Ο Έλληνας Καταναλωτής Καφέ: Νέες Τάσεις, Προκλήσεις και το Αναδυόμενο Προφίλ του

Παρά τις προκλήσεις που συνθέτουν το απαιτητικό σκηνικό της αγοράς – από τις νέες καταναλωτικές συνήθειες και τις διακυμάνσεις στις τιμές πρώτων υλών και μεταφορών, έως την κλιματική κρίση που απειλεί τις παγκόσμιες σοδειές – ο κλάδος του καφέ στην Ελλάδα επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.

Ο Έλληνας καταναλωτής εξακολουθεί να θεωρεί τον καφέ αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς του. Ωστόσο, προσαρμόζει τις αγοραστικές του συνήθειες και τους χώρους κατανάλωσης. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Καφέ (ΕΕΚ), Αναστάσιος Γιάγκογλου, η συχνότητα των επισκέψεων σε καφετέριες εκτός σπιτιού ενδέχεται να μειώνεται λόγω της πίεσης του κόστους ζωής. Αντιθέτως, εντός σπιτιού, ο καφές παραμένει βασικό είδος στο καλάθι αγορών. Παράλληλα, οι καταναλωτές εκδηλώνουν έντονο ενδιαφέρον για προϊόντα espresso, κάψουλες, νέες συσκευές και λύσεις που προσφέρουν ευκολία ή αναπαριστούν την εμπειρία της καφετέριας. Η αγορά, επομένως, δεν διευρύνεται απλώς σε αξία, αλλά μετασχηματίζεται, με μια στροφή από τον παραδοσιακό ελληνικό καφέ προς ένα πιο διαφοροποιημένο οικοσύστημα προϊόντων, μεθόδων παρασκευής και περιστάσεων κατανάλωσης.

Ταυτόχρονα, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την ανάγκη προσαρμογής σε ένα διαρκώς εξελισσόμενο κανονιστικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τον κ. Γιάγκογλου, η διεθνής άνοδος των τιμών συνδυάζεται με εγχώριες αυξήσεις κόστους σε ενέργεια, ενοίκια, μισθοδοσία, αλλά κυρίως, στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στον καφέ. Αυτός ο συνδυασμός δημιουργεί συνθήκες αμφισβητούμενης βιωσιμότητας. Ο ΕΦΚ, που επιβλήθηκε το 2017, αποτελεί σημαντικό τροχοπέδη για την αγορά. Η ΕΕΚ έχει επανειλημμένα τονίσει ότι ο ΕΦΚ, πέραν του ότι δεν συμβάλλει ουσιαστικά στην αλυσίδα αξίας, έχει ευνοήσει την παράνομη διακίνηση και το λαθρεμπόριο, ενώ παράλληλα επιβαρύνει τον καταναλωτή και εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις. «Το πάγιο αίτημά μας είναι η κατάργηση ή, τουλάχιστον, η μείωση του ΕΦΚ, με στόχο την ανακούφιση επιχειρήσεων και καταναλωτών», δήλωσε ο κ. Γιάγκογλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Ενδεικτικά, χώρες όπως η Δανία, αναγνωρίζοντας το βάρος της ακρίβειας, κατήργησαν πρόσφατα φόρους σε καφέ και σοκολάτα για να στηρίξουν τα νοικοκυριά. Προτείνουμε στην πολιτεία να ακολουθήσει παρόμοια παραδείγματα ευρωπαϊκών χωρών».

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline1 –>

Σχετικά με τις προκλήσεις του κλάδου, ο πρόεδρος της ΕΕΚ υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα περιβάλλον υγιούς ανταγωνισμού, απαλλαγμένο από στρεβλώσεις και παρεμβατικές πρακτικές που κινδυνεύουν να γίνουν μόνιμες. Οι επιχειρήσεις καλούνται να διατηρήσουν την ποιότητα, την αξιοπιστία και την ανταγωνιστικότητά τους, επενδύοντας, καινοτομώντας, προσαρμοζόμενες στις νέες απαιτήσεις και λειτουργώντας με αυξημένη υπευθυνότητα. «Πρόκειται για μια δύσκολη ισορροπία, η οποία όμως αποτελεί προϋπόθεση για έναν ανθεκτικό και βιώσιμο κλάδο».

Το Νέο Πρόσωπο του Έλληνα Καταναλωτή Καφέ

Ο καφές αποδεικνύεται για ακόμη μία φορά μια ιδιαίτερα ανθεκτική κατηγορία στην ελληνική αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ, που παρουσιάστηκαν στο 1ο Πανελλαδικό Συμπόσιο Καφέ, ο Έλληνας καταναλωτής είναι πιο προσεκτικός στις δαπάνες, αλλά αποφασισμένος να διατηρήσει τις μικρές καθημερινές του απολαύσεις, όπως ο καφές. Σχεδόν δύο στους τρεις καταναλωτές δηλώνουν ότι προτίθενται να περιορίσουν τις εξόδους για φαγητό, ενώ το 45,7% αναφέρει ότι θα επισκέπτεται λιγότερο συχνά καφέ και καφετέριες.

Παρόλα αυτά, ο καφές παραμένει μια από τις πιο δημοφιλείς επιλογές στο πλαίσιο των εξόδων εκτός σπιτιού. Στην έρευνα της NielsenIQ, ο καφές (ζεστός ή κρύος) κατατάσσεται στην πρώτη θέση μεταξύ των ποτών που καταναλώνονται σε χώρους φιλοξενίας με 57,9%, κοντά στην μπύρα. Τα εστιατόρια και τα fast food προσελκύουν 78,2% επισκεψιμότητα, ενώ οι καφετέριες και οι αλυσίδες καφέ φτάνουν το 74,2%. Οι καφετέριες και οι αλυσίδες καφέ εξακολουθούν να αποτελούν τον κύριο χώρο κατανάλωσης. Το 43% των καταναλωτών δηλώνει ότι επισκέπτεται καφετέριες μία έως δύο φορές την εβδομάδα, ενώ σχεδόν εννέα στους δέκα επισκέπτονται καφετέρια. Σε αυτά τα σημεία, ο καφές (ζεστός ή κρύος) παραμένει η κυρίαρχη επιλογή με ποσοστό 74%.

<!– /118338042/Enikonomia.gr300×250Inline2 –>

Η δυναμική της κατηγορίας είναι ακόμη πιο εμφανής στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Σχεδόν έξι στους δέκα αγοραστές δηλώνουν ότι αγόρασαν συσκευασμένο καφέ ή τσάι στην τελευταία τους επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ. Επιπλέον, η κατηγορία λειτουργεί ως πόλος έλξης, προκαλώντας την επίσκεψη στο κατάστημα με ποσοστό 22,6%.

Σε επίπεδο αξίας, ο καφές παρουσιάζει ταχύτερη ανάπτυξη από τη συνολική αγορά FMCG. Η NielsenIQ καταγράφει αύξηση 10,1% στο οργανωμένο λιανεμπόριο, έναντι 5,5% για το σύνολο των FMCG κατηγοριών. Η σημασία του καφέ αποτυπώνεται και στον τζίρο, όπου βρίσκεται στην τρίτη θέση μεταξύ των 171 κατηγοριών FMCG που εξετάζει η NielsenIQ, πίσω από το τυρί και το γάλα. Επιπροσθέτως, δύο κωδικοί καφέ φιγουράρουν στις δύο πρώτες θέσεις μεταξύ περίπου 100.000 κωδικών που διακινούνται στο οργανωμένο λιανεμπόριο.

Ο Espresso Κερδίζει Έδαφος

Συνολικά, η αγορά καφέ στο οργανωμένο λιανεμπόριο και στα convenience stores καταγράφει ανοδική πορεία. Η αξία των πωλήσεων ανήλθε το 2025 στα 501,4 εκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 13,7% σε σχέση με το 2024. Για το πρώτο επτάμηνο του 2026, οι πωλήσεις έφθασαν τα 304,7 εκατομμύρια ευρώ, με αύξηση 8,9% έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2025. Η μέση ετήσια ανάπτυξη της κατηγορίας την περίοδο 2018-2025 ανέρχεται σε 6,5%, αποτέλεσμα τόσο της αυξημένης ζήτησης (ιδίως μετά την πανδημία) όσο και των αυξήσεων τιμών λόγω πρώτων υλών και ΕΦΚ.

Οι μεταβολές στην αγορά αφορούν τόσο τις πωλήσεις όσο και τις προτιμήσεις των καταναλωτών για καφέ στο σπίτι. Ο ελληνικός καφές παραμένει ο δημοφιλέστερος σε όγκο, αλλά το μερίδιό του μειώνεται σταδιακά. Για το YTD έως τον Ιούλιο του 2026, αντιστοιχεί στο 44,4% των όγκων, έναντι 51,3% το 2019. Αντίθετα, ο στιγμιαίος καφές παρουσιάζει ανάκαμψη τα τελευταία χρόνια, φτάνοντας το 27,1% στο ίδιο διάστημα. Παράλληλα, οι διάφορες μορφές espresso κερδίζουν συνεχώς έδαφος. Οι κόκκοι espresso αντιπροσωπεύουν πλέον το 1,3%, ο αλεσμένος espresso το 6,1% και οι κάψουλες το 7,6% των όγκων.

Αυτή η τάση συνδέεται με μια γενικότερη μετατόπιση των καταναλωτών προς προϊόντα και λύσεις που επιτρέπουν την αναπαραγωγή της εμπειρίας της καφετέριας στο σπίτι. Οι κάψουλες, ειδικότερα, διατηρούν υψηλότερη μέση τιμή σε σύγκριση με άλλες μορφές καφέ, γεγονός που υποδηλώνει την προθυμία ορισμένων καταναλωτών να πληρώσουν περισσότερο για ευκολία και σταθερότητα στο αποτέλεσμα.

Η στροφή προς τον espresso επεκτείνεται και στις συσκευές παρασκευής. Οι πωλήσεις μηχανών ζεστών ροφημάτων στην Ελλάδα έφτασαν τις 403.000 τεμάχια το 2025, σημειώνοντας αύξηση 17,5% σε σχέση με το 2023, με μέση τιμή 83 ευρώ. Στο YTD Ιουλίου 2026, οι μηχανές espresso με κάψουλες κατέχουν το 43,2% των πωλήσεων σε τεμάχια, ενώ σημειώνουν ανάπτυξη και οι πλήρως αυτόματες μηχανές espresso και οι μηχανές αλεσμένου espresso.

Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός καταναλωτή που αναζητά ποικίλες εμπειρίες στον καφέ του σπιτιού: από την ταχύτητα και την ευκολία, έως την αναδημιουργία της εμπειρίας της καφετέριας και την πιο premium καθημερινή κατανάλωση. Ταυτόχρονα, αναπτύσσεται και η αγορά των έτοιμων (ready-to-drink) καφέδων. Η αξία της κατηγορίας ανήλθε το 2025 στα 16,8 εκατομμύρια ευρώ, αυξημένη κατά 6,3% σε σχέση με το 2024, εξυπηρετώντας κυρίως την κατανάλωση «grab and go», με τα convenience stores να αποτελούν το βασικό κανάλι αγοράς. Ωστόσο, το πρώτο επτάμηνο του 2026 παρουσιάζει πιο συγκρατημένη εικόνα, με την αξία να αυξάνεται μόλις κατά 0,6%, καθώς η αύξηση της τιμής κατά 2,4% συνδυάστηκε με υποχώρηση του όγκου κατά 1,8%.