«Ο Πειρασμός» του Γρηγορίου Ξενόπουλου: Μια Σύγχρονη, Ανατρεπτική Ματιά από τη Μαριάννα Κάλμπαρη στο Θέατρο Τζένη Καρέζη

Η Μαριάννα Κάλμπαρη αναλαμβάνει τη διασκευή και σκηνοθεσία της κλασικής κωμωδίας του Γρηγορίου Ξενόπουλου, «Ο πειρασμός», προσφέροντας μια νέα, ανανεωμένη ερμηνεία του έργου. Η παράσταση θα φιλοξενηθεί στο Θέατρο Τζένη Καρέζη, με πρεμιέρα στις 5 Νοεμβρίου 2026.

Τι είναι, τελικά, αυτό που ονομάζουμε «πειρασμό»;

Από το πρωινό καφεδάκι, το μεσημεριανό γεύμα, το απογευματινό τσάι, μέχρι το βραδινό δείπνο: Στην ατμόσφαιρα μιας τυπικής αστικής οικογένειας, όπως αυτή των Γεωργιάδηδων, οι κυρίες διατηρούν πάντα την κομψότητα και το χαμόγελό τους, ενώ οι κύριοι επιδίδονται σε πλούσια γεύματα και είναι απασχολημένοι με τις υποχρεώσεις τους. Τα πιάτα σερβίρονται ζεστά, τα μυστικά όμως παραμένουν παγωμένα… μέχρι την άφιξη της Καλλιόπης, της νέας δεκαεπτάχρονης οικιακής βοηθού. Μέσα σε μόλις οκτώ ημέρες, η παρουσία της θα ανατρέψει τα πάντα, κερδίζοντας δικαίως το προσωνύμιο «Πειρασμός».

Τι συνιστά, όμως, τον «πειρασμό»; Είναι η ελκυστική νεαρή κοπέλα με την ποδιά που κεντρίζει τα βλέμματα, ή μήπως είναι κάτι βαθύτερο, κάτι που καραδοκεί εντός του οίκου, γύρω από το τραπέζι, ακόμη και στον γάμο, πολύ πριν καν η Καλλιόπη περάσει την πόρτα; Και πού ακριβώς εντοπίζεται αυτός ο πειρασμός; Στο δωμάτιο της υπηρέτριας, στην κρεβατοκάμαρα, ή μήπως στο μυαλό των ανδρών που δηλώνουν ανήμποροι να του αντισταθούν; Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι ότι ο πειρασμός γίνεται αντιληπτός μόνο από εκείνον που επιθυμεί να τον δει…

Η Μαριάννα Κάλμπαρη μεταφέρει την κωμωδία, αρχικά γραμμένη το 1910, στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’50. Μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από τα εγχειρίδια καλής συμπεριφοράς για την οικοδέσποινα και την τέλεια νοικοκυρά, από κορίτσια που έφευγαν από τα χωριά και τα νησιά για να εργαστούν στα αθηναϊκά σπίτια χωρίς ωράριο, χωρίς ασφάλιση, και χωρίς ουσιαστικά να αναγνωρίζεται το επάγγελμά τους. Ήταν η εποχή των επιθεωρησιακών τραγουδιών που σατίριζαν την απιστία και τον «πόλεμο» των φύλων, αλλά και των ασπρόμαυρων κωμωδιών όπου η υπηρέτρια ήταν συνήθως το αντικείμενο του γέλιου και όχι η πρωταγωνίστρια της ιστορίας. Μια εποχή που, αν και την θυμόμαστε σαν ξεθωριασμένη φωτογραφία, αποδεικνύεται ανησυχητικά οικεία.

Από εκείνη την περίοδο μέχρι σήμερα, η ανθρώπινη επιθυμία δεν έχει αλλάξει. Έχει αλλάξει μόνο ο τρόπος που την προσλαμβάνουμε. Τότε, το επίμονο βλέμμα του αφεντικού χαρακτηριζόταν «θαυμασμός», το άγγιγμα χωρίς τη συγκατάθεση «παιχνίδι», η απιστία «αντρική αδυναμία», και η ευθύνη αποδιδόταν πάντα σε εκείνη που «έδωσε δικαίωμα». Σήμερα, όλες αυτές οι συμπεριφορές φέρουν διαφορετικά ονόματα. Και προκύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο εύκολο ήταν τότε, αλλά και πόσο εύκολο είναι σήμερα, για μια γυναίκα να αρνηθεί, ειδικά όταν αυτή η άρνηση θα μπορούσε να της κοστίσει την εργασία της;

Η διασκευή διατηρεί από το αυθεντικό έργο του Ξενόπουλου τον γρήγορο ρυθμό, τις παρεξηγήσεις, τις ζήλιες, τις εντάσεις και τις σκηνές με τις πόρτες που ανοιγοκλείνουν, καθώς και τις συμφιλιώσεις που έρχονται πάνω από ένα πιάτο φαγητό. Ταυτόχρονα, όμως, προσδίδει φωνή στις σιωπηλές πτυχές των χαρακτήρων. Έτσι, πέρα από τα γέλια, ανοίγουν και άλλες «πόρτες»: η πόρτα της γυναίκας που φοβάται περισσότερο την άλλη γυναίκα παρά τον άντρα που την απατά, η πόρτα της μητέρας που ονειρευόταν να φύγει για χρόνια αλλά ποτέ δεν έκανε το βήμα, και η πόρτα του λογαριασμού που, στο τέλος του γεύματος, πληρώνει σχεδόν πάντα εκείνη που δεν είχε καν το δικαίωμα να καθίσει στο τραπέζι.

Ο G. Fremd Επιστρέφει

Στις 10 Ιουλίου 1910, ο Ξενόπουλος παρουσίασε τον «Πειρασμό» όχι με το δικό του όνομα, αλλά υπό το ψευδώνυμο G. Fremd – «ο ξένος». Κρυμμένος πίσω από αυτή την άλλη ταυτότητα, περίμενε να δει πώς θα αντιδράσει το κοινό. Και το κοινό ενθουσιάστηκε.

116 χρόνια αργότερα, ο G. Fremd κάνει την επανεμφάνισή του.
Αυτή τη φορά, όμως, το μυστήριο κρύβεται στην ίδια τη διανομή:
«Στον ρόλο του Πειρασμού: G. Fremd».

Μα ποιος είναι, αλήθεια, αυτός ο πειρασμός;

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο: Γρηγόριος Ξενόπουλος
Διασκευή – Σκηνοθεσία: Μαριάννα Κάλμπαρη
Σκηνικά: Κυριακή Φόρτη
Κοστούμια: Αλέκος Παπαγεωργίου
Μουσική – Ηχητικός Σχεδιασμός: Αλέξανδρος Καζάκος
Επιμέλεια Κίνησης: Χριστίνα Σουγιουλτζή
Σχεδιασμός Φωτισμών: Στέλλα Κάλτσου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Καλύδημη Μούρτζη

Φωτογραφίες Promo: Alex Kat
Video Promo: Θωμάς Παλυβός
Σχεδιασμός Μακιγιάζ Promo: Αλεξάνδρα Σπάρου
Σχεδιασμός Μαλλιών Promo: Ελένη Πανέτσου
Επικοινωνία: Ανζελίκα Καψαμπέλη
Social Media: Minor 6 Media
Διεύθυνση Παραγωγής: Όλγα Μαυροειδή

Παραγωγή: MIDNIGHT SUN PRODUCTIONS E.E.

Παίζουν (αλφαβητικά): Κατερίνα Λυπηρίδου, Χρήστος Μαλάκης, Άγγελος Μπούρας, Άννα-Μαρία Παπαχαραλάμπους, Σπύρος Τσεκούρας, Δήμητρα Χατούπη

Στον ρόλο του Πειρασμού: G. Fremd

INFO

Θέατρο Τζένη Καρέζη
Ακαδημίας 3
Τηλ. 2103636144
theatrotzenikarezi.gr

Ημέρες και Ώρες Παραστάσεων:
Πέμπτη – Παρασκευή: 21:00
Σάββατο: 18:00 & 21:00
Κυριακή: 18:30

Διάρκεια: 90 λεπτά

Προπώληση:
– Στο ταμείο του θεάτρου, με ωράριο 11:00-14:00 και 17:00-21:00
– https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/o-peirasmos-1/