Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα: Έως 5,5 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες, αγρότες και νοικοκυριά με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία μετά το Pillar Assessment

Νέες, σημαντικές δυνατότητες χρηματοδότησης ανοίγονται για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τους αγρότες και τα νοικοκυριά, χάρη στην επιτυχή ολοκλήρωση της Αξιολόγησης κατά Πυλώνες (Pillar Assessment) της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 15 Ιουλίου. Η πιστοποίηση αυτή ενισχύει ουσιαστικά τον ρόλο της ΕΑΤ, καθιστώντας την ικανή να συμμετέχει ως πιστοποιημένος εταίρος στην υλοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και να διαχειρίζεται πόρους που προέρχονται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην πρώτη φάση, η ΕΑΤ αναμένεται να αξιοποιήσει περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στόχος είναι η κινητοποίηση πρόσθετων κεφαλαίων από το τραπεζικό και το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Με βάση την μέχρι σήμερα εμπειρία μόχλευσης των προγραμμάτων της, το συνολικό ύψος των χρηματοδοτήσεων εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φτάσει τα 5 έως 5,5 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, η ΕΑΤ σχεδιάζει να διευρύνει τη δραστηριότητά της και στον αγροτικό τομέα, μέσω ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ειδικά για την αγροτική επιχειρηματικότητα. Αυτό το εργαλείο θα συνδυάζει δάνεια και επιχορηγήσεις, προσφέροντας ολοκληρωμένη στήριξη στους αγρότες.

Τι αλλάζει μετά το Pillar Assessment

Η ολοκλήρωση του Pillar Assessment δίνει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα τη δυνατότητα να συνεργάζεται απευθείας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, καταργώντας την ανάγκη μεσολάβησης υπουργείου για κάθε χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Μέχρι σήμερα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια διοχετεύονταν κυρίως μέσω των κρατών-μελών και των Περιφερειών, με την ΕΑΤ να συμμετέχει ως φορέας υλοποίησης συγκεκριμένων προγραμμάτων. Μετά την πιστοποίηση, η Τράπεζα αποκτά τη δυνατότητα να αντλεί και να διαχειρίζεται χρηματοδοτικούς πόρους απευθείας από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Αυτή η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ολοκλήρωσης του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης και της προετοιμασίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028-2034. Ο στόχος είναι η ΕΑΤ να συνεχίσει να διαθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία με ευνοϊκότερους όρους και μετά την ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ο αναβαθμισμένος ρόλος της ΕΑΤ αναμένεται να αποτυπωθεί και στα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα που προετοιμάζονται, με σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Από τα 2 δισ. ευρώ σε χρηματοδοτήσεις έως 5,5 δισ. ευρώ

Η διαδικασία πιστοποίησης της ΕΑΤ ξεκίνησε το 2022 και ολοκληρώθηκε μετά από πολυετείς ελέγχους και αξιολογήσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης DG GROW. Η νέα δυνατότητα επιτρέπει στην ΕΑΤ να διαχειριστεί περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος χρηματοδοτικού κύκλου. Η αξιοποίηση των κεφαλαίων δεν περιορίζεται μόνο στη απευθείας διάθεσή τους υπό μορφή δανείων. Η ΕΑΤ χρησιμοποιεί μηχανισμούς μόχλευσης, μέσω των οποίων κινητοποιούνται επιπλέον κεφάλαια από τράπεζες και άλλους φορείς του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Με βάση τα έως σήμερα στοιχεία, ο μέσος πολλαπλασιαστής των πόρων που διαχειρίζεται η ΕΑΤ διαμορφώνεται περίπου στο 2,7. Εάν διατηρηθεί αντίστοιχη σχέση μόχλευσης, τα 2 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνολικές χρηματοδοτήσεις ύψους περίπου 5 έως 5,5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες και αγροτικές επιχειρήσεις. Πρόκειται για εκτίμηση που βασίζεται στην προηγούμενη απόδοση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Τράπεζας και όχι για ήδη εγκεκριμένο ύψος νέων δανείων.

Τα στοιχεία για τη δραστηριότητα της ΕΑΤ

Από το 2019 έως σήμερα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει εγκρίνει περισσότερα από 88.000 δάνεια, συνολικού ύψους 15,15 δισ. ευρώ, προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σύμφωνα με τα στοιχεία για την οικονομική επίδραση των χρηματοδοτήσεών της, η δραστηριότητά της συνδέεται με:

• 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετου ΑΕΠ
• 383.600 θέσεις εργασίας
• 7,3 δισ. ευρώ πρόσθετου εισοδήματος εργαζομένων
• 5 δισ. ευρώ επιπλέον δημόσιων εσόδων

Τα συγκεκριμένα στοιχεία αποτυπώνουν τη δραστηριότητα της ΕΑΤ πριν από την ολοκλήρωση του Pillar Assessment. Η νέα πιστοποίηση δημιουργεί τη δυνατότητα διεύρυνσης τόσο των διαθέσιμων πόρων όσο και του πεδίου εφαρμογής των χρηματοδοτικών εργαλείων.

Διεύρυνση του ρόλου πέρα από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει συνδεθεί μέχρι σήμερα κυρίως με τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσω προγραμμάτων όπως το ΤΕΠΙΧ, καθώς και με χρηματοδοτικά εργαλεία που απευθύνονται σε νοικοκυριά. Βασικός στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι η κάλυψη χρηματοδοτικών κενών της αγοράς και η διευκόλυνση της πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξαιτίας του μεγέθους τους ή των οικονομικών χαρακτηριστικών τους.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, ο ρόλος της ΕΑΤ διευρύνεται σε περισσότερους τομείς της οικονομίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• Ενεργειακή μετάβαση: Η χρηματοδότηση επενδύσεων που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση, την ανθεκτικότητα και άλλες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
• Καινοτομία: Το Ταμείο Καινοτομίας διαχειρίζεται ήδη κεφάλαια ύψους 155 εκατ. ευρώ.
• Αγροτική επιχειρηματικότητα: Προετοιμάζεται νέο Ταμείο για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, με συνδυασμό δανείων και επιχορηγήσεων.
• Προσιτή στέγη: Η ΕΑΤ συμμετέχει στη χρηματοδότηση του προγράμματος «Σπίτι μου 2», μέσω του οποίου νοικοκυριά αποκτούν πρώτη κατοικία με τραπεζικό δάνειο.

Η δυνατότητα απευθείας άντλησης ευρωπαϊκών πόρων δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η ΕΑΤ να συμμετέχει στο μέλλον στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων, ανάλογα με τις κυβερνητικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές προτεραιότητες. Η ολοκλήρωση του Pillar Assessment σηματοδοτεί, επομένως, τη μετάβαση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας σε ένα ευρύτερο πεδίο δραστηριότητας, με έμφαση στην ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, στη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και στην αξιοποίηση των νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.