Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Το νομοσχέδιο για τον ανασχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας κατατέθηκε στη Βουλή

Την Τρίτη αναμένεται να εισαχθεί προς επεξεργασία στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Ο τίτλος του νομοσχεδίου είναι: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».

Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση που κατατέθηκε στη Βουλή, σκοπός του νομοσχεδίου είναι η ενσωμάτωση στην εθνική έννομη τάξη της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024. Η εν λόγω οδηγία τροποποιεί τις υφιστάμενες οδηγίες (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944, με στόχο τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ (L 26.6.2024).

Η Επικαιρότητα του Ανασχεδιασμού και η Προστασία των Καταναλωτών

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας χαρακτηρίζεται από σημαντική μεταβλητότητα και υψηλό κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις. Αυτό οφείλεται, κυρίως, στην αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου και στην ευρύτερη ενεργειακή κρίση. Συνεπώς, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για ανασχεδιασμό της αγοράς, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις των τιμών, να ενισχυθεί η προστασία τους με διαφάνεια και δικαιοσύνη, και να προωθηθεί δυναμικά η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ).

Η ενεργειακή κρίση, η οποία ξεκίνησε το 2021, ανέδειξε την έντονη μεταβλητότητα των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, την εξάρτηση από το φυσικό αέριο και την ανεπαρκή προστασία των καταναλωτών από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς. Μέσω της επέκτασης των δυνατοτήτων για τους αυτοκαταναλωτές, της πλήρους ενημέρωσης των καταναλωτών και της ευέλικτης διαχείρισης των δικτύων, αναμένεται να περιοριστεί περαιτέρω η έκθεση καταναλωτών και επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των τιμών. Επιπλέον, θα μειωθούν οι καθυστερήσεις στις συνδέσεις και θα αρθούν τα εμπόδια που ανακόπτουν την ενεργειακή μετάβαση.

Απανθρακοποίηση των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών

Σχετικά με την απανθρακοποίηση των νησιών, η εξάρτηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών από την πετρελαϊκή ηλεκτροπαραγωγή οδηγεί σε υψηλό ενεργειακό κόστος, σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση και περιορισμένη ενεργειακή αυτονομία. Επιπλέον, η έλλειψη ενός συντονισμένου χρηματοδοτικού μηχανισμού δυσχεραίνει την υλοποίηση των απαραίτητων επενδύσεων, οι οποίες εκτιμώνται σε δύο δισεκατομμύρια τριακόσια εκατομμύρια ευρώ (2.300.000.000 €).

Χωρίς την προβλεπόμενη νομοθετική παρέμβαση, θα συνεχιστεί η εξάρτηση των νησιών από τα συμβατικά καύσιμα, το υψηλό κόστος ηλεκτροδότησης και οι καθυστερήσεις στη διαδικασία της απανθρακοποίησης.

Ρυθμίσεις για ΑΠΕ, Αρνητικές Τιμές και Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας

Όσον αφορά τις λοιπές ενεργειακές ρυθμίσεις, εντοπίζονται διοικητικά εμπόδια στην υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.) από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.), καθώς και ζητήματα αποζημίωσης αγροτών από έργα Α.Π.Ε. Το νομοσχέδιο προβλέπει περαιτέρω μέτρα για τον έλεγχο και τη συντήρηση ιδιωτικών δικτύων, ρυθμίζει θέματα αποζημίωσης σταθμών Α.Π.Ε. που συνδέονται μέσω ιδιωτικών δικτύων, και παρέχει νέα κίνητρα για την αντικατάσταση εναέριων δικτύων με υπόγεια, καθώς και για τη ριζική ανανέωση υφιστάμενων και εν λειτουργία σταθμών Α.Π.Ε..

Παράλληλα, οι αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να επιβαρύνουν οικονομικά τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές σε περιόδους όπου οι σταθμοί αυτοκατανάλωσης παράγουν ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο αντί να καταναλώνεται. Επιπλέον, η ανάπτυξη κέντρων δεδομένων αυξάνει την πίεση στον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Τέλος, δεν έχει καταστεί εφικτή η άρση των επιβαρύνσεων των νοικοκυριών από τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.).

Χωρίς την απαιτούμενη νομοθετική παρέμβαση, θα εξακολουθήσουν να υφίστανται καθυστερήσεις επενδύσεων, κίνδυνοι για τις υποδομές και οικονομικές επιβαρύνσεις.

Όσον αφορά στις λοιπές χωροταξικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές διατάξεις, ο οικισμός Μεταμόρφωση Καρδίτσας, με 324 κατοίκους και περίπου 180 ιδιοκτησίες, αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες πλημμύρες και σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια. Παράλληλα, πολεοδομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν την αναβάθμιση αθλητικών και κοινωνικών υποδομών.

Στον Θερμαϊκό Κόλπο, ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων εμποδίζει την ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση. Στο Δέλτα Έβρου, παραμένει άλυτο το νομικό καθεστώς 168 καλυβών, εκ των οποίων οι 108 έχουν απογραφεί.

Χωρίς την προβλεπόμενη νομοθετική παρέμβαση, θα συνεχιστούν οι κίνδυνοι για τους κατοίκους, οι διοικητικές εκκρεμότητες και οι δυσχέρειες στην προστασία του περιβάλλοντος.

Συνολικά, το σχέδιο νόμου στοχεύει στην εξάλειψη υφιστάμενων οικονομικών, τεχνικών, διοικητικών και περιβαλλοντικών δυσλειτουργιών. Αυτές οι δυσλειτουργίες επιβαρύνουν τους καταναλωτές, καθυστερούν επενδύσεις και περιορίζουν την ενεργειακή ασφάλεια, την κοινωνική προστασία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, όπως επισημαίνεται στην Αιτιολογική Έκθεση επί του νομοσχεδίου.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ