Η Εξέλιξη των Ναρκωτικών στην Ελλάδα: Κάνναβη και Κοκαΐνη στην Κορυφή, Νέες Ουσίες και Τεχνολογία στην Αντιμετώπιση

Η μεταβολή των δικτύων διακίνησης ναρκωτικών, η αυξανόμενη παρουσία νέων ψυχοδραστικών ουσιών και η συνεχής προσαρμογή των εγκληματικών οργανώσεων στα νέα δεδομένα, αναδείχθηκαν σε συζήτηση με τον διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικό Υποδιευθυντή Γιάννη Καρυδάκο, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών.

• Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα, έχουν χειριστεί 323 υποθέσεις ναρκωτικών, οδηγώντας σε 646 συλλήψεις.
• Στο ίδιο διάστημα, κατασχέθηκαν: 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy.

Ο κ. Καρυδάκος τόνισε ότι «τα δίκτυα που διακινούν ναρκωτικά μεταβάλλονται διαρκώς», εξηγώντας ότι τόσο η δομή τους όσο και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν προσαρμόζονται στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις νέες τεχνολογίες και στις καταναλωτικές τάσεις.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ετών, όπως επεσήμανε ο κ. Καρυδάκος, είναι η αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της διακίνησης. Ιδιαίτερα μετά την περίοδο της πανδημίας, αυξήθηκε αισθητά η χρήση διαδικτυακών εφαρμογών και οι αποστολές ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων, χαρακτηριζόμενο ως «ένα νέο modus operandi» για τα κυκλώματα.

Παράλληλα, περιέγραψε το φαινόμενο του «waterbed effect», όπου η πίεση των διωκτικών αρχών σε ένα σημείο διακίνησης οδηγεί στη μετατόπιση του προβλήματος αλλού. Μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη, ανάγκασαν τα κυκλώματα να αναζητήσουν εναλλακτικές οδούς, αυξάνοντας τη σημασία άλλων πυλών εισόδου.

Σχετικά με την εικόνα της αγοράς, ο κ. Καρυδάκος επιβεβαίωσε την κυριαρχία της κάνναβης και της κοκαΐνης στην ελληνική αγορά. Αντίθετα, η ηρωίνη εμφανίζει πτωτική τάση, αν και δεν έχει εξαφανιστεί. Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται και στα στοιχεία των κατασχέσεων, με 1,8 τόνο να έχουν εντοπιστεί από τον Οκτώβριο του 2024. Αυτή η εικόνα συνδέεται και με τη μεγάλη διεθνή προσφορά, που επηρεάζει τη διαθεσιμότητα και τις διαδρομές της ουσίας.

Την ίδια ώρα, αναδύονται νέες κατηγορίες ουσιών, οι οποίες δυσχεραίνουν το έργο των διωκτικών αρχών. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα συνθετικά κανναβινοειδή, ως μία από τις νέες απειλές που παρακολουθούνται στενά. Ορισμένες φορές, νόμιμο προϊόν κάνναβης ή κανναβινοειδών επεξεργάζεται, ακόμη και με ψεκασμό, για να αυξηθεί η δραστικότητά του και τα επίπεδα THC. Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε και τη νομοθετική αλλαγή της 20ης Μαΐου, που απαγόρευσε τη λιανική πώληση κανναβινοειδών λόγω των αναδυόμενων κινδύνων.

Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται η «ροζ κοκαΐνη», μια νέα ψυχοδραστική ουσία, καθώς και η κεταμίνη, η οποία εκτιμάται ότι σε έναν βαθμό «πηγαίνει να καλύψει το κενό της ηρωίνης» ως κατασταλτικό ναρκωτικό.

Η διαφοροποίηση δεν αφορά μόνο τις ουσίες, αλλά και τη μορφή τους. Οι αρχές αντιμετωπίζουν πλέον προϊόντα που δεν θεωρούνταν τυπική εικόνα της αγοράς ναρκωτικών, όπως βούτυρο που περιείχε THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένο THC. Αυτές οι μορφές υποδεικνύουν ότι η αγορά επεκτείνεται σε προϊόντα πιο εύκολα στη μεταφορά, πιο διακριτικά στη χρήση ή πιο ελκυστικά σε συγκεκριμένες ομάδες χρηστών.

Απαντώντας σε ερώτηση για τον ρόλο της Ελλάδας, ο κ. Καρυδάκος τόνισε ότι η χώρα αποτελεί τόσο χώρα προορισμού όσο και χώρα διέλευσης, κυρίως για κάνναβη και κοκαΐνη, λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής της θέσης και της εκτεταμένης ακτογραμμής της.

Όσον αφορά τον ρόλο της τεχνολογίας, επεσήμανε ότι αυτή έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο επικοινωνίας και οργάνωσης των κυκλωμάτων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες επικοινωνίας και οι εφαρμογές με αυξημένα επίπεδα προστασίας δυσκολεύουν τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των εμπλεκομένων, ενώ η αποκάλυψη μεγάλων διεθνών πλατφορμών στο παρελθόν έχει δώσει στις αρχές εικόνα για την οργάνωση τέτοιων δικτύων.

Τέλος, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών έστειλε ένα σαφές μήνυμα, κυρίως προς τους νέους: «Δεν υπάρχει καλό και κακό ναρκωτικό». Όλες οι ουσίες, ανεξαρτήτως τρόπου προβολής ή διακίνησης, μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη ζωή και την υγεία των χρηστών.