Οικονομολόγοι Παρουσιάζουν Ένα Φιλόδοξο Σχέδιο για την Αντιμετώπιση της Παγκόσμιας Ανισότητας και την Προστασία του Πλανήτη

Η δημιουργία ενός δικαιότερου κόσμου, εντός των ορίων του πλανήτη μας, είναι εφικτή, σύμφωνα με τους οικονομολόγους του World Inequality Lab (WIL). Στην Έκθεση για την Παγκόσμια Δικαιοσύνη, που δημοσιεύθηκε στις 4 Ιουνίου, προτείνεται ένα πολυδιάστατο σχέδιο που περιλαμβάνει στοχευμένες μειώσεις στην κατανάλωση, δραστική μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων και αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες.

Οι ερευνητές αναπτύσσουν ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σχέδιο, το οποίο παρουσιάζεται ως απάντηση στην άνοδο εθνικιστικών, λαϊκιστικών και κλιματικά σκεπτικιστικών κινημάτων. Όπως δήλωσε ο Λούκας Τσανσέλ, συνδιευθυντής του WIL, «Εδώ και καιρό βλέπουμε τεχνο-αντιδραστικούς της Σίλικον Βάλεϊ να οραματίζονται έναν κόσμο με αποικίες στον Άρη, ενώ ένας εξαθλιωμένος πληθυσμός θα παραμένει στη Γη, επειδή η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει καταργήσει πολλές θέσεις εργασίας. Αυτό δεν είναι ένα ελκυστικό μέλλον».

Ο Τσανσέλ και ο Τομά Πικετί, επίσης συνδιευθυντής του WIL, τονίζουν την πρόκληση της διαμόρφωσης ενός «επιθυμητού και ελκυστικού» μέλλοντος, ικανού να αντισταθεί στον ενισχυόμενο τεχνο-εθνικιστικό λόγο. Η Έκθεση Παγκόσμιας Δικαιοσύνης, με τη συμβολή 45 ερευνητών, βασίζεται σε εκτεταμένη βάση δεδομένων για τις παγκόσμιες ανισότητες και στοχεύει στην υποστήριξη διεθνών πρωτοβουλιών, όπως η πρόταση της Βραζιλίας στο G20 για υψηλότερη φορολόγηση των δισεκατομμυριούχων.

Από το 2018, το WIL δημοσιεύει τακτικά εκθέσεις για τις ανισότητες στον παγκόσμιο πλούτο. Φέτος, παρουσιάζει έναν συγκεκριμένο οδικό χάρτη που ενσωματώνει την κλιματική διάσταση.

«Είναι ένα σχέδιο για την αλλαγή του συστήματος, ξεκινώντας από το υπάρχον, για να αποφευχθεί η ορμητική πορεία προς την καταστροφή», ανέφερε ο Τσανσέλ.

Η υπόσχεση είναι σαφής: η οικοδόμηση ενός κόσμου όπου η κοινωνικοοικονομική ισότητα και ο περιορισμός των επιπτώψεων της κλιματικής αλλαγής – απαραίτητες προϋποθέσεις για έναν βιώσιμο πλανήτη – είναι ταυτόχρονα συμβατά και εφικτά. Σύμφωνα με το προτεινόμενο σενάριο, το μέσο εθνικό μηνιαίο εισόδημα ανά άτομο θα συγκλίνει στα 5.000 ευρώ έως το 2100 για όλες τις χώρες. Το μερίδιο του παγκόσμιου πλούτου που κατέχει το φτωχότερο μισό του πληθυσμού θα αυξηθεί από 2% σε 30%, ενώ το μερίδιο των δισεκατομμυριούχων θα μειωθεί από 6% σε 0,05%. Παράλληλα, η υπερθέρμανση του πλανήτη θα περιοριστεί στους 1,8°C έως το 2100.

Τρεις βασικές προϋποθέσεις

Σύμφωνα με τον Πικετί, η υλοποίηση του σχεδίου απαιτεί τρεις προϋποθέσεις:

• Ταχεία αποανθρακοποίηση των ενεργειακών συστημάτων.
• Σημαντικές αλλαγές στη δομή της οικονομίας, με μείωση υλικών τομέων (βιομηχανία, μεταφορές) και ενίσχυση άυλων υπηρεσιών (εκπαίδευση, υγεία).
• Σημαντική αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες, με μείωση της κατανάλωσης κρέατος και αναδασώσεις.

Οι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η μείωση των ανισοτήτων είναι απαραίτητη για τη βιώσιμη ευημερία σε έναν πεπερασμένο πλανήτη. Παρόλο που οι στόχοι φαίνονται τεράστιοι, οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι τέτοιοι στόχοι έχουν επιτευχθεί στο παρελθόν. Ως παράδειγμα, αναφέρουν τη μείωση του χάσματος μεταξύ του πλουσιότερου 0,1% και του φτωχότερου 10% στη Βόρεια Ευρώπη κατά τον 20ό αιώνα. «Η ουτοπία που προτείνουμε είναι σύμφωνη με εκείνες των αρχών του 20ού αιώνα που έγιναν πραγματικότητα», δήλωσε ο Τσανσέλ. «Εκείνη την εποχή, οι άνθρωποι εργάζονταν 3.000 ώρες ετησίως στις πλούσιες χώρες. Λίγοι μπορούσαν να φανταστούν ότι έναν αιώνα αργότερα, θα εργάζονταν μόνο 1.500 ώρες ετησίως, αλλά αυτό ακριβώς συνέβη. Προτείνουμε να συνεχιστεί αυτή η τάση και οι ώρες να μειωθούν στις 1.000».