Εκρηκτική Άνοδος στα Ναύλα των Supertankers: Η Κρίση στη Μέση Ανατολή Ανεβάζει τις Τιμές σε Ιστορικά Υψηλά

Τα κόστη για τη θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η μαζική μετακίνηση των supertankers (VLCC) προς τη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει οξεία έλλειψη διαθέσιμων πλοίων σε άλλες διεθνείς ναυτιλιακές διαδρομές. Οι εφοπλιστές εκμεταλλεύονται τα εξαιρετικά υψηλά τέλη που προσφέρονται για τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, παρά τους αυξημένους κινδύνους και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις σε εμπορικά σκάφη.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ναυτιλιακών δεδομένων Signal Ocean, πάνω από το 40% του παγκόσμιου στόλου των περίπου 850 πολύ μεγάλων δεξαμενόπλοιων βρίσκεται πλέον εντός του Περσικού Κόλπου ή σε απόσταση μόλις δύο ημερών πλεύσης. Παράλληλα, ο αριθμός των κενών VLCC που κατευθύνονται προς τους λιμένες του Ατλαντικού έχει μειωθεί στο μισό μέσα σε έναν μόλις μήνα.

Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την πρακτική του «shuttling trade». Πρόκειται για ένα αναποτελεσματικό σύστημα μεταφόρτωσης φορτίων από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship) εκτός του Ορμούζ —όπως στον Κόλπο του Ομάν ή στα ανοικτά της δυτικής Ινδίας— για λογαριασμό εταιρειών που θέλουν να αποφύγουν τη διέλευση από την επικίνδυνη ζώνη. Όπως επισημαίνει ο αναλυτής ναύλων της Signal Ocean, Γεώργιος Σακελλαρίου, η διαδικασία αυτή δεσμεύει σημαντική χωρητικότητα και εντείνει την έλλειψη προσφοράς.

Ναύλα-ρεκόρ και εκτόξευση τιμών έως και 540%

Η αυξημένη ζήτηση σε συνδυασμό με την περιορισμένη διαθεσιμότητα έχει οδηγήσει σε εκτίναξη του κόστους μεταφοράς:

• Στη διαδρομή από τον Περσικό Κόλπο προς την Ανατολική Ασία (διάρκειας περίπου τριών εβδομάδων), οι τιμές των supertankers άγγιξαν το ιστορικό ρεκόρ των 1,4 εκατομμυρίων δολαρίων την ημέρα. Η αύξηση αυτή φτάνει το 540% σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο, τη στιγμή που το πετρέλαιο τύπου Brent αυξήθηκε κατά 40%.

• Για το δρομολόγιο από τον Κόλπο των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία, καταγράφηκε προσφορά για ναύλο-ρεκόρ ύψους 82 εκατομμυρίων δολαρίων (που αντιστοιχεί σε πάνω από 40 δολάρια ανά βαρέλι), σημειώνοντας άνοδο άνω του 50% μέσα σε τρεις εβδομάδες.

Ντόμινο επιπτώσεων στα μικρότερα δεξαμενόπλοια

Η έλλειψη υπερδεξαμενόπλοιων αναγκάζει τους παραγωγούς πετρελαίου εκτός Μέσης Ανατολής —ιδίως στην Αμερική, όπου η παραγωγή παραμένει υψηλή— να στραφούν σε μικρότερα πλοία τύπου Suezmax και Aframax.

Αυτή η αλλαγή ακυρώνει τα οφέλη των οικονομιών κλίμακας και οδηγεί σε αύξηση των τιμών και σε αυτές τις κατηγορίες πλοίων. Όπως σημειώνει η ναυτιλιακή μεσιτική εταιρεία Fearnleys, οι συμφωνίες για τις φορτώσεις Νοεμβρίου από τις ΗΠΑ προς την Ασία γίνονται πλέον κυρίως με μικρότερα σκάφη, χωρίς να διαφαίνεται καμία πιθανότητα ανάσχεσης των ανατιμήσεων στη ναυλαγορά.