Η κληρονομιά της ενεργειακής κρίσης του 2022: Υψηλές τιμές και νέες προκλήσεις για την Ευρώπη
Η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει τη νέα ενεργειακή αναταραχή φορτωμένη με τη βαριά «κληρονομιά» της ενεργειακής κρίσης του 2022. Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας της Ε.Ε. (ACER) για την περίοδο 2019-2025, η ευρωπαϊκή αγορά έχει ξεπεράσει την ακραία κορύφωση της κρίσης, αλλά οι τιμές παραμένουν σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με την προηγούμενη κανονικότητα. Μέχρι το 2025, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά αναμένεται να πληρώνουν το ηλεκτρικό ρεύμα περίπου 31% και το φυσικό αέριο 71% ακριβότερα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2019-2021. Αυτή η αφετηρία υψηλών τιμών καθιστά την αντιμετώπιση των νέων ενεργειακών πιέσεων, που προκλήθηκαν από την κρίση στη Μέση Ανατολή, ακόμη πιο δύσκολη.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Καθημερινής, η μέση λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά της Ε.Ε.-27 το 2025 αναμένεται να διαμορφωθεί στα 294 ευρώ/mwh, από 224 ευρώ/mwh την περίοδο 2019-2021. Η διαφορά στο φυσικό αέριο είναι ακόμη μεγαλύτερη, με τη μέση τιμή να φτάνει τα 118 ευρώ/mwh, έναντι μόλις 69 ευρώ/mwh την περίοδο 2019-2021. Αν και ο πληθωρισμός συμβάλλει στην αύξηση, δεν εξηγεί το σύνολο της επιβάρυνσης.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Η ACER επισημαίνει ότι, ακόμη και μετά την προσαρμογή για τον πληθωρισμό, οι τιμές παραμένουν υψηλότερες από τα προ κρίσης επίπεδα. Ο οργανισμός αξιολογεί την προσιτότητα της ενέργειας λαμβάνοντας υπόψη την κατανάλωση και το εισόδημα, παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά το πραγματικό οικονομικό βάρος ανάλογα με τη χώρα και το νοικοκυριό. Η Ελλάδα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς η ακρίβεια δεν μετριέται μόνο σε ευρώ ανά κιλοβατώρα.
Η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για την Ελλάδα το 2025, σύμφωνα με την ACER, είναι 253 ευρώ/mwh, χαμηλότερη κατά περίπου 14% από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 294 ευρώ/mwh. Ωστόσο, η επιβάρυνση για ένα μέσο ελληνικό νοικοκυριό είναι από τις μεγαλύτερες. Με μέσο διαθέσιμο εισόδημα 19.076 ευρώ και μέση ετήσια κατανάλωση 2,942 MWH, η ετήσια δαπάνη ηλεκτρισμού υπολογίζεται περίπου στα 744 ευρώ, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 3,9% του εισοδήματος. Αυτό το ποσοστό είναι από τα υψηλότερα μεταξύ των χωρών που εξετάζει η έκθεση, μαζί με την Τσεχία και τη Σουηδία. Συγκριτικά, το 2025, η δαπάνη ηλεκτρικής ενέργειας για ένα νοικοκυριό με μέσο εισόδημα και μέση κατανάλωση κυμαινόταν από 1,2% έως 3,9% του εισοδήματος στις χώρες που ανέλυσε η ACER.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η Ελλάδα παρουσιάζει καλύτερη εικόνα στη μοναδιαία τιμή, με την ACER να αναφέρει 91 ευρώ/mwh έναντι 118 ευρώ/ MWH στην Ε.Ε. Με μέση κατανάλωση 8,529 MWH, η ετήσια δαπάνη υπολογίζεται περίπου στα 776 ευρώ, σε σύγκριση με περίπου 1.170 ευρώ στον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τα δεδομένα αυτά καθιστούν την προσιτή ενέργεια για την Ελλάδα ένα πρωτίστως οικονομικό και κοινωνικό στοίχημα, παρά το γεγονός ότι ο δείκτης της ACER δεν λαμβάνει υπόψη τα υψηλά ποσοστά φοροδιαφυγής στη χώρα.
Στη χονδρεμπορική αγορά, η Ελλάδα εμφανίζει επίσης σχετικά υψηλές τιμές Day-ahead και σημαντικές ενδοημερήσιες διακυμάνσεις. Η ACER αποδίδει αυτή την εικόνα, μεταξύ άλλων, στην περιορισμένη ευελιξία του συστήματος, την ανάγκη λειτουργίας θερμικών και αεριοκίνητων μονάδων σε συγκεκριμένες ώρες, καθώς και στους περιορισμούς στις διασυνδέσεις. Μια άλλη αξιοσημείωτη διάσταση είναι η απόσταση μεταξύ χονδρικής και λιανικής τιμής: στην Ελλάδα, η απόκλιση είναι 64 ευρώ/mwh, η τρίτη υψηλότερη πανευρωπαϊκά μετά την Ιρλανδία (101 ευρώ) και την Ιταλία (73 ευρώ).
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB1 –>
Στο φυσικό αέριο, η Ελλάδα βρίσκεται πιο χαμηλά στη λίστα με διαφορά 19 ευρώ/mwh, καταλαμβάνοντας την ένατη θέση.
Η έκθεση προτείνει τον εξηλεκτρισμό και την υιοθέτηση τιμολογίων από τους παρόχους που προσφέρουν ευελιξία για τη μεταφορά της κατανάλωσης σε ώρες χαμηλού κόστους. Η ανάλυση της έκθεσης δείχνει ότι, με τις συνθήκες του 2025, ένα νοικοκυριό με ετήσια κατανάλωση περίπου 3.000 kwh θα μπορούσε να δει μέση ετήσια εξοικονόμηση στην Ε.Ε.-27 και τη Νορβηγία ίση με περίπου 20% του μέσου λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας, ή περίπου 120 ευρώ ετησίως. Το δυνητικό όφελος αυξάνεται στα 340 ευρώ για νοικοκυριό με ηλεκτρικό αυτοκίνητο και στα 140 ευρώ για νοικοκυριό με αντλία θερμότητας. Συνολικά, η ACER θεωρεί ότι οι αγορές λιανικής πρέπει να συμβάλλουν στην οικονομικά προσιτή ενέργεια, να επιτρέπουν στους καταναλωτές να επωφελούνται από τον εξηλεκτρισμό όταν είναι οικονομικά συμφέρων και να παρέχουν πραγματική επιλογή ανάμεσα στη σταθερότητα της τιμής και την έκθεση σε μεταβαλλόμενες τιμές.
<!– /68452758/www.moneyreview.gr/moneyreview.grCategorySB2 –>
Ρεύμα: Ακριβαίνουν 12,2% τα πράσινα τιμολόγια τον Οκτώβριο – Η ψαλίδα με τα μπλε
Ρεύμα: Στο 3,9% του εισοδήματος το κόστος για τα ελληνικά νοικοκυριά
Επιδοτήσεις τέλος για τα κυμαινόμενα τιμολόγια ρεύματος
