Συνολικά 188 Θύματα σε Αγροτικά Δυστυχήματα από το 2022 έως Σήμερα: Η Επικινδυνότητα του Κλάδου σε Αριθμούς

Από το 2022 έως τις πιο πρόσφατες καταγραφές του 2026, ο αγροτικός τομέας έχει θρηνήσει 188 ανθρώπινες απώλειες, σύμφωνα με μια ανεξάρτητη έρευνα που διεξήχθη από την Ομοσπονδία Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ).

Τα στοιχεία του τρέχοντος έτους είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς οι καταπλακώσεις από τρακτέρ αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου, ευθυνόμενες για 19 από τους 26 καταγεγραμμένους θανάτους. Αυτό υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για βελτίωση της ασφάλειας των αγροτικών μηχανημάτων και ενίσχυση των μέτρων πρόληψης.

«Η κλίμακα των ανθρώπινων απωλειών στο αγρόκτημα παραμένει μια ανεξερεύνητη κατάσταση στη χώρα μας», δήλωσε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, γραμματέας Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία της ΓΣΕΕ και πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ. Όπως εξήγησε, η έρευνα της Ομοσπονδίας στοχεύει να αποτυπώσει με συστηματικό τρόπο ένα πεδίο που μέχρι σήμερα δεν είχε μελετηθεί σε βάθος.

Αναλυτικότερα, οι θάνατοι που καταγράφηκαν ανά έτος είναι οι εξής: 32 το 2022, 44 το 2023, 38 το 2024 και 48 το 2025. Για το 2026, οι μέχρι στιγμής 26 θάνατοι περιλαμβάνουν 19 περιπτώσεις καταπλάκωσης από τρακτέρ, ποσοστό που αγγίζει το 73%.

Από τους υπόλοιπους επτά θανάτους, τρεις αφορούσαν αγρότες ή εργάτες γης, ένας δασεργάτη και ένας κτηνοτρόφο. Στην καταγραφή περιλαμβάνονται επίσης ένα περιστατικό με φρέζα και μία αυτοκτονία, γεγονός που καταδεικνύει ότι οι απώλειες ζωής δεν οφείλονται αποκλειστικά σε ατυχήματα με γεωργικά μηχανήματα, αλλά σε ένα ευρύτερο φάσμα αιτιών.

Ο κ. Στοϊμενίδης ανέφερε τη Θεσσαλία και την Κρήτη ως περιοχές με τα περισσότερα καταγεγραμμένα περιστατικά, τονίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων προκειμένου να κατανοηθεί η ακριβής γεωγραφική κατανομή.

Όπως επισήμανε, οι ανατροπές τρακτέρ συχνά καταχωρίζονται ως τροχαία ατυχήματα, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολη τη σύνδεσή τους με την εργασία και τη διερεύνηση των πραγματικών αιτίων τους. Η διαφορά στην αποτύπωση είναι εμφανής και από τη σύγκριση εκθέσεων: ενώ η Eurostat αποδίδει στον αγροτικό τομέα το 12% των εργατικών δυστυχημάτων στην ΕΕ, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει για την Ελλάδα ποσοστό μόλις 2,5%.

Στο επίκεντρο των προτεινόμενων παρεμβάσεων για την πρόληψη βρίσκεται ο μηχανολογικός εξοπλισμός. Ο κ. Στοϊμενίδης τόνισε ότι η χρήση τρακτέρ σε επικλινή εδάφη, η ασταθής φόρτωση αγροτικών προϊόντων και η χρήση παλαιότερων μηχανημάτων χωρίς επαρκή προστατευτικά μέσα δημιουργούν συνθήκες αυξημένου κινδύνου. Σε περίπτωση ανατροπής, η ύπαρξη κατάλληλης προστασίας μπορεί να αποβεί κρίσιμη για τη σοβαρότητα των συνεπειών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτούνται παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν τους παραγωγούς να υιοθετήσουν ασφαλέστερο εξοπλισμό. Προτείνει δύο βασικές κατευθύνσεις: την επιδότηση για την αγορά σύγχρονων τρακτέρ και τη θέσπιση σαφούς διαδικασίας για τη μετασκευή και πιστοποίηση των παλαιότερων μηχανημάτων, με την προσθήκη κατάλληλων μέσων προστασίας.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με το ΦΕΚ [ΦΕΚ Β΄ 1734/27.03.2026.], έχει δοθεί παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για την τοποθέτηση διάταξης προστασίας έναντι ανατροπής σε γεωργικούς ελκυστήρες που έχουν ταξινομηθεί ή απογραφεί πριν από τις 21 Μαΐου 1998. Είναι σημαντικό η διάταξη να είναι εγκεκριμένου τύπου, ενώ μετά τη λήξη της προθεσμίας, τα τρακτέρ που δεν διαθέτουν εγκεκριμένη διάταξη προστασίας δεν θα μπορούν να κυκλοφορούν.

Ο κ. Στοϊμενίδης υπογράμμισε τη σημασία της ενημέρωσης των αγροτών σχετικά με τις διαθέσιμες επιλογές, τις απαραίτητες παρεμβάσεις στα μηχανήματά τους και τις διαδικασίες πιστοποίησης. Πρόσθεσε ότι οι τεχνικές παρεμβάσεις πρέπει να συνδυάζονται με ενημέρωση και εκπαίδευση των παραγωγών, καθώς και με συστηματική καταγραφή και διερεύνηση των περιστατικών.

«Δεν είναι μόνο τα θανατηφόρα δυστυχήματα»

Η συζήτηση για την ασφάλεια στον αγροτικό κλάδο δεν περιορίζεται στα θανατηφόρα δυστυχήματα.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία επεσήμανε την ύπαρξη επαγγελματικών ασθενειών, τονίζοντας την έκθεση των εργαζομένων σε βιολογικούς παράγοντες κατά την επαφή με ζώα και στις κτηνοτροφικές εργασίες, σε χημικούς παράγοντες κατά τη χρήση φυτοφαρμάκων και στη σκόνη. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη θερμική καταπόνηση και στην παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, που, σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση, αυξάνουν τον κίνδυνο επαγγελματικού καρκίνου του δέρματος.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία και παραδείγματα. «Εμείς στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό έχουμε οδηγίες, έχουμε οδηγούς, έχουμε καλές πρακτικές πάνω σε αυτά τα ζητήματα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι χώρες όπως η Κύπρος και η Γαλλία δείχνουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα ατυχήματα και τις ασθένειες του αγροτικού κλάδου. «Με τη συνεργασία της πολιτείας, των φορέων και των ίδιων των παραγωγών», κατέληξε, «η διαθέσιμη γνώση μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις στο χωράφι και στην καθημερινή εργασία των αγροτών».