Ισχυροί άνεμοι στην Ελλάδα «ρίχνουν» την τιμή του ρεύματος, ενώ η Ευρώπη «καίγεται»

Αν και δεν είναι συνηθισμένο, τις τελευταίες ημέρες η Ελλάδα καταγράφει από τις χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, στη χονδρική αγορά. Αυτό οφείλεται στην αύξηση της φθηνής παραγωγής από τα αιολικά πάρκα, χάρη στους ισχυρούς ανέμους που πνέουν στη χώρα. Συγκεκριμένα, η μέση τιμή της μεγαβατώρας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε χθες στα 104,46 ευρώ και σήμερα σημείωσε περαιτέρω πτώση, φτάνοντας στο χαμηλό για την εποχή επίπεδο των 95,81 ευρώ.

Η εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού μοιάζει με «γαλατικό χωριό», καθώς αποτελεί τη μοναδική στην Ευρώπη που αντιστέκεται σθεναρά στις πολλαπλές πιέσεις που δέχονται τα ευρωπαϊκά ενεργειακά συστήματα, θέτοντας σε συναγερμό τις αρμόδιες αρχές. Ενώ από την Ιβηρική Χερσόνησο, παραδοσιακά τις φθηνότερες αγορές, μέχρι τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Ιταλία οι τιμές βρίσκονται στο «κόκκινο», η Ελλάδα, μαζί με τη Φινλανδία και τη Σουηδία, αποτελεί εξαίρεση.

Η απόσταση από τις γειτονικές και τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές είναι εντυπωσιακή. Στη Βουλγαρία η τιμή φτάνει τα 138,29 ευρώ/mwh, στην Ουγγαρία τα 163,5 ευρώ, στη Γερμανία τα 147,07 ευρώ, στη Γαλλία τα 154,68 ευρώ, στην Ιταλία τα 183,80 ευρώ και στην Ισπανία τα 138,90 ευρώ.

Καθοριστικός ρόλος της αιολικής ενέργειας και των εξαγωγών

Κομβικό ρόλο σε αυτή την ελληνική εξαίρεση παίζει η αυξημένη αιολική παραγωγή, που καλύπτει πλέον πάνω από το 63% του ενεργειακού μείγματος, ποσοστό που αγγίζει το 70% αν συνυπολογιστούν και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά. Παράλληλα, οι αυξημένες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Βουλγαρία, οι οποίες κατά τη διάρκεια της ημέρας κάλυψαν το 100% της διαθέσιμης διασυνοριακής δυναμικότητας, οδήγησαν ουσιαστικά σε αποσύζευξη των δύο αγορών. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της μεταφοράς των υψηλότερων βουλγαρικών τιμών προς το ελληνικό σύστημα.

Η Ευρώπη αντιμέτωπη με δυσμενείς συνθήκες

Ωστόσο, αυτή η θετική εικόνα για την Ελλάδα δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν εξαιρετικά δυσμενή συνδυασμό ξηρασίας και υψηλών θερμοκρασιών, που περιορίζει ταυτόχρονα την παραγωγή από υδροηλεκτρικές και πυρηνικές μονάδες.

Ο ρόλος της ξηρασίας

Σε χώρες όπως η Αυστρία, η Σερβία, η Ουγγαρία και η Ρουμανία, οι στάθμες των υδάτων έχουν υποχωρήσει κάτω από τα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας 20ετίας. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στη Νορβηγία, όπου η υδροηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχεί περίπου στο 90% της ηλεκτροπαραγωγής. Τα αποθέματα χιονιού βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα δύο δεκαετιών, συμβάλλοντας σε ένα ενεργειακό έλλειμμα περίπου 25 TWH. Στην Ιταλία, η παρατεταμένη ξηρασία έχει επίσης περιορίσει σημαντικά την υδροηλεκτρική παραγωγή, η οποία κανονικά καλύπτει το 15%-20% του ενεργειακού μείγματος.

Ανησυχία για τα πυρηνικά εργοστάσια

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η επίδραση της λειψυδρίας στα συστήματα ψύξης των πυρηνικών σταθμών. Στη Ρουμανία, ο σταθμός Cernavoda, που καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία της μίας από τις δύο ενεργές μονάδες του. Οι αρχές προχώρησαν ακόμη και σε ελεγχόμενες εκρήξεις για την απομάκρυνση βραχώδους εμποδίου στον Δούναβη, επιχειρώντας να ενισχύσουν τη ροή νερού προς την εγκατάσταση.

Στη Γαλλία, τρεις αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού Γκραβελίν τέθηκαν εκτός λειτουργίας εξαιτίας μεγάλου σμήνους μεδουσών, ενώ άλλος αντιδραστήρας παραμένει εκτός λειτουργίας σχεδόν από την αρχή του καλοκαιριού λόγω της χαμηλής στάθμης των ποταμών.

Κρίσιμος ο ρόλος της Βουλγαρίας για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, κρίσιμος παράγοντας παραμένει η κατάσταση στη Βουλγαρία. Η Σόφια προειδοποίησε ότι ο πυρηνικός σταθμός του Κοζλοντούι ενδέχεται να χρειαστεί να κλείσει, εάν η στάθμη του Δούναβη υποχωρήσει περαιτέρω. Μια τέτοια εξέλιξη θα δημιουργούσε νέο σημαντικό έλλειμμα παραγωγής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με πιθανές επιπτώσεις και στις ελληνικές τιμές.

Φόβοι για έναν ακριβό χειμώνα

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η σημερινή εικόνα ενισχύει τους φόβους για έναν ενεργειακά ακριβό χειμώνα. Το έλλειμμα πυρηνικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής θα πρέπει σε μεγάλο βαθμό να υποκατασταθεί από μονάδες φυσικού αερίου, αυξάνοντας τη ζήτηση για το εισαγόμενο καύσιμο. Σε συνδυασμό με την ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων, η εξέλιξη αυτή απειλεί να ασκήσει νέες πιέσεις στις τιμές του TTF.

Η επιδείνωση των συνθηκών κινητοποίησε και την Κομισιόν, η οποία συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του Electricity Coordination Group. Ο επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, τόνισε την ανάγκη επαγρύπνησης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η διασυνδεδεμένη ευρωπαϊκή αγορά και η διασυνοριακή συνεργασία παραμένουν βασικές γραμμές άμυνας απέναντι στην ενεργειακή πίεση.

• Ρεύμα: Στα 95,81 ευρώ η Ελλάδα – Καύσωνας και έκλειψη στέλνουν την Ευρώπη έως τα 300

• Ξηρασία στην Ευρώπη: Έως 2 δισ. ευρώ το κόστος για τη Γερμανία – Στερεύουν Ρήνος και Δούναβης

• Ουγγαρία: Με μειωμένη ισχύ η λειτουργία του πυρηνικού σταθμού Paks – «Κρίσιμες» ημέρες