Προειδοποίηση για τον Καρκίνο: Αναμένεται Δραματική Αύξηση Νέων Περιστατικών Παγκοσμίως έως το 2050

Ο καρκίνος παραμένει μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με νέα δεδομένα που παρουσίασαν η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (American Cancer Society – ACS) και ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC), η επιβάρυνση από τη νόσο παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση.

Όπως επισημαίνουν η καθηγήτρια Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Θεραπευτική – Επιδημιολογία – Προληπτική Ιατρική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα), η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεοφάνης Δημόπουλος (Θεραπευτική – Ογκολογία – Αιματολογία, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ), η έκθεση «Global Cancer Statistics, 2026» αναφέρει ότι το 2024 διαγνώστηκαν περίπου 21 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου παγκοσμίως, ενώ 9,8 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα νοσήσει από κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Παράλληλα, προβλέπεται ότι ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες θα πεθάνουν από τη συγκεκριμένη νόσο. Αυτά τα στατιστικά υπογραμμίζουν όχι μόνο την έκταση του προβλήματος, αλλά και την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης και της ισότιμης πρόσβασης σε σύγχρονες θεραπείες.

Ειδικά ανησυχητικές είναι οι μελλοντικές προβλέψεις. Έως το 2050, ο αριθμός των νέων κρουσμάτων καρκίνου αναμένεται να φτάσει τα 34 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 67% σε σύγκριση με το 2024. Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται κατά κύριο λόγο στη γήρανση και στην αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, η πραγματική επιβάρυνση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εάν δεν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά σημαντικοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και ορισμένες λοιμώξεις που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.

Η εν λόγω έκθεση βασίζεται στα δεδομένα του GLOBOCAN, της διεθνούς βάσης δεδομένων του IARC, η οποία καταγράφει την επίπτωση και τη θνησιμότητα 34 τύπων καρκίνου σε 186 χώρες.

Ο καρκίνος του πνεύμονα βρίσκεται στην κορυφή των στατιστικών, τόσο ως προς τα νέα περιστατικά όσο και ως προς τους θανάτους. Το 2024 κατεγράφησαν περίπου 2,6 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις (13% των συνολικών περιστατικών καρκίνου) και περίπου 1,9 εκατομμύρια θάνατοι (σχεδόν 19% όλων των θανάτων από καρκίνο). Το κάπνισμα παραμένει ο κύριος παράγοντας κινδύνου, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία των προγραμμάτων διακοπής καπνίσματος και προστασίας από το παθητικό κάπνισμα.

Ο καρκίνος του μαστού κατέλαβε τη δεύτερη θέση, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους. Αποτελεί τη συχνότερη διάγνωση σε γυναίκες και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.

Η πρόγνωση επιβίωσης από τον καρκίνο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο από τη μορφή ή το στάδιο της νόσου, αλλά και από τη χώρα διαμονής και την πρόσβαση σε προγράμματα πρόληψης, διαγνωστικές εξετάσεις και κατάλληλη θεραπεία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο καρκίνος του μαστού: οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν σχεδόν διπλάσια πιθανότητα θανάτου σε σύγκριση με αυτές στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα ποσοστά εμφάνισης είναι περίπου τα μισά. Αυτή η διαφορά αποδίδεται κυρίως στην καθυστερημένη διάγνωση και στην περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες, ανισότητες που παρατηρούνται και σε άλλες μορφές καρκίνου, ιδίως σε αναπτυσσόμενες χώρες.

Άλλοι τύποι καρκίνου που αναφέρονται εκτενώς περιλαμβάνουν:

• Καρκίνος του παχέος εντέρου: Τρίτος συχνότερος καρκίνος και δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου, με περισσότερα από 2 εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 918.000 θανάτους.
• Καρκίνος του ήπατος: Προκάλεσε περίπου 732.000 θανάτους.
• Καρκίνος του στομάχου: Περίπου 980.000 νέες διαγνώσεις και 642.000 θάνατοι, με τα υψηλότερα ποσοστά να παρατηρούνται στην Ανατολική Ασία.
• Καρκίνος του προστάτη: Δεύτερος συχνότερος καρκίνος στους άνδρες (περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες διαγνώσεις, 420.000 θάνατοι), με δυσανάλογα υψηλή θνησιμότητα στην Καραϊβική και την υποσαχάρια Αφρική.
• Καρκίνος του παγκρέατος: Παρότι ενδέκατος σε νέα περιστατικά, αποτελεί την έκτη συχνότερη αιτία θανάτου (περίπου 491.000 θάνατοι).

Η έκθεση τονίζει ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο συνδέονται με τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου, και ένα σημαντικό ποσοστό θα μπορούσε να αποτραπεί με έγκαιρη διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Μπορεί να προληφθεί σε μεγάλο βαθμό με τον εμβολιασμό κατά του HPV και τον τακτικό έλεγχο, παρόλα αυτά παραμένει κύρια αιτία θανάτου για γυναίκες σε 26 χώρες, κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική και σε περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής.

Κάθε χώρα αντιμετωπίζει μοναδικές προκλήσεις και χρειάζεται ένα προσαρμοσμένο σχέδιο. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι η πρόληψη πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε εθνικής στρατηγικής κατά του καρκίνου. Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός του αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς βάρους, η συστηματική άσκηση και η προστασία από λοιμώξεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο. Εξίσου κρίσιμη είναι η συμμετοχή στα κατάλληλα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το οικογενειακό ιστορικό και τις συστάσεις των επαγγελματιών υγείας.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ