Ελλάδα: Η Χώρα με τους Λιγότερους Μαθητές ανά Δάσκαλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, Αντιμέτωπη με τη Δημογραφική Πρόκληση
Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε έναν δείκτη που, πέρα από την προφανή του σημασία, αναδεικνύει και τις επιπτώσεις του σοβαρού δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζει η χώρα: τη μικρότερη αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα δεδομένα της Eurostat για το 2024, στην Ελλάδα αντιστοιχούν μόλις 7,4 μαθητές ανά εκπαιδευτικό, ενώ ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται σε 13,3 μαθητές. Ακολουθεί το Λουξεμβούργο με 8,2 μαθητές ανά εκπαιδευτικό, καθιστώντας αυτές τις δύο χώρες τις μοναδικές στην ΕΕ με αναλογία κάτω από 10 μαθητές.
Η διαφορά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο είναι εντυπωσιακή. Στην Ελλάδα, κάθε εκπαιδευτικός αντιστοιχεί σχεδόν έξι λιγότεροι μαθητές σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ. Αντίθετα, χώρες όπως η Ρουμανία παρουσιάζουν αναλογία 18,2 μαθητών ανά εκπαιδευτικό, η Γαλλία και η Τσεχία 17,9, η Ολλανδία 16,3 και η Γερμανία 15,2.
Η αναλογία μαθητών προς εκπαιδευτικούς είναι αναμφίβολα ένας δείκτης των διαθέσιμων πόρων για την παιδεία. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, θα μπορούσε να θεωρηθεί θετική εξέλιξη, καθώς μικρότερες τάξεις και περισσότεροι εκπαιδευτικοί μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών διδασκαλίας. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ωστόσο, τα στοιχεία δεν μπορούν να αποσπαστούν από τη σημαντική μείωση του μαθητικού πληθυσμού και τη δημογραφική συρρίκνωση που γίνεται ολοένα και πιο εμφανής στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η Σημαντική Μείωση του Μαθητικού Πληθυσμού
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αποκαλυπτικά. Στα δημοτικά σχολεία, ο αριθμός των εγγεγραμμένων μαθητών μειώθηκε από 640.001 το σχολικό έτος 2014/15 σε 561.890 το 2023/24. Αυτό αντιστοιχεί σε απώλεια περίπου 78.000 μαθητών, ποσοστό που φτάνει σχεδόν το 12,2% μέσα σε 9 χρόνια. Μόνο από το 2022/23 στο 2023/24, η μείωση ήταν 2,1%.
Αυτή η εικόνα συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική κρίση. Η έλλειψη μαθητών οδηγεί ετησίως σε αναστολές λειτουργίας σχολικών μονάδων, συγχωνεύσεις και υποβιβασμούς σχολείων, ιδιαίτερα στην περιφέρεια, όπου οι κοινότητες χάνουν συνεχώς τον νεανικό τους πληθυσμό. Η χρόνια μείωση των γεννήσεων μεταφράζεται πλέον από τα ληξιαρχεία στις σχολικές αίθουσες.
Για την Ελλάδα, επομένως, η πρωτιά στην Ευρώπη με 7,4 μαθητές ανά εκπαιδευτικό παρουσιάζει διττό χαρακτήρα. Από τη μία πλευρά, υποδηλώνει την ύπαρξη περισσότερων διαθέσιμων εκπαιδευτικών σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών. Από την άλλη, λειτουργεί ως ένα ακόμη «καμπανάκι» για μια χώρα που βλέπει τον αριθμό των παιδιών να μειώνεται και τις άδειες σχολικές αίθουσες να γίνονται ολοένα και πιο συχνό φαινόμενο.
ΔΗΜ. ΚΥΡ.
