Ηλεκτρονικές Αποδείξεις: Ο Κίνδυνος του 22% Πρόσθετου Φόρου και Τι Πρέπει να Γνωρίζετε

Ένα «πέναλτι» 22% στον φόρο θα αντιμετωπίσουν όσοι φορολογούμενοι δεν καταφέρουν μέχρι το τέλος του 2026 να καλύψουν το απαιτούμενο 30% του δηλωθέντος εισοδήματός τους με ηλεκτρονικές αποδείξεις (μέσω καρτών, e-banking κ.λπ.).

Επιπλέον, το μέτρο αυτό παρατείνεται για έναν ολόκληρο χρόνο, υποχρεώνοντας περίπου 4,5 εκατομμύρια πολίτες –μισθωτούς, συνταξιούχους, επαγγελματίες, αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων– να διατηρήσουν αυτό το όριο ηλεκτρονικών συναλλαγών και κατά τη διάρκεια του 2027.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς ο υπολογισμός του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος και οι σχετικές προσαυξήσεις αυξάνουν αυτόματα τον πήχη για τις e-αποδείξεις που πρέπει να συγκεντρώσουν.

Αυτή η εξέλιξη αυξάνει τον κίνδυνο «τρύπας» στις ηλεκτρονικές δαπάνες και την επιβολή επιπλέον φόρου, σε ένα σενάριο όπου κάθε χρόνο χιλιάδες φορολογούμενοι βρίσκονται εκτός ορίου και καταλήγουν να πληρώνουν σημαντικά αυξημένα χρεωστικά εκκαθαριστικά.

Τι Αποκαλύπτουν τα Δεδομένα της ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), όπως μεταδόθηκαν από την ΕΡΤ, το 2024 ο συνολικός πρόσθετος φόρος που κλήθηκαν να καταβάλουν φορολογούμενοι με έλλειμμα αποδείξεων ανήλθε σε 87,21 εκατομμύρια ευρώ. Αυτό σηματοδοτεί μια εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 60% σε σύγκριση με το 2023, όταν το αντίστοιχο ποσό ήταν 55,48 εκατομμύρια ευρώ.

Βάσει του ισχύοντος καθεστώτος, κάθε φορολογούμενος που είναι μισθωτός, συνταξιούχος, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, αυτοαπασχολούμενος ή έχει εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων, οφείλει να πραγματοποιεί ετησίως δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών που να αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου εισοδήματός του.

Για να αναγνωριστούν αυτές οι δαπάνες, είναι απαραίτητο να έχουν εξοφληθεί με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (όπως προπληρωμένες κάρτες, πληρωμές μέσω e-banking κ.λπ.) και να έχουν εκδοθεί οι σχετικές αποδείξεις λιανικών συναλλαγών.

Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ, ωστόσο οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν διορθώσεις, εφόσον βέβαια διαθέτουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά αγορών.

Το ανώτατο όριο του ποσού των δαπανών που πρέπει να έχει εξοφληθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανέρχεται στα 20.000 ευρώ.

Για παράδειγμα, ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει δαπανήσει 6.000 ευρώ μέσω ηλεκτρονικών πληρωμών. Αν η αξία των αποδείξεων που έχει συγκεντρώσει είναι 5.000 ευρώ, τότε το πέναλτι 22% θα υπολογιστεί επί της διαφοράς των 1.000 ευρώ, οδηγώντας σε επιπλέον φόρο 220 ευρώ (1.000 ευρώ × 22%).

Ειδικές Περιπτώσεις και Εξαιρέσεις

Διαφορετική αντιμετώπιση ισχύει για φορολογούμενους που έχουν πραγματοποιήσει εντός του έτους δαπάνες για πληρωμές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, για τοκοχρεωλυτικές δόσεις δανείων και για ενοίκια, εφόσον αυτές οι δαπάνες υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης περιορίζεται στο 20% (αντί για 30%). Επιπλέον, για φορολογούμενους των οποίων οι λογαριασμοί έχουν κατασχεθεί, το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται στα 5.000 ευρώ.

Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, εάν το απαιτούμενο ποσό δαπανών καλύπτεται από έναν εκ των δύο, το τυχόν πλεονάζον ποσό μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για την κάλυψη του δικού του απαιτούμενου ποσού.

Ποιες Δαπάνες Συμπεριλαμβάνονται

Στις δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη του ορίου περιλαμβάνονται:

• Αγορά τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητας.
• Αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης.
• Δαπάνες για παντός είδους υπηρεσίες επισκευών.
• Πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.

Εξαιρέσεις

Από τις δαπάνες αυτές εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων.

Σημειώνεται ότι οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους (εφόσον δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς), καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία, απαλλάσσονται από το μέτρο και δεν χρειάζεται να ανησυχούν για τη συγκέντρωση αποδείξεων.