Ολοκλήρωση Προγραμμάτων «Ανακαίνιση Κατοικίας» και «Σπίτι μου ΙΙ»: Προθεσμίες και Σημαντικές Πληροφορίες

Την 31η Αυγούστου 2026 σηματοδοτεί την καταληκτική ημερομηνία για τα προγράμματα «Ανακαίνιση Κατοικίας» και «Σπίτι μου ΙΙ». Αυτές οι πρωτοβουλίες, που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους, έχουν προσελκύσει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον από νοικοκυριά και ιδιοκτήτες ακινήτων. Σε μια περίοδο έντονης στεγαστικής πίεσης, χιλιάδες πολίτες επιδιώκουν να εξασφαλίσουν επιδότηση για την ανακαίνιση παλαιών ακινήτων, καθιστώντας τα ξανά κατοικήσιμα, ή να «κλειδώσουν» προνομιακή χρηματοδότηση για την απόκτηση της δικής τους κατοικίας.
Οι μέχρι στιγμής επιδόσεις είναι εντυπωσιακές. Σχεδόν ένα μήνα πριν την ολοκλήρωση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», έχουν ήδη εγκριθεί περισσότερα από 15.000 στεγαστικά δάνεια, με συνολική αξία που ξεπερνά το 1,8 δισ. ευρώ. Η απορρόφηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού φτάνει το 95%, γεγονός που υποδηλώνει την εξάντληση των πόρων του προγράμματος πολύ νωρίτερα από την προβλεπόμενη λήξη του.
Παράλληλα, η ανταπόκριση στο νέο πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» είναι επίσης ιδιαίτερα υψηλή. Στόχος του προγράμματος είναι η αξιοποίηση του ανενεργού στεγαστικού αποθέματος και η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών. Μέχρι τα τέλη Ιουλίου, οι αιτήσεις για ένταξη ακινήτων στο πρόγραμμα είχαν ξεπεράσει τις 150.000, ενώ ο αριθμός των ακινήτων που κρίθηκαν επιλέξιμα ανέρχεται σε πάνω από 77.000. Η μεγάλη απήχηση οφείλεται στο ότι πρόκειται για το πρώτο (και μοναδικό μέχρι στιγμής πανευρωπαϊκά) «πιλοτικό» πρόγραμμα που δεν εστιάζει αποκλειστικά σε ενεργειακές παρεμβάσεις, αλλά καλύπτει και ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης, όπως πατώματα, κουζίνες, μπάνια και βαψίματα.
Προτεραιότητα στα «κλειστά» ακίνητα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις «κλειστές» κατοικίες. Ενώ οι αιτήσεις επιδότησης για «ανοικτά» σπίτια ολοκληρώθηκαν στις 31 Ιουλίου, δόθηκε παράταση για τον Αύγουστο μόνο για κατοικίες που παρέμεναν κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό το μέτρο αποσκοπεί στην επανένταξη ανενεργών και αναξιοποίητων ακινήτων στην αγορά, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για μακροχρόνια μίσθωση.
Για τα «κλειστά» ακίνητα, το πλαίσιο είναι πιο αυστηρό: προβλέπεται πενταετής δέσμευση για μακροχρόνια ενοικίαση, «κλειδωμένο» ενοίκιο για τρία χρόνια και απαγόρευση χρήσης σε βραχυχρόνια μίσθωση. Αυτοί οι περιορισμοί στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς ακινήτων προς ενοικίαση. Παρά το ελκυστικό της επιδότησης μέσω ΕΣΠΑ (έως 36.000 ευρώ ανά ακίνητο ή 95% για δαπάνες ανακαίνισης), που συνδυάζεται και με φορολογικά κίνητρα για σπίτια που θα διατεθούν ξανά σε μακροχρόνια μίσθωση, μόνο ένα στα δέκα επιλέξιμα ακίνητα αφορούσε «κλειστό» σπίτι. Με τη διεύρυνση των κριτηρίων, το ελάχιστο ποσοστό κυριότητας ή επικαρπίας για τα «κλειστά» ακίνητα μειώθηκε από 50% σε 20%, ενώ αυξήθηκαν και τα όρια κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος για την αξιολόγηση ως ανενεργές κατοικίες. Πλέον, η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, αποκλειστικά για «κλειστά» ακίνητα, με προθεσμία έως τις 31 Αυγούστου 2026.
«Σπίτι μου ΙΙ»: Οριακή χρηματοδότηση
Ως προς το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», η προθεσμία για τους ήδη εγκεκριμένους δικαιούχους για την υπογραφή των δανειακών συμβάσεων λήγει επίσης στις 31 Αυγούστου. Η πορεία έγκρισης και εκταμίευσης δείχνει ότι η χρηματοδότηση των δικαιούχων νοικοκυριών θα αγγίξει ή και θα ξεπεράσει το 98% του διαθέσιμου προϋπολογισμού.
Και τα δύο προγράμματα αντανακλούν την πρόθεση της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση, όχι μόνο επιδοτώντας τη ζήτηση, αλλά και ενεργοποιώντας το ανεκμετάλλευτο απόθεμα κατοικιών. Το μέτρο εντάχθηκε εκ των υστέρων στο Ταμείο Ανάκαμψης, μετά το 2023, λόγω της εμφάνισης της στεγαστικής κρίσης στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία λίγο πριν τη λήξη του ΤΑΑ (επίσης στις 31 Αυγούστου), σχεδόν το 99% των δανείων του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» χορηγήθηκε σε νοικοκυριά με δηλωθέντα εισοδήματα έως 44.000 ευρώ (βάσει του τελευταίου εκκαθαριστικού). Ένας στους τρεις δικαιούχους έχει εισόδημα άνω των 24.000 ευρώ, ενώ μόλις ένας στους δέκα δήλωνε εισόδημα κάτω από 12.000 ευρώ. Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι αυτό το στοιχείο αποδεικνύει την απήχηση του μέτρου κυρίως σε νοικοκυριά με μεσαία εισοδήματα (2.000 έως 3.650 ευρώ μηνιαίως).