Συγκίνηση και «ύστατο χαίρε» στη Μητρόπολη Αθηνών για τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη

Ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης προερχόταν από μια επιφανή πολιτική οικογένεια, με ρίζες στη Βαρβίτσα Λακωνίας, η οποία είχε εκπροσώπους στη Βουλή των Ελλήνων από τις απαρχές του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Γεννημένος στην Αθήνα την 2α Αυγούστου 1933, φοίτησε στο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εν συνεχεία στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ της τότε Δυτικής Γερμανίας, όπου εξειδικεύτηκε στο Εταιρικό Δίκαιο. Με την επιστροφή του στην Αθήνα, άρχισε να ασχολείται με τη δικηγορία, ενώ το 1960 αναγορεύτηκε διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κατόπιν εισήγησης του καθηγητή Κωνσταντίνου Ρόκα.

Κατά την περίοδο εκείνη, τυχαία γνώρισε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, γνωστό του πατέρα του, Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη, ο οποίος είχε διατελέσει βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος. Ο Καραμανλής του ανέθεσε τη σύνταξη σχετικών εισηγήσεων προς κυβερνητικούς παράγοντες και λίγο αργότερα τον όρισε υποψήφιο βουλευτή της ΕΡΕ στη Β΄ Περιφέρεια Αθηνών.

Με τη βοήθεια του οικογενειακού φίλου Γεωργίου Ράλλη, στις εκλογές του 1961 εκλέχθηκε βουλευτής με την πρώτη προσπάθεια, επανεκλεγείς στις εκλογές του 1963, 1964 και σε όλες τις επόμενες (στη Β΄ Αθηνών από το 1974 έως το 1996 και Επικρατείας το 2000).

Το 1963 συμμετείχε στο Πρόγραμμα Ξένων Ηγετών και Διεθνών Επισκεπτών του Αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Σύμφωνα με την εκτίμηση της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Αθήνα, ο Βαρβιτσιώτης επέδειξε μετά την επιστροφή του από τις ΗΠΑ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την αμερικανική εξωτερική πολιτική και τα θέματα του ΝΑΤΟ.

Κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας, και συγκεκριμένα τον Ιούλιο του 1968, ένα χρόνο μετά την επιβολή της, μαζί με άλλους βουλευτές, υπέγραψε ανακοινώσεις για την επιστροφή της χώρας στη δημοκρατική ομαλότητα. Οι Αρχές του απαγόρευσαν την έξοδο από τη χώρα. Σε συνεννόηση με τους Γ. Ράλλη και Π. Παπαληγούρα, συνδέθηκε με κλιμάκιο της οργάνωσης «Ελεύθεροι Έλληνες». Η σύνδεση αυτή αποκαλύφθηκε και στις 9 Οκτωβρίου συνελήφθη. Μετά από ανάκριση στο ΕΑΤ/ΕΣΑ, περιορίστηκε για πέντε μήνες σε πλήρη απομόνωση.

Μετά τη μεταπολίτευση, συμμετείχε ως υφυπουργός Εσωτερικών στην Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας 1974. Μετά την εκλογή του στις εκλογές του ίδιου έτους με τη Νέα Δημοκρατία, ανέλαβε διαδοχικά καθήκοντα υφυπουργού Εξωτερικών (1974 – 1975), υπουργού Εμπορίου (1975 – 1977), υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (1977-1980), υπουργού Εθνικής Άμυνας (Κυβέρνηση Συνεργασίας, 1989), Εμπορίου (Οικουμενική Κυβέρνηση, 1989), Εθνικής Άμυνας (1990-1993) και Δικαιοσύνης (1992).

Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (1985-1996) και αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας (1994-1997). Το 1989 τάχθηκε κατά της παραπομπής του Ανδρέα Παπανδρέου.

Στην πολιτική του πορεία, επέδειξε αξιόλογη κοινοβουλευτική δράση, υπηρετώντας ως γραμματέας του προεδρείου της Βουλής (1961-1963), γραμματέας της επιτροπής αναθεώρησης του Συντάγματος (1963) και κοσμήτορας της Βουλής (1965-1967). Υπήρξε επίσης μόνιμο μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στις εργασίες σύνδεσης Ελλάδας με την ΕΟΚ την περίοδο 1962-1967, συμμετέχοντας παράλληλα σε κοινοβουλευτικές ομάδες του ΝΑΤΟ.

Από τον Ιανουάριο του 1998 έως τον Αύγουστο του 2010, διετέλεσε πρόεδρος του «Ινστιτούτου Κ. Καραμανλής». Ένα χρόνο νωρίτερα, τον Μάιο του 2009, αποσύρθηκε από την πολιτική, κλείνοντας μια 48χρονη πορεία.

Έγραψε πολυάριθμες μελέτες νομικού και πολιτικού περιεχομένου, με κυριότερες τις εξής:

• «Η ονομαστική μετοχή» (1960)
• «Η ΕΟΚ και το Εταιρικόν Δίκαιον» (1970)
• «Η αλλαγή στο εδώλιο» (1984)
• «Αποκατάσταση Ιστορικών Αληθειών» (1985)
• «Η αλήθεια για το παρελθόν πυξίδα για το μέλλον» (1989)
• «Συνταγματικοί Προβληματισμοί» (1993)
• «Η Ελλάδα Μπροστά στο 2000: Ένα Νέο Συνταγματικό Πλαίσιο» (1998)
• «Η Βουλευτική Ασυλία» (2000)
• «Οι Τρεις Απειλές του Αιώνα» (2002)
• «Πολιτι(στι)κή φωτογραμμετρία» (2005)
• «Η Μεταναστευτική Πολιτική της Ευρώπης» (2006)
• «Η Αναγκαία Αναθεώρηση» (2006)
• «Τυφλοί στρατοί-Η Δύση και η Απειλή του Ισλαμικού Φονταμενταλισμού» (2008)
• «Αναζητώντας την Τέχνη» (2008)
• Η δίγλωσση έκδοση «5 Χρόνια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 2004-2009» (2009)

Επίσης, δημοσίευσε πολλά άρθρα πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου. Πραγματοποίησε επίσημες επισκέψεις στην Αγγλία, τη Δυτική Γερμανία και τις ΗΠΑ.

Ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης παντρεύτηκε τη Σοφία Θ. Λαναρά τον Νοέμβριο του 1967, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά: τρεις γιους και μία κόρη.

Υπήρξε επί σειρά ετών κάτοικος Φιλοθέης, ενώ αργότερα διέμενε στη Λακωνία. Γιος του είναι ο Μιλτιάδης Ι. Βαρβιτσιώτης, πρώην βουλευτής, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών και υπουργός Ναυτιλίας.

Τιμητικές διακρίσεις

Τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια με τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Φοίνικος, αναγνωρίζοντας τη μακρά και άριστη πολιτική του σταδιοδρομία. Έλαβε επίσης άλλα ανώτατα παράσημα από διάφορα κράτη, όπως τον Μεγαλόσταυρο της Τιμής της Ιταλικής Δημοκρατίας και τον Ταξιάρχη του Τάγματος Stara Planina (δις) από τη Λαϊκή Δημοκρατία και τη μετέπειτα Δημοκρατία της Βουλγαρίας.

Το 1963, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας τον τίμησε με τον Χρυσούν Σταυρόν της Χιλιετηρίδος του Αγίου Όρους.

Το 1991, κατά την περίοδο της υπουργείας του, καθιερώθηκαν οι Διαμνημονεύσεις, οι οποίες απονέμονται σε Αξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων και σε επιφανείς Πολίτες. Η πίσω όψη των μεταλλίων φέρει χαραγμένη την ημερομηνία καθιέρωσής τους (1991).

Το 2023, ο Δήμος Σπάρτης ανακήρυξε τον Γιάννη Βαρβιτσιώτη Επίτιμο Δημότη, ως αναγνώριση της πολυσχιδούς προσφοράς του στην πόλη της Σπάρτης.