Αιφνιδιαστικοί Έλεγχοι από την Επιτροπή Ανταγωνισμού στον Κρίσιμο Κλάδο της Ακτοπλοΐας

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού (ΕΑ) ανακοίνωσε την πραγματοποίηση αιφνιδιαστικών επιτόπιων ελέγχων σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον κλάδο της ακτοπλοΐας. Οι έλεγχοι εστιάζουν ιδίως στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών θαλάσσιας μεταφοράς επιβατών, οχημάτων (ΙΧ) και φορτηγών.

Στο πλαίσιο αυτεπάγγελτων ερευνών, η ΕΑ διερευνά πιθανές αντι-ανταγωνιστικές οριζόντιες συμπράξεις μεταξύ ανταγωνιστών. Αυτές οι συμπράξεις μπορεί να αφορούν την κατανομή αγορών και τον καθορισμό τιμών. Επιπλέον, εξετάζεται η πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από επιχειρήσεις του κλάδου, μέσω τιμολογιακών ή άλλων πρακτικών, που παραβιάζουν τα άρθρα 1 και 2 του ν. 3959/2011 ή/και τα άρθρα 101/102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ).

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι έλεγχοι στοχεύουν στη συλλογή στοιχείων από επιχειρήσεις που ενδέχεται να εμπλέκονται σε αντι-ανταγωνιστικές πρακτικές στην ερευνώμενη αγορά. Οι έλεγχοι αυτοί δεν προδικάζουν ενοχή των επιχειρήσεων ούτε το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της ακτοπλοΐας για την ελληνική οικονομία, χαρακτηρίζοντάς την ως συνδετικό κρίκο μεταξύ ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Οι αυτεπάγγελτες έρευνες αποσκοπούν στον εντοπισμό συμπεριφορών επιχειρήσεων που ενδέχεται να στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό, οδηγώντας σε υψηλότερες τιμές και χαμηλότερη ποιότητα υπηρεσιών για τους ταξιδιώτες.

Παράλληλα, η ΕΑ διενεργεί κλαδική έρευνα για μια ολιστική αξιολόγηση της έντασης και της ποιότητας του ανταγωνισμού στον νευραλγικό αυτό κλάδο. Η Ενδιάμεση Έκθεση της ΕΑ και η επακόλουθη δημόσια διαβούλευση ανέδειξαν την ανάγκη επανεξέτασης του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς και τον εκσυγχρονισμό του ακτοπλοϊκού στόλου και των λιμενικών υποδομών. Στόχος είναι η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και της εξυπηρέτησης του ευρύτερου δημοσίου συμφέροντος.

Νομικό Πλαίσιο
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ως θεματοφύλακας της εύρυθμης λειτουργίας της ελεύθερης αγοράς, εφαρμόζει τους κανόνες ανταγωνισμού βάσει του ν. 3959/2011 και των άρθρων 101/102 ΣΛΕΕ.
Το άρθρο 1 του ν. 3959/2011 και το άρθρο 101 ΣΛΕΕ απαγορεύουν συμπράξεις μεταξύ επιχειρήσεων (συμφωνίες, αποφάσεις ενώσεων ή εναρμονισμένες πρακτικές) που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.
Το άρθρο 1Α του ν. 3959/2011 απαγορεύει μονομερείς πρακτικές που συνιστούν πρόσκληση σε απαγορευμένη σύμπραξη και ανακοίνωση μελλοντικών προθέσεων τιμολόγησης προς ανταγωνιστές.
Τα άρθρα 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ απαγορεύουν την καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων με δεσπόζουσα θέση στην αγορά.

Η ΕΑ τονίζει ότι θα παρεμβαίνει άμεσα όπου κρίνεται απαραίτητο, εξετάζοντας κάθε σχετική περίπτωση που θα περιέλθει στην αντίληψή της μέσω καταγγελίας, αίτησης επιείκειας ή ανώνυμων πληροφοριών μέσω του ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (whistleblowing). Οι επιχειρήσεις που θα διαπιστωθεί ότι μετέρχονται αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών θα αντιμετωπίζουν αυστηρότατες διοικητικές κυρώσεις βάσει των σχετικών διατάξεων.

Πρόγραμμα Επιείκειας
Η συμμετοχή σε συμπράξεις καρτελικού χαρακτήρα, όπως μυστικές συμφωνίες για καθορισμό τιμών, ποσοτήτων, κατανομή πελατών ή μεριδίων αγοράς, ή νόθευση διαγωνισμών, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά πρόστιμα, ποινικές κυρώσεις για τα φυσικά πρόσωπα και αποκλεισμό των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων από δημόσιους διαγωνισμούς και συμβάσεις παραχώρησης για τρία έτη.

Το πρόγραμμα επιείκειας της ΕΑ προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, ενώσεις επιχειρήσεων και φυσικά πρόσωπα:

• Ολική ή μερική απαλλαγή από διοικητικά πρόστιμα ή μείωση αυτών.
• Εξάλειψη του αξιοποίνου ή μείωση ποινής για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα.
• Πλήρης απαλλαγή της επιχείρησης από διοικητικές κυρώσεις και μη αποκλεισμός από δημόσιους διαγωνισμούς ή συμβάσεις παραχώρησης.

Οι προϋποθέσεις και η διαδικασία υπαγωγής στο πρόγραμμα επιείκειας είναι διαθέσιμες στο https://www.epant.gr/nomothesia/nomothesia-antagonismou/programma-epieikias.html ή μέσω τηλεφώνου στο 210 88 09 100.

Για το σύστημα ανώνυμης πληροφόρησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα https://www.epant.gr/digital/anonymi-paroxi-pliroforion/gia-polites-epixeiriseis.html.