Ισότητα Αμοιβής Ανδρών-Γυναικών: Οι 4 Βασικοί Άξονες του Νέου Νομοσχεδίου

Τέσσερις βασικούς άξονες του σχεδίου νόμου με τίτλο «Ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας – Ενσωμάτωση Οδηγίας (Ε.Ε.) 2023/970» παρουσίασε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κα Νίκη Κεραμέως, μιλώντας στη Διαρκή Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής.

Αναλυτικά, η υπουργός ανέφερε τα εξής:

• Πρώτος άξονας: Ο βασικός πυρήνας του νομοσχεδίου αφορά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970 για την ενίσχυση της εφαρμογής της αρχής της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Η αρχή αυτή, αν και υφίσταται ήδη στο Σύνταγμα και την εργατική νομοθεσία, τίθεται το ερώτημα πώς διασφαλίζεται η εφαρμογή της στην πράξη.

Ειδικότερα, θεσπίζονται νέες υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις, τόσο πριν όσο και μετά την πρόσληψη:

• Πριν την πρόσληψη: Εισάγονται κανόνες μισθολογικής διαφάνειας. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους υποψηφίους για την αμοιβή ή το εύρος της αμοιβής της θέσης πριν από τη συνέντευξη. Οι αγγελίες εργασίας θα πρέπει να είναι ουδέτερες ως προς το φύλο και απαλλαγμένες από στοιχεία διάκρισης.
• Μετά την πρόσληψη: Κατοχυρώνεται το δικαίωμα ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να εφαρμόζουν διαφανείς μισθολογικές δομές, βασισμένες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια (δεξιότητες, ευθύνη, εμπειρία, συνθήκες εργασίας). Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες για τις αποδοχές τους και σε στοιχεία για τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο σε αντίστοιχες θέσεις. Μεγαλύτερες επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να παρακολουθούν και να δημοσιοποιούν στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα. Προβλέπονται διαδικασίες ελέγχου και διορθωτικών παρεμβάσεων. Οι εργαζόμενοι μπορούν να προσφεύγουν στην Επιθεώρηση Εργασίας, στη δικαιοσύνη, στον Συνήγορο του Πολίτη και σε συνδικαλιστικές οργανώσεις.

• Δεύτερος άξονας: Η σημασία και τα οφέλη του νομοσχεδίου. Το νομοσχέδιο μετατρέπει μια γενική αρχή σε πρακτικά ασκούμενο δικαίωμα, αντιμετωπίζοντας την υφιστάμενη αδικαιολόγητη απόκλιση στις αμοιβές.

Τα πολλαπλά οφέλη του νέου σχεδίου νόμου είναι:

• Για τους εργαζομένους: Περισσότερη προστασία, ενημέρωση, δυνατότητα διεκδίκησης δικαιωμάτων, δικαιοσύνη, κίνητρο και ικανοποίηση από την εργασία.
• Για τις επιχειρήσεις: Ξεκάθαροι κανόνες, μείωση αμφισβητήσεων, ενίσχυση εμπιστοσύνης, υψηλότερη αποδοτικότητα σε περιβάλλον ισότητας και ασφάλειας.
• Για το Κράτος: Καλύτερη παρακολούθηση ανισοτήτων, ενίσχυση αξιοπιστίας θεσμών, αποτελεσματικότερη εφαρμογή εργατικής νομοθεσίας.
• Για την Αγορά Εργασίας: Εργαλείο εκσυγχρονισμού, διαφάνειας, δικαιοσύνης και αξιοπιστίας.

Επιπλέον, οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας αναδεικνύονται σε ισχυρό εργαλείο διαμόρφωσης δίκαιων μισθολογικών δομών, με πρόβλεψη στο νομοσχέδιο ότι όπου υπάρχει συλλογική σύμβαση, τεκμαίρεται η συμμόρφωση με την οδηγία (μαχητό τεκμήριο).

• Τρίτος άξονας: Η δίκαιη αμοιβή δεν σημαίνει εξίσωση όλων. Η αξιοκρατία βασίζεται στην αναγνώριση της διαφοράς σε εμπειρία, δεξιότητες, ευθύνη και απόδοση. Ένας εργαζόμενος με περισσότερη εμπειρία, εξειδικευμένες γνώσεις, μεγαλύτερες ευθύνες ή καλύτερα αποτελέσματα μπορεί να αμείβεται διαφορετικά. Αυτό που δεν θα γίνεται αποδεκτό είναι η διαφορετική αμοιβή όταν η μόνη διαφορά είναι το φύλο. Η αμοιβή πρέπει να διαμορφώνεται από τη δουλειά και την αξία, όχι από το φύλο.
• Τέταρτος άξονας: Επιπλέον σημαντικές ρυθμίσεις.

Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει:

• Την ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων – διασωστών του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ που υπάγονται στο ασφαλιστικό καθεστώς του Δημοσίου, διορθώνοντας μια στρέβλωση 30 ετών.
• Αναγνώριση του χρόνου μαθητείας αποφοίτων Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας της ΔΥΠΑ για την απόκτηση επαγγελματικών αδειών και πιστοποιήσεων.
• Δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
• Διευκόλυνση πρόσβασης εργαζομένων στην Επιθεώρηση Εργασίας με δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής σε διαδικασίες επίλυσης εργατικών διαφορών.
• Ενίσχυση προστασίας θετών μητέρων σε περιπτώσεις διακρατικής υιοθεσίας.

Σχετικά με την πρόοδο στην αγορά εργασίας, η υπουργός ανέφερε τη μείωση της ανεργίας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την αύξηση μισθών και Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας. Ωστόσο, τόνισε ότι παραμένει η πρόκληση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών, το οποίο στη χώρα μας ανέρχεται στο 13,4% (11,1% στην Ευρώπη). Η κα Κεραμέως υπογράμμισε τον ενδελεχή διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους, επισημαίνοντας την ενσωμάτωση πάνω από 90 προτάσεων, κυρίως από εθνικούς κοινωνικούς εταίρους, καθώς και την ανατροφοδότηση από τη δημόσια διαβούλευση.

«Το νομοσχέδιο αποτελεί μια ουσιαστική μεταρρύθμιση για μια πιο δίκαιη, διάφανη και σύγχρονη αγορά εργασίας», κατέληξε η υπουργός, εκφράζοντας την ελπίδα για στήριξη από όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Πρόκειται για μια προσπάθεια που προέρχεται από το ενωσιακό δίκαιο αλλά και από την ελληνική ανάγκη για καταπολέμηση των διακρίσεων, με απώτερο στόχο τον τερματισμό του αδικαιολόγητου μισθολογικού χάσματος και την εδραίωση της αρχής ότι η αμοιβή βασίζεται στη δουλειά και την αξία, και όχι στο φύλο.