Ευρωπαϊκά αποθέματα αεροπορικών καυσίμων επαρκούν για λιγότερο από ένα μήνα, εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σοβαρή πρόκληση στην επάρκεια αεροπορικών καυσίμων, καθώς τα τρέχοντα αποθέματά της δεν επαρκούν για να καλύψουν ούτε έναν μήνα ζήτησης. Η αναζωπύρωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή επιτείνει τους κινδύνους για περαιτέρω διαταραχές στις προμήθειες. Παρότι η Ευρώπη έχει αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις, εισάγοντας καύσιμα από τις ΗΠΑ και την Ασία, αυξάνοντας την εγχώρια παραγωγή των διυλιστηρίων της και αξιοποιώντας τα διαθέσιμα αποθέματα για να διατηρήσει τα αεροπορικά δρομολόγια, παραμένει η πιο ευάλωτη περιοχή. Η μακροχρόνια πτώση της εγχώριας διυλιστικής ικανότητας την καθιστά περισσότερο εξαρτημένη από άλλες οικονομίες στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, ιδίως μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το Reuters, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς οι δηλώσεις των ΗΠΑ και του Ιράν σχετικά με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ είναι αντικρουόμενες. Το Ιράν, την Κυριακή, δήλωσε ότι το πέρασμα θα παραμείνει κλειστό «μέχρι νεωτέρας», ως αντίποινα για τις επιθέσεις με drones και πυραύλους εναντίον Αμερικανών συμμάχων σε όλη τη Μέση Ανατολή. Παρόλο που το Joint Maritime Information Center επιβεβαίωσε τη διαθεσιμότητα της νότιας πλωτής οδού που συντονίζεται από το Ομάν, η κυκλοφορία στο Ορμούζ ήταν εξαιρετικά περιορισμένη τη Δευτέρα, μετά την επιβράδυνση που παρατηρήθηκε από την προηγούμενη εβδομάδα λόγω της κλιμάκωσης των εντάσεων.

Στοιχεία από την εταιρεία συμβούλων Energy Aspects, με ημερομηνία 18 Ιουνίου, προβλέπουν ότι ολόκληρη η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει ημερήσιο έλλειμμα εφοδιασμού περίπου 600.000 βαρελιών κατά το τρίτο τρίμηνο. Αντίθετα, η αμερικανική αγορά αναμένεται να παρουσιάσει πλεόνασμα 116.000 βαρελιών ημερησίως, ενώ η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού θα έχει πλεόνασμα 425.000 βαρελιών καθημερινά.

Στις αρχές Ιουνίου, η Ευρώπη διέθετε αποθέματα 38 εκατομμυρίων βαρελιών, σε σύγκριση με τα 99 εκατομμύρια βαρέλια των ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters, η Ευρώπη μπορεί να καλύψει με τα αποθέματά της λιγότερες από 30 ημέρες ζήτησης. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από την ετήσια έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας δείχνουν ότι τα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων ήταν 10% υψηλότερα σε ετήσια βάση στα τέλη Μαΐου, ενώ η παραγωγή των διυλιστηρίων αυξήθηκε κατά 30%. Ωστόσο, αυτά τα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η Ευρώπη έχει μόνο ένα μήνα περιθώριο με βάση τα τρέχοντα αποθέματά της. Ο Janiv Shah, αναλυτής της Rystad, δήλωσε στο Reuters: «Εξακολουθούμε να αναμένουμε κάποια στενότητα μέχρι τον Αύγουστο με αυτόν τον ρυθμό». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης αναγνωρίσει την πιθανότητα επιδείνωσης της κατάστασης. Ο Επίτροπος Ενέργειας, Dan Jorgensen, ανέφερε τον Ιούνιο ότι η Ε.Ε. αντιμετωπίζει περιορισμένα αποθέματα αεροπορικών καυσίμων προς το τέλος της θερινής περιόδου διακοπών και ότι οι Βρυξέλλες θα συντονίσουν την απελευθέρωση εθνικών αποθεμάτων, εάν κριθεί απαραίτητο.

Στροφή σε άλλους προμηθευτές

Πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, η Ευρώπη βασιζόταν στη Μέση Ανατολή για περίπου το ήμισυ των εισαγωγών αεροπορικών καυσίμων της. Παρότι αρχικά οι αναλυτές προέβλεπαν ότι οι αφρικανικές χώρες, οι οποίες προμηθεύονταν σχεδόν όλα τα καύσιμα αεροσκαφών τους από τη Μέση Ανατολή, θα πλήττονταν περισσότερο, αυτές κατάφεραν να αυξήσουν τις εισαγωγές τους από το διυλιστήριο Dangote της Νιγηρίας, καθώς και από την Ινδία και το Ομάν. Η Ευρώπη, αντίστοιχα, έχει στραφεί σε νέους προμηθευτές, όπως ο Καναδάς. Τον Ιούνιο, οι εισαγωγές αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη ανήλθαν σε 673.000 βαρέλια ημερησίως, το υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2025. Οι ΗΠΑ και η Νιγηρία ήταν οι κύριοι προμηθευτές της Ευρώπης, αλλά το Κουβέιτ, ο Καναδάς, η Ινδία και η Νότια Κορέα παρείχαν επίσης φορτία.

Πτώση των τιμών, αλλά ακριβά τα εισιτήρια

Εν τω μεταξύ, οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων στη βορειοδυτική Ευρώπη έχουν μειωθεί περίπου στα 133,27 δολάρια το βαρέλι, από τα επίπεδα-ρεκόρ των 215,32 δολαρίων που σημειώθηκαν στα τέλη Μαρτίου, μειώνοντας τις πιέσεις στις αεροπορικές εταιρείες. Τα καύσιμα συνήθως αντιπροσωπεύουν το 20% έως 25% του λειτουργικού τους κόστους. Παρά την αποκλιμάκωση του κόστους των καυσίμων, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν αναμένεται να μειώσουν άμεσα τις τιμές των εισιτηρίων, καθώς η ζήτηση παραμένει ισχυρή και η χωρητικότητα περιορισμένη, ειδικά μετά την προσαρμογή των πτήσεων από πολλές εταιρείες για να διασφαλίσουν την επάρκεια καυσίμων.