Αναλυτική Παρουσίαση: Πώς οι Νέες Ρυθμίσεις για τους Servicers Ευνοούν τους Οφειλέτες – Παραδείγματα

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά σε σημαντική επέκταση του πλαισίου των ρυθμίσεων οφειλών, αυξάνοντας τον αριθμό των δόσεων από 72 σε 120 για παλαιότερες οφειλές. Η πρωτοβουλία αυτή, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, αποσκοπεί στην ανακούφιση των πολιτών και των επιχειρήσεων, οι οποίοι επιβαρύνθηκαν σημαντικά από την ενεργειακή κρίση, επηρεάζοντας αρνητικά την ικανότητά τους να εξυπηρετήσουν συσσωρευμένα χρέη.

Αναλυτικά οι νέες ρυθμίσεις περιλαμβάνουν:

• (α) Ο μέγιστος αριθμός δόσεων αυξάνεται σε 120 (έναντι 72 προηγουμένως), με ελάχιστο ποσό καταβολής τα 30 ευρώ.
• (β) Δυνατότητα ένταξης οφειλών που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και την 31/12/2024 (έναντι 31/12/2023 προηγουμένως) και δεν τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30/09/2026 (έναντι 20/04/2026 προηγουμένως).
• (γ) Η αίτηση ένταξης στη ρύθμιση μπορεί να υποβληθεί έως τις 30/06/2027 (έναντι 31/12/2026 προηγουμένως).
• (δ) Πολίτες που έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για υπαγωγή στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.

Η ρύθμιση καλύπτει τόσο χρέη προς τη φορολογική αρχή, όσο και προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline1 –>

Το Επιτόκιο της Ρύθμισης 120 Δόσεων

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι τρέχουσες οφειλές (με ημερομηνία λήξης μετά την 1/1/2025), δηλαδή αυτές που είναι κάτω των 2 ετών, εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων. Το επιτόκιο για τη ρύθμιση των 120 δόσεων παραμένει στο 5,84%, ίδιο με αυτό της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων. Αυτή η προσέγγιση διασφαλίζει ίση μεταχείριση μεταξύ των πολιτών που έχουν ήδη ρυθμίσει τα χρέη τους και εκείνων που εντάσσονται στο νέο πρόγραμμα των 120 δόσεων.

Δυνατότητα Έως 240 Δόσεων μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού

Επιπλέον, το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης παραμένει «παγωμένο» μέσω διαδοχικών νομοθετικών παρεμβάσεων, προστατεύοντας τους οφειλέτες από πιθανές αυξήσεις που θα προέκυπταν από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Παράλληλα, όπως τονίζεται στην ανακοίνωση, ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει τη δυνατότητα ρύθμισης οφειλών έως και 240 δόσεις. Αυτή η ρύθμιση αφορά χρέη προς τη φορολογική αρχή, τα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς και προς τις τράπεζες και τους servicers, προσαρμοσμένη στις οικονομικές δυνατότητες κάθε οφειλέτη. Πρόσφατα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός διευρύνθηκε, μειώνοντας το ελάχιστο όριο υπαγωγής σε 5.000 ευρώ (έναντι 10.000 προηγουμένως) και προσφέροντας τη δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας έναντι άλλης περιουσίας, με αντίστοιχη μείωση των δόσεων. Η νέα αυτή δυνατότητα τέθηκε σε ισχύ από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline2 –>

Αριθμητικά Παραδείγματα: Η Πρακτική Εφαρμογή των Νέων Ρυθμίσεων

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρουσιάζει 9 υποθετικά σενάρια «πριν» και «μετά» τις νέες ρυθμίσεις, προκειμένου να καταδείξει τη σημαντική πρακτική διαφορά που επιφέρουν οι αλλαγές για τους οφειλέτες.

Σημείωση: Τα ποσά, τα εισοδήματα και τα λοιπά στοιχεία που χρησιμοποιούνται είναι ενδεικτικά. Οποιοδήποτε επιτόκιο ή αριθμητικό δεδομένο που δεν ορίζεται ρητά στο κείμενο, αποτελεί υπόθεση για τους σκοπούς του παραδείγματος.

1. Προκαταβολή κατά τη Διμερή Ρύθμιση: Νέα Όρια

Βάση: Οφειλή 100.000 €. Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η προκαταβολή καθορίζεται από τη διαπραγμάτευση των μερών, με αναφορές σε απαιτήσεις που κυμαίνονται από 30% έως 50%. Η νέα ρύθμιση θέτει ανώτατο όριο προκαταβολής στο 15%.

Πρακτικά: Ένας οφειλέτης που μπορεί να διαθέσει 15.000 € αλλά όχι 40.000 € δεν αποκλείεται πλέον από τη συμφωνία μόνο λόγω του ύψους της απαιτούμενης προκαταβολής.

2. Προκαταβολή 50% σε Οφειλή 200.000 €: Η Επίδραση της Νέας Ρύθμισης

Αυτό το παράδειγμα αναδεικνύει τη μέγιστη δυνατή διαφορά, όπου μια υποθετική προκαταβολή 50% αντικαθίσταται από το νέο ανώτατο όριο του 15%. Το όριο αυτό μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερο σε περιπτώσεις τεκμηριωμένης οικονομικής δυσχέρειας ή όταν συντρέχουν κοινωνικά κριτήρια ή ειδικά προβλήματα υγείας.

3. Αίτηση Ρύθμισης και Δεσμευτικές Προθεσμίες

Υποθετικός οφειλέτης με οφειλή 80.000 € υποβάλλει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου.

Στην περίπτωση που ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία που του διατίθεται, το νέο πλαίσιο προβλέπει αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή του εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων, και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος.

4. Ενεργή Ρύθμιση – Ο Servicer Δεν Παρέχει Στοιχεία Πληρωμής

Υποθετική ρύθμιση 60.000 € με μηνιαία δόση 600 €. Ο οφειλέτης είναι συνεπής (π.χ. έχει αποδεχτεί τον εξωδικαστικό μηχανισμό), αλλά δεν μπορεί να καταβάλει τη δόση επειδή ο πιστωτής/servicer δεν έχει χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία για την εξυπηρέτηση της ρύθμισης. Εναλλακτικά, ο οφειλέτης καταβάλλει κανονικά τη δόση του, αλλά παρόλα αυτά λαμβάνει καταγγελία της σύμβασης, διαταγή πληρωμής ή κατάσχεση.

Σε αυτή την περίπτωση, με μηνιαία δόση 600 €, το προβλεπόμενο ποσό πίστωσης υπέρ του οφειλέτη ανέρχεται σε 3.000 € (5 × 600 €), ενώ η ρύθμιση παρατείνεται κατά 5 μήνες.

5. Αίτημα για Πλήρη Εικόνα Οφειλής: Διαδικασία και Χρόνος

Υποθετική οφειλή 120.000 €. Ο οφειλέτης ζητά τη σύμβαση, τις τυχόν τροποποιήσεις, το ιστορικό καταβολών, το κεφάλαιο, τους τόκους, το επιτόκιο, τις προμήθειες και τις λοιπές επιβαρύνσεις.

Η νέα ρύθμιση, λοιπόν, μετατρέπει την ενημέρωση σε μια συγκεκριμένη διαδικασία με σαφές χρονικό ορίζοντα και οικονομικές συνέπειες για τη μη συμμόρφωση.

6. Γονέας/Νόμιμος Φροντιστής Εξαρτώμενου Τέκνου με Αναπηρία 67%+

Παράδειγμα: Έστω ετήσιο εισόδημα γονέων ΑμεΑ 21.000 €, περιουσιακά στοιχεία 270.000 € και εξαρτώμενο τέκνο με πιστοποιημένη αναπηρία 70%.

7. Συνδυαστικό Σενάριο – Από την Αίτηση Έως τη Ρύθμιση

Οφειλέτης με οφειλή 150.000 € και διαθέσιμα περίπου 20.000 €. Για τους σκοπούς του παραδείγματος, υποθέτουμε ότι ο πιστωτής ζητούσε αρχικά προκαταβολή 40%.

8. Παράδειγμα Προστασίας της Κύριας Κατοικίας μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού

Παράδειγμα: Οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 € και κύρια κατοικία αξίας 150.000 € υποβάλλει αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού. Δηλώνει ότι επιθυμεί να προστατεύσει αποκλειστικά την κύρια κατοικία του, συναινώντας παράλληλα στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, συνολικής αξίας 50.000 €.

Βήματα Οφειλέτη σύμφωνα με τη Νέα Διαδικασία:

• Υποβολή αίτησης στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού, δηλώνοντας την πρόθεση ένταξης στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
• Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία (αξίας 150.000 €) από τα υπόλοιπα ακίνητα.
• Η ένταξη στη ρύθμιση συνεπάγεται συναίνεση στη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων (αξίας 50.000 €).
• Προκύπτει ρύθμιση βασισμένη αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας.

Βήμα 1 — Υπολογισμός Νέας Οφειλής (Βασισμένος στην Αξία της Κύριας Κατοικίας)

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ρύθμιση υπολογίζεται αποκλειστικά στην αξία της κύριας κατοικίας:

• Νέα βάση υπολογισμού = 150.000 €

Οι πιστωτές υποχρεούνται να προτείνουν ρύθμιση η οποία:

• Διασώζει την κύρια κατοικία.
• Προβλέπει τη ρευστοποίηση των λοιπών ακινήτων.
• Μειώνει την οφειλή σε βιώσιμο επίπεδο.

Διαγραφή Οφειλής:

Αρχική οφειλή: 300.000 €

Αξία λοιπών ακινήτων: 50.000 € (μέσω ρευστοποίησης)

Διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο: 150.000 €.

Ικανοποίηση πιστωτών από τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων: 50.000 €

Οφειλή προς ρύθμιση: 150.000 €

Βήμα 2 — Νέα Μηνιαία Δόση

Η νέα οφειλή προς ρύθμιση, ύψους 150.000 €, ρυθμίζεται σε έως και 35 έτη (ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη).

Βήμα 3 — Προστασία της Κύριας Κατοικίας

Με την υπογραφή της σύμβασης:

• Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός της κύριας κατοικίας από τους πιστωτές που ρυθμίζονται μέσω εξωδικαστικού (τράπεζες/servicers/δημόσιο/φορείς κοινωνικής ασφάλισης).
• Η σύμβαση έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου.
• Ο οφειλέτης προστατεύεται μόνιμα, εφόσον τηρεί τους όρους της ρύθμισης.

Με το Νέο Πλαίσιο:

• Ο οφειλέτης σώζει την κύρια κατοικία του.
• Η οφειλή μειώνεται στο ήμισυ της αρχικής, από 300.000 € σε 150.000 €.
• Οι δόσεις καθίστανται βιώσιμες.
• Η διαδικασία είναι συναινετική και ταχεία.

Η διαγραφή που προκύπτει από τον αλγόριθμο δεν σημαίνει άμεση άφεση χρέους, αλλά αποτελεί υπολογισμό του αλγορίθμου για τη διαμόρφωση μιας βιώσιμης δόσης. Ουσιαστικά, ο αλγόριθμος υπολογίζει την οφειλή με βάση την αξία της κύριας κατοικίας του οφειλέτη, προκειμένου να προκύψουν χαμηλότερες και βιώσιμες δόσεις, προστατεύοντας παράλληλα την κύρια κατοικία. Οι πιστωτές ανακτούν μέρος των οφειλών μέσω της ρευστοποίησης των λοιπών ακινήτων.

Εάν το σύνολο της περιουσίας είναι μεγαλύτερο από το ύψος της οφειλής, δεν θα υπάρξει «κούρεμα» στην οφειλή.

Συνεπώς, στο ίδιο παράδειγμα, οφειλέτης με συνολικές οφειλές 300.000 € και κύρια κατοικία αξίας 150.000 €, υποβάλλοντας αίτηση στην πλατφόρμα του Εξωδικαστικού και δηλώνοντας την επιθυμία προστασίας της κύριας κατοικίας του, συναινώντας στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του (αξίας 160.000 €), θα δει τη δόση του να υπολογίζεται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας (150.000 €). Αυτό δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιπες οφειλές (ύψους 150.000 €) διαγράφονται. Το υπόλοιπο της οφειλής προς τους πιστωτές θα ικανοποιηθεί από την υπόλοιπη περιουσία (160.000 €) μέσω της διαδικασίας εκποίησης, χωρίς να υπάρξει «κούρεμα» στην οφειλή, καθώς η ικανοποίηση των πιστωτών καλύπτει το συνολικό ύψος της οφειλής (300.000 €).