Η Αμερική Ψηφίζει: Οι Ενδιάμεσες Εκλογές που Καθορίζουν το Μέλλον της χώρας και την Αντίδραση της Ευρώπης

Σήμερα, οι Αμερικανοί πολίτες προσέρχονται στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές, οι οποίες, αν και τυπικά αφορούν την ανανέωση του Κογκρέσου, στην ουσία θα κρίνουν την πορεία της χώρας μετά από δύο χρόνια προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: πάνω από 57 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει πρόωρα, αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σύγκριση με τα 46 εκατομμύρια του 2022. Η αποδοχή του νυν προέδρου, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, ανέρχεται στο 32%. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν οριακή πλειοψηφία με 218 έδρες έναντι 214 των Δημοκρατικών, μία διαφορά που αφήνει τα πάντα ανοιχτά.

Το διακύβευμα των εκλογών αυτών δεν περιορίζεται στην απόκτηση της πλειοψηφίας από ένα κόμμα. Κρίνεται αν η Αμερική θα αποκτήσει ένα Κογκρέσο που θα ασκεί ουσιαστικό έλεγχο, θα ζητά λογοδοσία και δεν θα λειτουργεί απλώς ως επικυρωτής των αποφάσεων του Λευκού Οίκου.

Προτεραιότητα στην Εσωτερική Πολιτική

Τον Ιανουάριο, ο ίδιος ο πρόεδρος είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής των εκλογών. Τον Μάρτιο, υπέγραψε διάταγμα που περιόριζε την αποστολή επιστολικών ψηφοδελτίων μόνο σε ψηφοφόρους που περιλαμβάνονται σε «εγκεκριμένους» καταλόγους, μια ρύθμιση που τελικά δεν εφαρμόστηκε χάρη στην παρέμβαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ταυτόχρονα, πολιτείες που διοικούνται από Ρεπουμπλικάνους προχώρησαν σε επανασχεδιασμό των εκλογικών περιφερειών.

Αυτές οι κινήσεις, είτε συμπτωματικές είτε όχι, υποδεικνύουν μια τάση: όποιος αμφισβητεί τα όρια των θεσμών εντός της χώρας του, είναι πιθανό να μην διστάσει να κάνει το ίδιο και εκτός αυτής.

Βενεζουέλα: Το Δίλημμα της Δημοκρατίας έναντι των Πετρελαϊκών Εσόδων

Στις 3 Ιανουαρίου, η πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, Καράκας, βρέθηκε στο επίκεντρο στρατιωτικής επιχείρησης και συλλήψεων, χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου ή την εντολή του ΟΗΕ.

Ο Νικολάς Μαδούρο υπήρξε αναμφίβολα αυταρχικός ηγέτης, και η απομάκρυνσή του δεν προκαλεί λύπη στους υποστηρικτές της δημοκρατίας. Ωστόσο, τι ακολούθησε; Οι εκλογές δεν προκηρύχθηκαν. Αντιθέτως, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέλαβε τον έλεγχο των οικονομικών, των εσόδων και των φυσικών πόρων της χώρας. Οι κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στον πετρελαϊκό τομέα άρθηκαν, και η πετρελαϊκή βιομηχανία οδεύει προς ιδιωτικοποίηση.

Η Βενεζουέλα δεν βρήκε το δρόμο προς τη δημοκρατία. Απέκτησε, όμως, έναν νέο διαχειριστή για το πετρέλαιό της.

Ιράν: Ο Πόλεμος που Θεωρήθηκε «Κερδισμένος» Πριν από Οκτώ Μήνες

Στις 28 Φεβρουαρίου, συντονισμένες επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν οδήγησαν στον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ. Ήδη από τα τέλη Μαρτίου, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο πόλεμος είχε κερδηθεί.

Ποιος πόλεμος, όμως, κερδήθηκε πραγματικά; Η εκεχειρία του Απριλίου κατέρρευσε. Το μνημόνιο του Ιουνίου παρέμεινε στα χαρτιά. Από τον Ιούλιο, οι μάχες συνεχίζονται, και τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται σε κατάσταση διαρκούς κρίσης. Η ίδια η ερευνητική υπηρεσία του Κογκρέσου κάνει λόγο για πόλεμο φθοράς.

Για όσους πιστεύουν ότι αυτά τα γεγονότα είναι μακρινά, η Ελλάδα, με τη μεγαλύτερη εμπορική ναυτιλία παγκοσμίως, αισθάνεται κάθε κρίση στα Στενά του Ορμούζ. Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένες τιμές ενέργειας και επιπτώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η Διαλεκτική των Συμμάχων και των Πελατών

Τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε οκτώ συμμάχους του ΝΑΤΟ με επιβολή δασμών ύψους 10% έως 25%, αν δεν συμφωνούσαν στην «αγορά» της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ. Το «λάθος» των συμμάχων ήταν ότι έστειλαν στρατιωτικές δυνάμεις σε ασκήσεις στο νησί. Ο ίδιος ο πρόεδρος δεν έκρυψε το ενδιαφέρον του για τα κοιτάσματα ορυκτών.

Η απειλή αποσύρθηκε στο Νταβός, αλλά η ζημιά στη σχέση εμπιστοσύνης παρέμεινε. Γάλλοι και Βρετανοί ηγέτες εξέφρασαν δημόσια τη δυσαρέσκειά τους για αυτή την απαράδεκτη μεταχείριση.

Το μήνυμα είναι σαφές: οι σύμμαχοι αντιμετωπίζονται ως πελάτες. Οι δασμοί γίνονται όπλο. Και τα σύνορα μοιάζουν με ακίνητο προς πώληση.

Σκληρή Στάση απέναντι στους Συμμάχους, Επιεικής απέναντι στον Πούτιν

Ενώ ασκούσε πίεση στους Ευρωπαίους, ο πρόεδρος Τραμπ έδειξε μια πιο φιλική διάθεση προς τη Μόσχα. Στις 9 Οκτωβρίου, επιτεύχθηκε συμφωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν για το ρωσικό ντίζελ, με εξαίρεση από τις κυρώσεις έως τον Απρίλιο του 2027. Λίγες ημέρες αργότερα, πάγωσε νέες κυρώσεις πριν καν τεθούν σε ισχύ. Επιπλέον, δήλωσε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είναι πιο δύσκολος συνομιλητής από τον Πούτιν και κάλεσε την Ουκρανία να βρει νέο ηγέτη.

Ο λόγος; Οι τιμές των καυσίμων, λίγες εβδομάδες πριν από τις εκλογές. Μέλη του Κογκρέσου, από αμφότερα τα κόμματα, αμφισβήτησαν τη νομιμότητα αυτής της κίνησης. Η πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κάγια Κάλας, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι ωθεί το Κίεβο σε συνθηκολόγηση υπό τους όρους του Κρεμλίνου. Ο απεσταλμένος του Πούτιν έκανε λόγο για «ιστορική στιγμή».

Όταν η Μόσχα πανηγυρίζει, κάτι σίγουρα δεν πάει καλά.

Τελικά, η αμφιλεγόμενη «τέχνη της συμφωνίας» φαίνεται να φτάνει μέχρι και το ρωσικό ντίζελ.

Το Μήνυμα για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Για την Ελλάδα, το διεθνές δίκαιο δεν είναι απλώς μια θεωρητική έννοια. Αποτελεί την ουσιαστική ασπίδα μας στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην Κύπρο. Όταν η ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη δείχνει ότι τα σύνορα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μέσω δασμών, ποιος πιστεύετε ότι αντιλαμβάνεται πρώτος το μήνυμα; Η Άγκυρα.

Δεν χρειαζόμαστε αντιαμερικανισμό. Η σχέση με τις ΗΠΑ είναι στρατηγικής σημασίας και υπερβαίνει οποιονδήποτε πρόεδρο. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια Ευρώπη με αυτονομία και αξιοπρέπεια. Και μια κυβέρνηση που επενδύει στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, αντί να εστιάζει σε φωτογραφίες με τον εκάστοτε ένοικο του Λευκού Οίκου.

Υπάρχει, βέβαια, και μια άλλη Αμερική: η Αμερική των θεσμών, των συμμαχιών, των κανόνων. Με αυτή την Αμερική, η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία μοιράζεται κοινές αξίες και γλώσσα. Και αυτή η Αμερική ψηφίζει σήμερα.

Ας ελπίσουμε η φωνή της να ακουστεί δυνατά…

Υ.Γ. Ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα, η Ευρώπη δεν μπορεί να βασίζεται στις αμερικανικές κάλπες για να καθορίσει το δικό της μέλλον.