Ψηφιακοί Εισοδηματικοί Έλεγχοι από την ΑΑΔΕ: Εστίαση σε Χιλιάδες Μισθωτούς και Συνταξιούχους για Ουσιαστική Συμμόρφωση

Ο ελεγκτικός μηχανισμός του δημοσίου έχει ενεργοποιήσει ένα εκτεταμένο πλέγμα ψηφιακών διασταυρώσεων, φέρνοντας στο μικροσκόπιο τα εισοδήματα προηγούμενων ετών και εντοπίζοντας πιθανά αδήλωτα ποσά. Ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει θέσει σε εφαρμογή ένα αυστηρό επιχειρησιακό σχέδιο. Στόχος της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών είναι ο άμεσος εντοπισμός αποκλίσεων μεταξύ των ποσών που δηλώθηκαν από τους φορολογουμένους και εκείνων που πραγματικά καταβλήθηκαν από εργοδότες και ασφαλιστικά ταμεία στο παρελθόν.

Γράφει η Φοροτεχνικός Α’ τάξης – Σύμβουλος επιχειρήσεων και ιδιωτών, Φιλοθέη Μακριδάκη (Πηγή: Realnews)

Με αυτή τη σύγχρονη προσέγγιση, η ψηφιακή τεχνολογία γίνεται ένα ισχυρό εργαλείο στα χέρια της διοίκησης, που επιδιώκει να «κλείσει» οριστικά τα παράθυρα φοροδιαφυγής, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια ελιγμών στους υπόχρεους. Οι εκτεταμένες διασταυρώσεις εστιάζουν κατά κύριο λόγο στο φορολογικό έτος 2022 και στις αντίστοιχες δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2023. Η αυστηρή προθεσμία για την ολοκλήρωση της πρώτης, μεγάλης φάσης των ελέγχων έχει οριστεί για το τέλος Ιουλίου.

Η στρατηγική της εφορίας αναπτύσσεται σε τρία βασικά μέτωπα, καλύπτοντας όλες τις πιθανές παραλείψεις:

• Πρώτο μέτωπο: Εξονυχιστικός έλεγχος των προσυμπληρωμένων κωδικών που αφορούν μισθούς και συντάξεις, όπως αυτά αρχικά αποτυπώθηκαν στα έντυπα Ε1.
• Δεύτερο μέτωπο: Αναζήτηση αδήλωτων αναδρομικών ποσών που εισπράχθηκαν εκ των υστέρων, αλλά δεν συμπεριλήφθηκαν ποτέ σε συμπληρωματική δήλωση από τους δικαιούχους.
• Τρίτο μέτωπο: Ενδελεχής εξέταση ύποπτων τροποποιητικών δηλώσεων που οδήγησαν σε μείωση του αρχικού φόρου ή σε επιστροφή χρημάτων, με σκοπό την επιβεβαίωση της νομιμότητάς τους.

Η κεντρική βάση δεδομένων της ΑΑΔΕ εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα στοιχεία από τους φορείς κύριας και επικουρικής ασφάλισης, καθώς και από τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση ή παράλειψη στην εναρμόνιση των στοιχείων γίνεται άμεσα ορατή στα κεντρικά συστήματα, πυροδοτώντας αυτόματες διαδικασίες ελέγχου.

Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία της νέας διαδικασίας είναι η αδυναμία των πολιτών να παρέμβουν απευθείας στα στοιχεία τους για διόρθωση. Όταν ένας συνταξιούχος ή μισθωτός εντοπίζει ένα προφανές λάθος στους κλειδωμένους κωδικούς του Ε1, ξεκινά ένας εξαντλητικός γραφειοκρατικός αγώνας. Ο πολίτης πρέπει να εντοπίσει τον πρώην εργοδότη ή τον ασφαλιστικό φορέα και να τον πείσει να αποστείλει διορθωμένο ηλεκτρονικό αρχείο στην εφορία. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί σημαντική αναστάτωση, καθώς πολλοί οργανισμοί καθυστερούν μήνες να ανταποκριθούν, ενώ ο χρόνος πιέζει τον φορολογούμενο. Μόνο μετά την επιτυχή αποστολή του νέου αρχείου, η διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε επανυπολογισμό και να εκδώσει το σωστό εκκαθαριστικό. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η αλυσίδα ενεργειών, ο πολίτης παραμένει εκτεθειμένος σε κυρώσεις για σφάλματα που δεν προκάλεσε ο ίδιος, ενισχύοντας το αίσθημα ανασφάλειας.

Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος ελεγκτικού έργου, η ΑΑΔΕ θα αποστείλει μαζικά ηλεκτρονικές ειδοποιήσεις. Τα μηνύματα αυτά θα καλούν τους φορολογουμένους που εμφανίζουν αποκλίσεις να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις εντός συγκεκριμένων και στενών προθεσμιών. Η άμεση συμμόρφωση είναι ο μόνος τρόπος αποφυγής δυσμενών συνεπειών. Για όσους επιλέξουν να αγνοήσουν τις προειδοποιήσεις ή δεν καταφέρουν να διορθώσουν τα στοιχεία εγκαίρως, οι συνέπειες θα είναι άμεσες και καταλυτικές.

Το νεοσύστατο Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Είσπραξης (ΚΕΦΟΔΕ) θα αναλάβει δράση, εκδίδοντας πράξεις διοικητικού προσδιορισμού του φόρου. Αυτό σημαίνει ότι ο φόρος θα υπολογιστεί μονομερώς από την εφορία και θα φτάσει στον πολίτη επιβαρυμένος με τσουχτερά πρόστιμα, προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής και τόκους υπερημερίας.

Η τρέχουσα επιθετική στρατηγική της ΑΑΔΕ αναδεικνύει μια θεσμική ανισορροπία που πλήττει την κοινωνική δικαιοσύνη. Είναι προκλητικό να ονομάζεται «σαφάρι» ένας μηχανισμός που στρέφεται σχεδόν αποκλειστικά κατά των πιο ευάλωτων και ειλικρινών στρωμάτων της κοινωνίας, δηλαδή των μισθωτών και των συνταξιούχων. Αυτοί οι πολίτες, των οποίων τα εισοδήματα είναι πλήρως ορατά και φορολογούνται από την αρχή, καταδιώκονται σήμερα για λογιστικές ασυμφωνίες ή για καθυστερήσεις των ασφαλιστικών ταμείων και των εργοδοτών. Αυτό αποτελεί μνημείο κρατικής αυθαιρεσίας.