους Προοπτικές (Perspectives), ένα πορτραίτο του Κώστα Καζάκου (που έλαβε τιμητικό βραβείο στο London Film Festival) και το An Uncertain Future, για την κατάσταση των Σύριων προσφύγων στην Ελλάδα.

Συμμετοχές / Διακρίσεις / Βραβεία

• San Fransisco Greek Film Festival, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Απρίλιος 2026) – Επίσημο Διαγωνιστικό
• Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Πελοποννήσου, Ελλάδα (Νοέμβριος 2025) – Επίσημη Συμμετοχή
• The Workers Unite Film Festival, Νέα Υόρκη, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής (Οκτώβριος 2025) – Βραβείο Κοινού
• Greek International Film Festival Tour of Canada, Καναδάς (Σεπτέμβριος 26, 2025) – Επίσημη Συμμετοχή
• Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας, Κρήτη, Ελλάδα (Αύγουστος 7, 2025) – 2ο Βραβείο Καλύτερου Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Μεγάλου Μήκους
• Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, Ελλάδα (Μάρτιος 7, 2025) – Επίσημη Συμμετοχή
• DocFest – Φεστιβάλ Ελληνικού Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας, Ελλάδα (Νοέμβριος 20, 2024) – Επίσημη Συμμετοχή
• Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, Κρήτη, Ελλάδα (Οκτώβριος 23, 2024) – Φεστιβαλική πρεμιέρα, Ειδική Μνεία για ταινία που καταγράφει – αναδεικνύει την τοπική ιστορία

Συντελεστές

ΛΕΥΚΑ ΟΡΗ (Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, Ελλάδα, 86’)

• Σενάριο, Σκηνοθεσία, Γύρισμα και Αφήγηση: Αλέξανδρος Παπαθανασίου
• Παρουσιάζονται: Λευτέρης Ηλιάκης, Γιώργος Μαργαρίτης, Γιώργος Μωραΐτης, Ελένη Στρατουδάκη
• Αεροφωτογράφιση, Steadicam Φωτογράφιση: Κωνσταντίνος Γδοντάκης
• Colorist: Simone Pasotti | PrealbaFilm, Carlo Ghidini | PrealbaFilm
• Μουσική Επένδυση, Ενορχήστρωση, Σχεδίαση Ήχου: Μάκης Μανιαδάκης, Θοδωρής Ζιάρκας
• Σχεδίαση Ήχου – Μίξη Ήχου: Παύλος Χαρμπαλής
• Μάστερινκ μουσικής επένδυσης: Σπύρος Μπότης
• Παραγωγή: Μπάμπης Κόφφας, Ειρήνη Χριστοδούλου, Αλέξανδρος Παπαθανασίου
• Μοντάζ & Επιμέλεια Σεναρίου: Γιώργος Διδυμιώτης
• Τρέιλερ: Λεωνίδας Παπαφωτίου
• Αφίσα: Αρίσταρχος Παπαδανιήλ – SYLLIPSIS
• Υποτιτλισμός – Σύνταξη (Αγγλική Μετάφραση): Craille Maguire Gillies