Ο Προσωπικός Βοηθός γίνεται μόνιμος θεσμός: Όλες οι αλλαγές από 1η Ιανουαρίου 2027 – Τι ανακοίνωσε η Δόμνα Μιχαηλίδου

Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού καθίσταται πλέον μόνιμος και επεκτείνεται σε όλη τη χώρα, προσφέροντας έως 1.939 ευρώ μηνιαίως για προσωπική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπονται αυξημένες αμοιβές για τους Προσωπικούς Βοηθούς και τις Επιτροπές Αξιολόγησης. Οι σημερινοί ωφελούμενοι δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια έως το τέλος του 2026, όπως ανακοίνωσε η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για άτομα με αναπηρία» έχει πλέον καθιερωθεί ως «μόνιμος θεσμός και επεκτάθηκε σε όλη τη χώρα». Το Υπουργείο, αξιοποιώντας τα συμπεράσματα της πιλοτικής εφαρμογής και λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και των Προσωπικών Βοηθών, διαμόρφωσε μια σταθερή κρατική υπηρεσία που παρέχει συνέχεια και εξατομικευμένη υποστήριξη. Ο θεσμός αυτός ενισχύει την αυτονομία των ατόμων με αναπηρία, επιτρέποντάς τους να επιλέγουν την υποστήριξη που χρειάζονται, να οργανώνουν την καθημερινότητά τους, να μετακινούνται, να σπουδάζουν, να εργάζονται και να συμμετέχουν ισότιμα στην κοινωνική ζωή.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία οικονομική ενίσχυση για προσωπική βοήθεια θα μπορεί να φτάνει έως και 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες του κάθε ωφελούμενου. Το πρόγραμμα θα λειτουργεί μέσω ψηφιακών αιτήσεων, αυτοματοποιημένου ελέγχου στοιχείων και εξατομικευμένης αξιολόγησης. Έχουν προβλεφθεί συγκεκριμένες διαδικασίες για την απρόσκοπτη συνέχιση της παροχής προσωπικής βοήθειας για τους ήδη ωφελούμενους.

Η δήλωση της Υπουργού Δόμνας Μιχαηλίδου

Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε: «Δημιουργήσαμε τον Προσωπικό Βοηθό, τον εφαρμόσαμε πιλοτικά και τον δοκιμάσαμε στην πράξη. Ακούσαμε τους ανθρώπους που τον χρειάζονται και τους Προσωπικούς Βοηθούς, εντοπίσαμε όσα έπρεπε να βελτιωθούν και δουλέψαμε συστηματικά για να τον μετατρέψουμε σε έναν μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας. Και το πετύχαμε. Ο Προσωπικός Βοηθός γίνεται πλέον σταθερή υπηρεσία του κράτους σε ολόκληρη τη χώρα, με ψηφιακές διαδικασίες και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ανθρώπου. Αυξήσαμε τις αμοιβές των Προσωπικών Βοηθών και των μελών των Επιτροπών Αξιολόγησης, αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στη λειτουργία του Προγράμματος. Παράλληλα, διασφαλίζουμε τη συνέχεια για τους σημερινούς ωφελούμενους. Κάνουμε έτσι πράξη μια μεγάλη μεταρρύθμιση για την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων με αναπηρία».

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας 16 έως 67 ετών, τα οποία διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με ισχύ εφ’ όρου ζωής. Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή κρίση ότι το άτομο χρήζει συμπαράστασης ετέρου προσώπου.

Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η συμμετοχή ατόμων έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.

Το ετήσιο εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 35.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Το όριο προσαυξάνεται κατά 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού, και κατά 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαμένουν ακόμη σε κατοικία μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.

Ψηφιακή αίτηση και εξατομικευμένη αξιολόγηση

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ψηφιακά στην ιστοσελίδα prosopikosvoithos.gov.gr. Τα στοιχεία θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων. Με την υποβολή της αίτησης, θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση, με δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.

Η μοριοδότηση θα βασίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύνθεση και στο εισόδημα του νοικοκυριού, στην ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και στο ποσοστό και στα χαρακτηριστικά της αναπηρίας. Επιπλέον μοριοδότηση θα χορηγείται σε όσους εργάζονται ή σπουδάζουν.

Οι αιτούντες με την υψηλότερη βαθμολογία θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή στον χώρο διαμονής τους ή, κατ’ εξαίρεση, μέσω τηλεδιάσκεψης. Η αξιολόγηση θα εστιάζει στις καθημερινές ανάγκες, τη λειτουργικότητα και τη συμβολή της προσωπικής βοήθειας στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική συμμετοχή. Η υποστήριξη που ήδη παρέχει συγγενής ή άλλο πρόσωπο δεν θα επηρεάζει αρνητικά την αξιολόγηση του αιτούντος.

Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα διαμορφώνεται ως εξής:

• Έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη
• Έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη
• Έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη
• Έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση

Η κατάταξη θα γίνεται από τις Ειδικές Επιτροπές, βάσει της αξιολόγησης των αναγκών του κάθε ωφελούμενου.

Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών, ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης.

Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ. Στην περίπτωση συνοίκησης, η μεικτή μηνιαία αποζημίωση θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, ενώ ο ωφελούμενος θα λαμβάνει οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ μηνιαίως.

Σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, οι ωφελούμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ως Προσωπικό Βοηθό τον ή τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.

Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί πρέπει να είναι ηλικίας 18 έως 67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια. Η οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα προϋποθέτει την επιτυχή ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του Οργανισμού Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Όσοι είναι ήδη εγγεγραμμένοι θα παραμείνουν στο Μητρώο.

Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους

Όσοι ωφελούμενοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026, ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό Δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς καμία περαιτέρω ενέργεια.

Για τη συνέχιση της συμμετοχής τους από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν μόνο Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέα διαδικασία ελέγχου επιλεξιμότητας, μοριοδότησης ή επαναξιολόγησης.

Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν εμπίπτουν στην παραπάνω κατηγορία, θα παραμείνουν επίσης ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, χωρίς να χρειάζεται να προβούν σε κάποια ενέργεια.

Για να συνεχίσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα υποβάλουν Αίτηση Συμμετοχής, ακολουθώντας την ίδια διαδικασία που θα ισχύσει για τους νέους αιτούντες.

Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο Πιλοτικό Πρόγραμμα θα πρέπει να υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.

Το μόνιμο Πρόγραμμα θα υλοποιείται σε όλη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ. Οι όροι εφαρμογής, οι προϋποθέσεις συμμετοχής, η διαδικασία αξιολόγησης, τα ποσά της προσωπικής βοήθειας και οι κανόνες επιλογής και αποζημίωσης των Προσωπικών Βοηθών καθορίστηκαν με Κοινή Υπουργική Απόφαση. Την απόφαση υπογράφουν οι Υπουργοί Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας (Δόμνα Μιχαηλίδου), Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Νίκος Παπαθανάσης, Θάνος Πετραλιάς), Ψηφιακής Διακυβέρνησης (Δημήτρης Παπαστεργίου) και ο Υπουργός Επικρατείας (Άκης Σκέρτσος).