Παπασταύρου: «Τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, μία ενιαία στρατηγική για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας»

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή χωροταξικού σχεδιασμού με την ολοκλήρωση τριών κρίσιμων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων (ΕΧΠ) που αφορούν τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και τον Τουρισμό. Τα νέα αυτά πλαίσια φιλοδοξούν να διαμορφώσουν έναν ενιαίο και συνεκτικό σχεδιασμό για την αξιοποίηση του χώρου, θέτοντας σαφείς κανόνες για τις επενδύσεις και ενισχύοντας την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τόνισε σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Με τα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό, ολοκληρώνουμε μία μεγάλη μεταρρύθμιση που η Ελλάδα χρειαζόταν εδώ και χρόνια. Οργανώνουμε τον χώρο και αφήνουμε πίσω την αποσπασματικότητα και την αδράνεια δεκαετιών. Θεσπίζουμε σαφείς κανόνες εκεί όπου υπήρχε αβεβαιότητα, δημιουργούμε ασφάλεια δικαίου για τις επενδύσεις και ενισχύουμε την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. Βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός εντάσσονται σε έναν κοινό σχεδιασμό για τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας. Τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, μία ενιαία στρατηγική για ανάπτυξη με σχέδιο και κανόνες. Για μία Ελλάδα πιο ισχυρή και βιώσιμη, την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών.»

Ο Υπουργός εξέφρασε τις ευχαριστίες του προς όλους όσοι εργάστηκαν για την ολοκλήρωση της προσπάθειας, αναφέροντας συγκεκριμένα τα στελέχη και τους υπαλλήλους του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθώς και των Υπουργείων Ανάπτυξης και Τουρισμού, τους συναδέλφους στην κυβέρνηση, τον Υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, την Υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, τους Υφυπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο και Μαριλένα Σούκουλη, καθώς και τους αρμόδιους γενικούς γραμματείς. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, για τη συμβολή του στην προσπάθεια.

Αλλάζοντας τον «χάρτη» των επενδύσεων

Στόχος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) είναι να αλλάξει τον «χάρτη» πάνω στον οποίο θα κινηθούν οι επενδύσεις των επόμενων δεκαετιών. Τα νέα ΕΧΠ δεν αποτελούν απλώς διοικητικές ρυθμίσεις, αλλά μια κρίσιμη μεταρρύθμιση για το παραγωγικό μοντέλο της χώρας, επιχειρώντας να απαντήσουν στο διαχρονικό ερώτημα: πού μπορεί να γίνει τι, με ποιους όρους και ποιο κόστος για την οικονομία και το περιβάλλον.

Βιομηχανία: από τη διάσπαρτη εγκατάσταση στην οργανωμένη παραγωγή

Το νέο ΕΧΠ-Β σηματοδοτεί μια αλλαγή φιλοσοφίας. Στόχος δεν είναι μόνο ο καθορισμός των θέσεων εγκατάστασης νέων βιομηχανιών, αλλά η δημιουργία ενός χωρικού περιβάλλοντος που ενισχύει την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Η κατεύθυνση είναι η προώθηση οργανωμένων Επιχειρηματικών Πάρκων αντί για διάσπαρτες εγκαταστάσεις, η αναβάθμιση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων και η εξυγίανση άτυπων συγκεντρώσεων. Ενισχύεται παράλληλα η χωρική διάσταση της εφοδιαστικής αλυσίδας και δίνεται προτεραιότητα σε επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες. Για τις επιχειρήσεις, το ζητούμενο είναι η ασφάλεια δικαίου και η προβλεψιμότητα, ενώ για την οικονομία, η επιδίωξη είναι μεγαλύτερη παραγωγικότητα και ισχυρότερες αλυσίδες αξίας.

ΑΠΕ: Η ενεργειακή μετάβαση αποκτά χωρικούς κανόνες

Το νέο ΕΧΠ για τις ΑΠΕ έρχεται να αντιμετωπίσει την πρόκληση της αύξησης των επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, χωρίς να επιβαρύνεται το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας. Για τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά, καθορίζονται σαφείς ζώνες αποκλεισμού και αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης, με προστασία ευαίσθητων περιοχών, μνημείων, υγροτόπων και τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Στα νησιά προβλέπονται επιπλέον κανόνες, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής αξιολόγησης του τοπίου για αιολικά έργα. Το πλαίσιο αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη σαφήνεια για τους επενδυτές στις ΑΠΕ και επιχειρεί να περιορίσει τις συγκρούσεις χρήσεων γης που μπορούν να καθυστερούν την ενεργειακή μετάβαση.

Τουρισμός: επενδύσεις με διαφορετικούς κανόνες ανά προορισμό

Στον τουρισμό, η μεταρρύθμιση επικεντρώνεται στην κατηγοριοποίηση των προορισμών ανάλογα με την ένταση της τουριστικής δραστηριότητας. Οι περιοχές κατατάσσονται σε ζώνες Α-Ε και τα νησιά σε Ομάδες Ι-ΙΙΙ, με την κατηγοριοποίηση να επηρεάζει τους όρους των νέων επενδύσεων, την αρτιότητα των γηπέδων, τη δυναμικότητα των καταλυμάτων και τις απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος. Αυτή η κρίσιμη αλλαγή αποσκοπεί στην κατεύθυνση των επενδύσεων εκεί όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος και υποδομές, στον περιορισμό των πιέσεων στους κορεσμένους προορισμούς και στην ενίσχυση της διαφοροποίησης του τουριστικού προϊόντος.

«Το μεγάλο στοίχημα: να γίνει ο χωροταξικός σχεδιασμός επενδυτικό εργαλείο»

Η ουσία της μεταρρύθμισης έγκειται στη μετατροπή του χωροταξικού σχεδιασμού από παράγοντα αβεβαιότητας σε εργαλείο προσέλκυσης επενδύσεων. Για πρώτη φορά, τα τρία βασικά παραγωγικά μέτωπα – βιομηχανία, ενέργεια και τουρισμός – αντιμετωπίζονται μέσα από ένα περισσότερο συνεκτικό σύστημα χωρικού σχεδιασμού. Το κλειδί της επιτυχίας πλέον βρίσκεται στην εφαρμογή: γρήγορες εγκρίσεις, λειτουργικά Επιχειρηματικά Πάρκα, συνεπής εφαρμογή των κανόνων και ταχεία ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού.