Αποχαιρετούμε τη Δέσποινα Τομαζάνη, ηθοποιό και συγγραφέα, εμβληματική μορφή του ελληνικού κινηματογράφου

Η τέχνη αποχαιρετά ένα από τα πιο λαμπρά της αστέρια. Η ηθοποιός και συγγραφέας Δέσποινα Τομαζάνη, γνωστή και για τη συμμετοχή της στην εμβληματική ταινία του νέου ελληνικού κινηματογράφου “Γλυκιά Συμμορία”, έφυγε από τη ζωή το πρωί του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου. Η δυσάρεστη είδηση έγινε γνωστή μετά από διήμερη νοσηλεία της σε Νοσοκομείο των Αθηνών, όπου κατέληξε λόγω πνευμονικού οιδήματος.

Η Δέσποινα Τομαζάνη, γεννημένη στη Χίο την 1η Ιουνίου του 1945, είχε ρίζες από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας και τα Κοτύωρα. Η καλλιτεχνική της πορεία ξεκίνησε νωρίς, με σπουδές στο θέατρο στην Αθήνα, κινηματογράφο και θέατρο στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, καθώς και χορό και παντομίμα στην Ακαδημία Μπαλέτου της Στοκχόλμης. Στα 18 της χρόνια έκανε το ντεμπούτο της στη σκηνή, ερμηνεύοντας ρόλους σε ελληνικά και γαλλικά θέατρα, ενώ παράλληλα διακρίθηκε και στον ελληνικό, σουηδικό, αμερικανικό και γαλλικό κινηματογράφο.

Η πολυδιάστατη καλλιτεχνική της διαδρομή ξεπερνά τα όρια της υποκριτικής. Η Δέσποινα Τομαζάνη άφησε το στίγμα της και στη λογοτεχνία, με αξιόλογα έργα στην ποίηση, το θέατρο, το διήγημα και το μυθιστόρημα. Πολλά από τα γραπτά της μεταφράστηκαν σε ποικίλες γλώσσες, όπως τα γαλλικά, γερμανικά, τουρκικά, αγγλικά και ιταλικά. Το τελευταίο της βιβλίο, “Το βιβλίο που δεν γράφτηκε”, αποτελεί ένα ιστορικό αφήγημα με φόντο τη γενέτειρά της, Χίο, και υμνεί τον ήρωα της επανάστασης, Αντώνη Μπουρνιά.

Στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Μεσογειακών χωρών, η Δέσποινα Τομαζάνη τιμήθηκε με το βραβείο ερμηνείας πρώτου γυναικείου ρόλου για την ταινία “L’ ombre de la terre” του Tajeb Louichi.

Η φιλμογραφία της περιλαμβάνει αξιόλογες συμμετοχές:

-“Μουντστώντ (Αντίσταση)” του Πέτερ Βέστερ

-“Aμαλα-Κάμαλα” του Μπενκτ Λαγκερκβιστ

-“Ντον Ζουάν” του Ροζέ Βαντίμ

-“Περιπλάνηση” του Χρ. Χριστοφή

-“Γλυκιά Συμμορία” του Νικ. Νικολαΐδη

-“Φωτογραφία” του Νικ. Παπατάκη

-“Τέλος Εποχής” του Αντ. Κόκκινου και άλλες.

Επιπλέον, η συμβολή της στη σουηδική ταινία “Με λένε Στέλιο”, βραβευμένη στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1973, ήταν καθοριστική, καθώς έγραψε τους διαλόγους, έπαιξε και συμμετείχε στο σενάριο.

Η επαγγελματική της σχέση με τον κινηματογράφο επεκτάθηκε και μέσω της συνεργασίας της ως βοηθός του σκηνοθέτη Johan Bergestrole, καθώς και της συμμετοχής της στον θρυλικό “Ηνίοχο” του Αλέξη Δαμιανού.

Ως συν-σεναριογράφος, υπέγραψε την ταινία του Γ. Πανουσόπουλου “Ελεύθερη Κατάδυση” και το σενάριο της ταινίας “Το φως που σβήνει “του Β. Ντούρου.

Στην τηλεόραση, η πένα της συνέθεσε τα σενάρια “Μέντιουμ” και “Το Φύλλο, το Πηγάδι και τ’ Αγγέλιασμα”, εμπνευσμένο από το ομώνυμο έργο του Βασίλη Βασιλικού.

Στην τηλεοπτική οθόνη, η ερμηνεία της κοσμούσε σειρές όπως “Φάκελος Αμαζών”, “Γκάστερμπάιντερ”, “Ομίχλη”, “Μέντιουμ” και “Το φύλλο”.

Η θεατρική της πορεία ήταν εξίσου εντυπωσιακή:

Η ερμηνεία της στην “Ηλέκτρα” ταξίδεψε από το Ηρώδειο μέχρι το Τάουν Χολ της Νέας Υόρκης και το Τόκιο.

Στο Γαλλικό Θέατρο, συμμετείχε στο έργο “Η Αρραβωνιαστικιά του Νερού” του Ταχάρ Μπεν Ζελλούν και στην “Περσεφόνη” του Ρίτσου, σε σκηνοθεσία Ζακ Λακαριέρ. Η σκηνοθετική της ματιά σφράγισε έργα όπως “O Μπαμπάς ο Πόλεμος” του Ιακ. Καμπανέλλη, “Χιώτικο Παραμύθι” της ίδιας, “Χιροσίμα Αγάπη μου” της Ντυράς, και “Ίντα” της Δ. Τομαζάνη.

Ως συγγραφέας, το έργο της αγκαλιάστηκε από το αναγνωστικό κοινό, με τις εκδόσεις να περιλαμβάνουν:

Το Αμίλητο Νερό, Καστανιώτης 1985

Χιώτικο Παραμύθι (θέατρο), 1987

Το Καφενείο των Ψεμάτων, Καστανιώτης 1989

Φωτιά μέσα στο Νερό, Καστανιώτης 1989

Ιντα, Δωδώνη 1991

Εξ αιτίας του αινίγματος, Καστανιώτης 2000

Θηλυκό Νόμισμα, Καστανιώτης 2001

Εκτός, Δικτύου, Εκδ. ‘Αλφα Πι 2004

Το βιβλίο που δεν γράφτηκε, Απόπειρα, 2026

ΠΗΓΗ:ΑΠΕ-ΜΠΕ