Αντιπυρική περίοδος 2026: Ξεκίνησε η ισχύς για την προστασία των ακαθάρτων οικοπέδων – Όλες οι απαραίτητες πληροφορίες

Από σήμερα ξεκινά η αντιπυρική περίοδος 2026, εστιάζοντας στον καθαρισμό των ακαθάρτων οικοπέδων. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας θέτει ως προτεραιότητες τη πρόληψη, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και τον περιορισμό των έναρξεων πυρκαγιών. Η στρατηγική για φέτος, που ακολουθείται εδώ και τρία χρόνια, βασίζεται στην επιτήρηση, την έγκαιρη προειδοποίηση και την άμεση απόκριση.

Το Εργαλείο της Εθνικής Χαρτογράφησης Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών

Για πρώτη φορά μετά από 45 χρόνια, η Πολιτική Προστασία αξιοποιεί την Εθνική Χαρτογράφηση Κινδύνου Δασικών Πυρκαγιών. Η χαρτογράφηση, που ολοκληρώθηκε και επικαιροποιήθηκε το φθινόπωρο του 2025, κατηγοριοποιεί τις περιοχές της χώρας σε χαμηλή, μεσαία και υψηλή επικινδυνότητα, λαμβάνοντας υπόψη το είδος της βλάστησης, τις κλιματολογικές συνθήκες και τη συχνότητα εμφάνισης υψηλών δεικτών κινδύνου τα τελευταία 20 έτη.

Η Επιτήρηση με Drones και η Έγκαιρη Προειδοποίηση

Καθοριστικό ρόλο στην έγκαιρη προειδοποίηση για έναρξη πυρκαγιάς διαδραματίζει η επιτήρηση με drones. Φέτος, διατίθενται 100 drones, αυξημένα κατά 20 σε σχέση με πέρυσι, τα οποία θα λειτουργούν 24ωρη βάση με θερμικές κάμερες. Αυτό επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό εστιών πυρκαγιάς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενισχύοντας σημαντικά την επιτήρηση. Στόχος είναι η περαιτέρω αύξηση της χρήσης τους, καλύπτοντας και περιαστικές περιοχές, με ενσωμάτωση και των Κινητών Επιχειρησιακών Κέντρων. Το 2024 είχαν διατεθεί 45 drones, το 2025 82, ενώ φέτος 100 drones, συν 3 σε Κινητά Επιχειρησιακά Κέντρα (Κ.Ε.Κ.). Το 2024, τα συστήματα drones απέδειξαν την αποτελεσματικότητά τους, εντοπίζοντας πάνω από 1.000 έναρξεις πυρκαγιών μόνο στην Αττική, συμβάλλοντας παράλληλα στην καθοδήγηση των επίγειων και εναέριων δυνάμεων.

Καθαρισμός Οικοπέδων: Αυστηρότεροι Έλεγχοι και Κυρώσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον καθαρισμό οικοπέδων. Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους και αυξημένες κυρώσεις. Οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να προχωρήσουν στον καθαρισμό τους έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους και στη συντήρησή τους καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (έως 31 Οκτωβρίου). Οι αρμόδιες αρχές ήδη διενεργούν ελέγχους, επιβάλλοντας κυρώσεις, πρόστιμα και προχωρώντας σε συλλήψεις.

Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, τόνισε τη σημασία του καθαρισμού οικοπέδων, επισημαίνοντας ότι «όπου ήταν καθαρισμένα τα οικόπεδα, η φωτιά σταματούσε», ενώ σε ακαθάριστους χώρους η εξάπλωση ήταν ανεξέλεγκτη. «Είναι ένα στοίχημα που θα πρέπει να το δώσουμε και να πετύχουμε μέχρι τις 15 Ιουνίου», σημείωσε.

Τι Πρέπει να Γνωρίζουν οι Πολίτες για τον Καθαρισμό Οικοπέδων

• Η Υποχρέωση Καθαρισμού: Έως τις 15 Ιουνίου 2026, οι πολίτες οφείλουν να καθαρίσουν τα οικόπεδά τους από την άγρια βλάστηση. Η υποχρέωση αφορά:
  • Οικόπεδα εντός σχεδίου ή ορίων οικισμών (ακόμη κι αν δεν έχουν εγκεκριμένο ρυμοτομικό).
  • Ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου.
  • Περιοχές σε απόσταση 100 μέτρων από τα όρια οικισμού ή πόλης (εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία).
  • Εκτός σχεδίου περιοχές με κάποιο κτίσμα (όχι χωράφια ή δασικές/χορτολιβαδικές εκτάσεις).
• Η Δήλωση: Μετά τον καθαρισμό, το οικόπεδο πρέπει να δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα «Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών» (https://akatharista.apps.gov.gr). Η δήλωση μπορεί να γίνει και μέσω ΚΕΠ ή της πλησιέστερης Πυροσβεστικής Υπηρεσίας (τηλ. πληροφοριών: 213-20.47.888).
• Οι Υπόχρεοι: Την υποχρέωση καθαρισμού φέρουν ο ιδιοκτήτης, ο νομέας, ο επικαρπωτής ή ο μισθωτής του ακινήτου.

Τα Πρόστιμα για Μη Συμμόρφωση

Οι παραβάτες αντιμετωπίζουν αυστηρά πρόστιμα:

• 100 ευρώ για τη μη δήλωση του καθαρισμού στην πλατφόρμα.
• 500 ευρώ εάν δεν έχει καθαριστεί το οικόπεδο και δεν έχει δηλωθεί.

Η ψευδής δήλωση αποτελεί ποινικό αδίκημα και τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση μη καθαρισμού, επιβάλλεται πρόστιμο από τον δήμο ή την πυροσβεστική υπηρεσία, ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (ελάχιστο 200€, μέγιστο 2.000€), ενώ πραγματοποιείται και αυτεπάγγελτος καθαρισμός από τον δήμο.

Ενίσχυση Δήμων και Προληπτικά Προγράμματα

Γίνεται ενίσχυση των Δήμων με πόρους ύψους 47,50 εκατ. ευρώ για δράσεις πυροπροστασίας, συν επιπλέον 2,50 εκατ. ευρώ για τους Συνδέσμους Δήμων, ποσό αυξημένο κατά 25% σε σχέση με πέρυσι. Το πρόγραμμα Antinero (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ, IV & PLUS), που υλοποιείται από το 2022 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026, παίζει κεντρικό ρόλο στις δράσεις πρόληψης.

Εναέρια Μέσα, Ανθρώπινο Δυναμικό και Εθελοντές

Ο στόλος εναέριων μέσων δασοπυρόσβεσης (εθνικά και μισθωμένα) ανέρχεται σε 80 έως 85. Το ανθρώπινο δυναμικό του Πυροσβεστικού Σώματος για το 2026 ανέρχεται σε 18.804 πυροσβέστες. Έχουν διασκορπιστεί 21 Ειδικές Μονάδες Δασικών Επιχειρήσεων (Ε.ΜΟ.Δ.Ε.) σε όλη την επικράτεια, με δυνατότητα αερομεταφοράς για έγκαιρη επέμβαση σε δυσπρόσιτα σημεία. Η συμβολή των εθελοντών είναι σημαντική, με 5.011 εθελοντές από 234 οργανώσεις ενταγμένους στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, και πάνω από 6.500 πιστοποιημένη εκπαίδευση.

Στόλος Οχημάτων και Συνεργασίες

Ο συνολικός στόλος οχημάτων ανέρχεται σε 3.911, εκ των οποίων 1.993 υδροφόρα, 1.687 βοηθητικά και 228 ειδικού σκοπού.

Προστασία Αρχαιολογικών Χώρων και Υποδομών

Στον σχεδιασμό εντάσσεται και Μνημόνιο Συνεργασίας με το Υπουργείο Πολιτισμού για τη θωράκιση αρχαιολογικών χώρων. Έχουν πραγματοποιηθεί αυτοψίες σε πάνω από 60 χώρους, με παροχή οδηγιών για μέτρα πυροπροστασίας. Παράλληλα, υπάρχει Μνημόνιο Συνεργασίας με ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ για καθαρισμούς και διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών στις γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.