Το Καστελλόριζο: Ελληνικό Έδαφος, Όχι Αποικία – Η Αλήθεια Πίσω από την Τουρκική Προπαγάνδα
Το Καστελλόριζο, ως αναπόσπαστο τμήμα των Δωδεκανήσων, αποτελεί το νοτιοανατολικό άκρο του Αιγαίου και υπόκειται σε πλήρη ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Παρά τις συστηματικές προσπάθειες της τουρκικής προπαγάνδας να το παρουσιάσει ως «αποικία» με σκοπό την ακύρωση της ελληνικής ΑΟΖ, η πραγματικότητα είναι αδιαμφισβήτητη. Απαιτείται ξεκάθαρη ευρωπαϊκή και ιταλική στάση για την υπεράσπιση της αλήθειας.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Το Καστελλόριζο, μαζί με το ευρύτερο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης, δεν είναι ένα απομονωμένο γεωγραφικό σημείο ή ένα τυχαίο νησί. Αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των Δωδεκανήσων, τα οποία παραχωρήθηκαν οριστικά στην Ελλάδα από την Ιταλία με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων, στις 10 Φεβρουαρίου 1947. Αυτή η θεμελιώδης ιστορική και νομική αλήθεια συχνά παραμορφώνεται από τα αναθεωρητικά κέντρα της Άγκυρας.
Η Τουρκία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στη συγκεκριμένη Συνθήκη, επομένως δεν είχε κανένα νομικό, πολιτικό ή ηθικό δικαίωμα στην τύχη των νησιών. Τα νησιά αυτά είχαν περιέλθει στην ιταλική κυριαρχία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία δεκαετίες νωρίτερα, ειδικά μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923, όπου η Τουρκία είχε παραιτηθεί οριστικά από κάθε δικαίωμα επί αυτών και των εξαρτήσεών τους. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί του Καστελλόριζου προσκρούει σε αδιαμφισβήτητα διεθνή νομικά θεμέλια, τα οποία η Άγκυρα δεν μπορεί αυθαίρετα να ερμηνεύσει.
Το Αιγαίο Τελειώνει στη Μεγίστη: Η Γεωγραφική Πραγματικότητα
Ένα από τα βασικά εργαλεία της τουρκικής στρατηγικής παραπληροφόρησης είναι η αμφισβήτηση της γεωγραφικής ταυτότητας της περιοχής. Η Άγκυρα επιχειρεί συστηματικά να προβάλει την ιδέα ότι το Καστελλόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο Πέλαγος, αλλά δήθεν βρίσκεται αποκομμένο στην Ανατολική Μεσόγειο, σαν μια γεωγραφική ανωμαλία. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι εντελώς διαφορετική.
Τα Δωδεκάνησα αποτελούν αναπόσπαστο νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου. Αυτό σημαίνει, με απόλυτη σαφήνεια, ότι στο Καστελλόριζο και στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης εκβάλλει το Αιγαίο Πέλαγος. Πρόκειται για το νοτιοανατολικό άκρο του Αιγαίου, μια γεωγραφική συνέχεια που αποτυπώνεται αδιάψευστα σε όλους τους διεθνείς χάρτες και τα ναυτιλιακά δεδομένα.
Αυτή η γεωγραφική θέση δεν είναι απλώς μια χαρτογραφική λεπτομέρεια, αλλά καθορίζει την ουσία της ελληνικής κυριαρχίας και των θαλάσσιων ζωνών. Η Τουρκία γνωρίζει ότι η αποδοχή αυτής της πραγματικότητας καταρρίπτει το αφήγημά της. Για αυτόν τον λόγο, επενδύει σημαντικούς διπλωματικούς και επικοινωνιακούς πόρους στην προσπάθεια επαναπροσδιορισμού των ορίων των θαλασσών, αποκόπτοντας το Καστελλόριζο από τον φυσικό του κορμό.
Η Θεωρία της «Ελληνικής Αποικίας» και η Σύγκριση με τα Νησιά Φώκλαντ
Ο λόγος που η Τουρκία προσπαθεί με τόσο πείσμα να αποσυνδέσει γεωγραφικά και νομικά το Καστελλόριζο είναι στρατηγικός και αφορά άμεσα τα κυριαρχικά δικαιώματα. Επιχειρεί να παρουσιάσει το Καστελλόριζο ως μια ελληνική «αποικία», μακριά από τον μητροπολιτικό κορμό, ώστε να μην δικαιούται θαλάσσιες ζώνες. Αυτή η τακτική παραλληλίζεται με την περίπτωση των νησιών Φώκλαντ που υπάγονται στη Μεγάλη Βρετανία, υπονοώντας ότι πρόκειται για υπερπόντιες κτήσεις που δεν παράγουν πλήρη δικαιώματα σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, όπως θα παρήγαγε ένα μητροπολιτικό νησί.
Πρόκειται για μια κραυγαλέα στρέβλωση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS). Σύμφωνα με το άρθρο 121 της Συνθήκης του ΟΗΕ, τα νησιά, εφόσον κατοικούνται και διαθέτουν δική τους οικονομική ζωή, έχουν ακριβώς τα ίδια δικαιώματα σε αιγιαλίτιδα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη. Αυτό ισχύει απολύτως για το Καστελλόριζο. Η τουρκική επινόηση περί αποικίας αποσκοπεί στο να ακυρώσει τη μέση γραμμή και να επιβάλει τη θεωρία της «γαλάζιας πατρίδας», στερώντας από την Ελλάδα ζωτικό χώρο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτή είναι η απαρχή και ο πυρήνας του ευρύτερου αναθεωρητικού σχεδίου της Άγκυρας. Ένα σχέδιο που επιδιώκει να ερμηνεύει κατά το δοκούν τις διεθνείς συνθήκες, να αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο και να επεκτείνει τις γεωπολιτικές της επιδιώξεις εις βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων κυρίαρχων κρατών, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος.
Η Ανάγκη για Ευρωπαϊκή Αφύπνιση και Ιταλική Στήριξη
Απέναντι σε αυτό το επικίνδυνο κρεσέντο αναθεωρητισμού, η απάντηση πρέπει να είναι μια ισχυρή επικοινωνιακή αντεπίθεση στην ΕΕ και την Ιταλία. Το ζήτημα του Καστελλόριζου δεν αποτελεί απλώς διμερή ελληνοτουρκική διαφορά ή τοπική γεωγραφική λεπτομέρεια. Αφορά άμεσα την ευρωπαϊκή νομιμότητα, την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την τήρηση της Διεθνούς Νομιμότητας.
Η Ευρώπη πρέπει να αντιληφθεί ότι η αμφισβήτηση του Καστελλόριζου ισοδυναμεί με αμφισβήτηση των ευρωπαϊκών εδαφών, συνόρων και κυριαρχίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να κατανοήσει ότι η άνευ όρων συνεργασία με την Τουρκία και η ανοχή σε τέτοιες θεωρίες θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια ολόκληρης της Μεσογείου.
Σε αυτή την εθνική και ευρωπαϊκή προσπάθεια, είναι απαραίτητη η σαφής, δημόσια και αδιαπραγμάτευτη θέση της Ιταλίας. Ως η χώρα που υπέγραψε την παραχώρηση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα το 1947, η Ρώμη γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα το ιστορικό και νομικό καθεστώς της περιοχής.
Μια επίσημη ιταλική τοποθέτηση που θα επαναβεβαιώνει την ιστορική αλήθεια και την ορθότητα της Συνθήκης των Παρισίων θα αποτελούσε ένα ηχηρό χτύπημα στην τουρκική προπαγάνδα και ένα αδιαπέραστο νομικό τείχος απέναντι στα ανυπόστατα σχέδια της Άγκυρας. Η ιστορία δεν ξαναγράφεται με βάση γεωπολιτικές ορέξεις. Το Καστελλόριζο θα παραμείνει αυτό που πάντα ήταν: ο προβολέας του Ελληνισμού και το αιώνιο προκεχωρημένο φυλάκιο του Αιγαίου.
