Μονομερής Ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Επέκταση Συνορεύουσας Ζώνης στα 24 Ναυτικά Μίλια: Η Στρατηγική Απάντηση της Ελλάδας
Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο χαρακτηρίζεται ως παράνομο, συνιστά μια ευθεία αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα, πέραν των διπλωματικών κινήσεων, διαθέτει πλήθος στρατηγικών επιλογών, τις οποίες γνωρίζει, λαμβάνει υπόψη και αξιολογεί.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Η πλέον καθοριστική ενέργεια που θα μπορούσε να υιοθετήσει η ελληνική πλευρά είναι η πλήρης μονομερής ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, βάσει της ενδιάμεσης γραμμής (μέση γραμμή). Αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να θεωρηθεί αυθαίρετη, καθώς θεμελιώνεται νομικά και θεσμικά στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Η Άγκυρα και η κυβέρνηση της Τρίπολης επιχείρησαν να αγνοήσουν την επίδραση μεγάλων ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάσος και η Κάρπαθος, στον γεωγραφικό χάρτη. Με την επιβολή μιας αυθαίρετης οριοθέτησης, προσπάθησαν να δημιουργήσουν τετελεσμένα γεγονότα στην καρδιά της Μεσογείου.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να απαντήσει μέσω της ανακήρυξης ΑΟΖ στη μέση γραμμή, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας και θέτοντας εμφατικά τα πραγματικά όρια της ελληνικής δικαιοδοσίας. Αυτή η κίνηση θα παρείχε το απαραίτητο υπόβαθρο για τη σύναψη μελλοντικών διακρατικών συμφωνιών και την προσέλκυση σοβαρών διεθνών επενδύσεων. Όταν ένα κράτος ασκεί με αυτοπεποίθηση τα δικαιώματα που του παρέχει το διεθνές δίκαιο, εκπέμπει σήμα σταθερότητας και αποφασιστικότητας τόσο στους συμμάχους όσο και στους δυνητικούς αμφισβητίες της περιοχής.
Μια τέτοια ενέργεια θα μπορούσε ακόμη και να πυροδοτήσει μια σειρά εξελίξεων που τελικά θα ακύρωναν νομικά την ίδια την απόφαση της Λιβύης να συμφωνήσει με την Τουρκία για τη σύναψη του ανυπόστατου μνημονίου, το οποίο απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί ως συμφωνία.
Η μονομερής ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) από την Ελλάδα νοτίως της Κρήτης και των Δωδεκανήσων θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για να προσφύγει η Λιβύη στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) ή σε διεθνές διαιτητικό δικαστήριο. Αυτό συμβαίνει λόγω του τρόπου με τον οποίο το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) αντιμετωπίζει τις επικαλυπτόμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις και τις νομικές διαφωνίες μεταξύ γειτονικών κρατών. Υπενθυμίζεται ότι η Λιβύη έχει αναγνωρίσει και στο παρελθόν τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου, καθώς έχει προσφύγει σε αυτό με συνυποσχετικά για υποθέσεις οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, όπως με την Τυνησία (1982) και τη Μάλτα (1985).
ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
Ανακάλυψε ότι ο άνδρας της πληρώνει κρυφά το ενοίκιο της πρώην του εδώ και χρόνια – «Παίρνει αποφάσεις μόνος του χωρίς να με υπολογίζει»
Εκλογές στο Ισραήλ: Οι σύμβουλοι του Τραμπ βλέπουν ευκαιρίες στη Μέση Ανατολή και χωρίς τον Νετανιάχου – Το μεγάλο στοίχημα για Γάζα, Ιράν και Σαουδική Αραβία
«Ψάξε μου Φθηνότερα»: Ο χρήσιμος οδηγός στο κυνήγι των καλύτερων τιμών στα σούπερ μάρκετ με ένα «κλικ» στο PosoKanei.gov.gr
Ένταση στα Εξάρχεια τα ξημερώματα: Φωτιές σε κάδους, επίθεση με πέτρες σε πυροσβέστες – 2 συλλήψεις
Διαβάστε όλα τα τελευταία νέα στη ροή ειδήσεων του enikos.gr
Ο νόμος Μανιάτη
Η ανακήρυξη των ζωνών μπορεί να συνοδευτεί από την ουσιαστική ενίσχυση και εφαρμογή του Νόμου 4001 του 2011, γνωστού στο ευρύ κοινό ως νόμου Μανιάτη. Ο συγκεκριμένος νόμος αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα νομικά όπλα που διαθέτει η χώρα μας, καθώς ορίζει με σαφήνεια ότι, ελλείψει οριοθέτησης με γειτονικά κράτη, τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ συμπίπτουν με την ενδιάμεση γραμμή, τη λεγόμενη μέση γραμμή.
Η πρακτική ενίσχυση του νόμου σημαίνει μετάβαση από τη θεωρία στην πράξη. Η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει στην οριοθέτηση θαλάσσιων οικοπέδων για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων νοτίως και ανατολικώς της Κρήτης, βασιζόμενη ακριβώς στην αρχή της μέσης γραμμής, την οποία και η ίδια η Λιβύη έχει αναγνωρίσει σε σχετικούς χάρτες. Όταν η Πολιτεία παραχωρεί αδειοδοτήσεις σε διεθνείς ενεργειακούς κολοσσούς και προωθεί ερευνητικές εργασίες εντός αυτών των ορίων, δημιουργεί μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα στο πεδίο. Η παρουσία διεθνών επιχειρηματικών συμφερόντων στην περιοχή λειτουργεί ως πρόσθετος παράγοντας αποτροπής, καθιστώντας σαφές ότι η Ελλάδα διαχειρίζεται υπεύθυνα και ενεργά τους φυσικούς της πόρους.
Η επέκταση στη συνορεύουσα ζώνη των 24 μιλίων
Ο δεύτερος πυλώνας της προτεινόμενης στρατηγικής αφορά την ανακήρυξη και επέκταση της Συνορεύουσας Ζώνης έως τα 24 ναυτικά μίλια από τις ελληνικές ακτές. Βάσει της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, η Συνορεύουσα Ζώνη εκτείνεται αμέσως μετά τα χωρικά ύδατα και παρέχει στο παράκτιο κράτος εξαιρετικά αυξημένες αρμοδιότητες αστυνόμευσης, πρόληψης και καταστολής.
Η κίνηση αυτή δεν θίγει το καθεστώς των χωρικών υδάτων, αλλά δημιουργεί ένα ζωτικό θαλάσσιο «μαξιλάρι» ασφαλείας. Στη ζώνη αυτή, οι ελληνικές αρχές αποκτούν το πλήρες δικαίωμα να διενεργούν ελέγχους για την πρόληψη παραβάσεων που αφορούν τη μεταναστευτική νομοθεσία, τους τελωνειακούς κανόνες, καθώς και υγειονομικές ή φορολογικές διατάξεις. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά κρίσιμο εργαλείο, το οποίο επιτρέπει την αποτελεσματική επιτήρηση των θαλάσσιων προσβάσεων της χώρας πολύ πριν τα ξένα σκάφη πλησιάσουν τις ακτές μας.
Ανάχωμα στο μεταναστευτικό
Η σημασία της Συνορεύουσας Ζώνης γίνεται ακόμη πιο έκδηλη αν αναλογιστεί κανείς τον κίνδυνο εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών από τη Βόρεια Αφρική ή την Τουρκία. Το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν έχει μόνο γεωμετρικές και ενεργειακές βλέψεις, αλλά δημιουργεί και τις προϋποθέσεις για ασύμμετρες υβριδικές απειλές. Η διοχέτευση ανεξέλεγκτων κυμάτων μεταναστών προς την Κρήτη και τα νότια νησιά μας αποτελεί ένα σενάριο που η Αθήνα οφείλει να είναι σε θέση να εξουδετερώσει εν τη γενέσει του.
Με τη θεσμοθέτηση των 24 ναυτικών μιλίων, το Λιμενικό Σώμα και η Πολεμική Αεροπορία αποκτούν τη νομική κάλυψη να εντοπίζουν, να ανακόπτουν και να ελέγχουν ύποπτα σκάφη διακινητών σε μεγάλη απόσταση από την εθνική επικράτεια. Η δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης αποτρέπει την αιφνιδιαστική είσοδο μεγάλου αριθμού ατόμων στα χωρικά ύδατα, προστατεύοντας ταυτόχρονα την ανθρώπινη ζωή στη θάλασσα και την εθνική ασφάλεια.
Η συνδυαστική εφαρμογή της ανακήρυξης ΑΟΖ, της ενεργοποίησης του νόμου Μανιάτη και της επέκτασης της Συνορεύουσας Ζώνης είναι μερικά από τα εργαλεία που έχει στα χέρια της η ελληνική διπλωματία, τα οποία της δίνουν τη δυνατότητα συγκρότησης μιας συνεκτικής και διεκδικητικής διπλωματίας δικαίου. Η ανάληψη αυτού του είδους της πρωτοβουλίας των κινήσεων θα μπορούσε να επιφέρει αιφνιδιασμό, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει και έναν νέο πόλο έντασης. Κάτι που δεν ευνοεί το κλίμα ηρεμίας που επιθυμεί η αγορά για την προσέλκυση επενδυτών.
Η επιλογή ωστόσο μίας τέτοιας τακτικής συνδυάζει την κατοχύρωση των κυριαρχικών δικαιωμάτων στον ενεργειακό τομέα με την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας στον τομέα της αστυνόμευσης και της φύλαξης των συνόρων.
