Οδηγός της ΑΑΔΕ: Πώς και πόσο φορολογούνται οι τόκοι από καταθέσεις, δάνεια και ομόλογα

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρουσίασε έναν αναλυτικό οδηγό, ο οποίος αποσαφηνίζει τις περιπτώσεις φορολόγησης των τόκων που προέρχονται από καταθέσεις (εσωτερικού και εξωτερικού), καθώς και από δάνεια. Η γενική αρχή της φορολογικής νομοθεσίας ορίζει ότι οι τόκοι φορολογούνται με συντελεστή 15%. Ωστόσο, υπάρχουν εξαιρέσεις, όπου είτε απαλλάσσονται από τη φορολογία είτε υπόκεινται σε υψηλότερους συντελεστές, όταν συνυπολογίζονται με άλλα εισοδήματα.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, η παρακράτηση φόρου ανέρχεται στο 15% για τις πληρωμές τόκων. Μια εξαίρεση αποτελούν οι τόκοι εταιρικών ομολόγων που αποκτούν φυσικά πρόσωπα φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, για τους οποίους ο συντελεστής φόρου είναι 5%.

Η παρακράτηση αυτή εξαντλεί τη φορολογική υποχρέωση στην περίπτωση που ο δικαιούχος των τόκων είναι φυσικό πρόσωπο ημεδαπό, ή φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα που δεν έχει φορολογική κατοικία ούτε μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.

Αντιθέτως, για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες με φορολογική κατοικία ή μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, η παρακράτηση φόρου επί των τόκων δεν είναι τελική. Τα ποσά αυτά προστίθενται στα υπόλοιπα έσοδά τους και φορολογούνται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Περαιτέρω, η ΑΑΔΕ διευκρινίζει τα εξής:

• Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ενδέχεται να μην διενεργείται παρακράτηση φόρου στους τόκους που καταβάλλονται σε συνδεδεμένα πρόσωπα.
• Οι τόκοι υπερημερίας υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου εισοδήματος 15%, εξαιρουμένων των τραπεζών.
• Ειδικά για τα πιστωτικά ιδρύματα, ανεξαρτήτως φορολογικής κατοικίας (Ελλάδα ή αλλοδαπή), οι τόκοι από δάνεια που χορηγούν στο πλαίσιο της επιχειρηματικής τους δραστηριότητας (συμπεριλαμβανομένων τόκων υπερημερίας, διατραπεζικών καταθέσεων, χορήγησης πιστώσεων) απαλλάσσονται από παρακράτηση φόρου.
• Για τόκους από καταθέσεις αλλοδαπής που δεν εισάγονται στην Ελλάδα, δεν γίνεται παρακράτηση φόρου. Τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται μαζί με τα υπόλοιπα εισοδήματα του δικαιούχου ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Από το συνολικό φόρο που αναλογεί, εκπίπτει ο φόρος που έχει ήδη καταβληθεί στην αλλοδαπή, μέχρι του ποσού του αντίστοιχου φόρου που οφείλεται στην Ελλάδα.
• Οι τόκοι από εταιρικά ομόλογα εισηγμένα σε αγορά της ΕΕ ή σε εποπτευόμενη χρηματιστηριακή αγορά εκτός ΕΕ, καθώς και οι τόκοι από ομόλογα πιστωτικών συνεταιρισμών που λειτουργούν ως πιστωτικά ιδρύματα, εφόσον αποκτώνται από νομικά πρόσωπα φορολογικούς κατοίκους αλλοδαπής χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα (ή με μόνιμη εγκατάσταση στην οποία το εισόδημα δεν αποδίδεται), απαλλάσσονται από παρακράτηση φόρου. Αυτό ισχύει για πληρωμές τόκων από 01.01.2020 και μετά.
• Απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος οι τόκοι από ομόλογα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ) που εκδόθηκαν στο πλαίσιο αναδιάταξης του ελληνικού χρέους, καθώς και οι τόκοι από ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.
• Η απαλλαγή φόρου για τόκους από τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου ισχύει για έντοκα γραμμάτια που εκδίδονται από 29.07.2023 και μετά, και για ομόλογα για τοκομερίδια που εξαργυρώνονται ή λήγουν από την ίδια ημερομηνία και μετά (ή για ομόλογα zero coupon που λήγουν από 29.07.2023). Η απαλλαγή δεν ισχύει για πιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν στην Ελλάδα, ενώ τα αντίστοιχα ιδρύματα αλλοδαπής, ακόμα κι αν διατηρούν υποκατάστημα στην Ελλάδα, δεν καλύπτονται.
• Τόκοι από προϊόντα δανεισμού τίτλων της Αγοράς Παραγώγων του Χρηματιστηρίου Αθηνών που αποκτούν νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες του άρθρου 45 του ΚΦΕ, απαλλάσσονται από φόρο εισοδήματος και παρακράτηση φόρου.