Αρειος Πάγος: Νέες Οδηγίες για τις Δικηγορικές Αμοιβές σε Επιταγές προς Εκτέλεση – Τι Σημαίνει για τους Οφειλέτες

Μια σημαντική νομική εξέλιξη σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των δικηγορικών αμοιβών για τη σύνταξη επιταγής προς εκτέλεση έρχεται με μια νέα απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Το Ανώτατο Δικαστήριο διευκρινίζει ότι η αμοιβή του δικηγόρου δεν πρέπει να καθορίζεται αυτόματα με βάση το συνολικό ποσό της δικαστικής δαπάνης που έχει επιδικαστεί, αλλά πρέπει να υπόκειται σε έλεγχο αναλογικότητας, λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική εργασία που απαιτήθηκε.
Η απόφαση 9/2026 σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στις υποθέσεις αναγκαστικής εκτέλεσης, προσφέροντας στον οφειλέτη τη δυνατότητα να αμφισβητήσει το ύψος της εν λόγω δαπάνης, εάν θεωρεί ότι είναι δυσανάλογη σε σχέση με την εργασία που πραγματοποίησε ο δικηγόρος.
Το Σκεπτικό της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου
Το επίκεντρο της απόφασης αποτέλεσε το άρθρο 72 παρ. 1 του ν. 4194/2013 (Κώδικας Δικηγόρων), το οποίο προβλέπει ότι η αμοιβή για τη σύνταξη επιταγής προς εκτέλεση ορίζεται με βάση το σύνολο της δικαστικής δαπάνης που έχει επιδικαστεί από το δικαστήριο.
Η Ολομέλεια έκρινε ότι η συγκεκριμένη διάταξη πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με την συνταγματική αρχή της αναλογικότητας. Ως εκ τούτου, το ποσό της επιδικασθείσας δικαστικής δαπάνης δεν θεωρείται πλέον αυτόματα δεδομένο και απρόσβλητο, αλλά μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικού ελέγχου.
Συγκεκριμένα, η αμοιβή πρέπει να έχει ως κατώτατο όριο τη νόμιμη αμοιβή που προβλέπεται από τον Κώδικα Δικηγόρων. Ως ανώτατο όριο τίθεται το ποσό που προκύπτει από την εφαρμογή του άρθρου 72. Εάν η αμοιβή υπερβαίνει το ελάχιστο νόμιμο όριο, ο ακριβής προσδιορισμός της δύναται να γίνει από το δικαστήριο της ουσίας, βάσει των περιστάσεων που χαρακτηρίζουν κάθε υπόθεση.
Πότε ο Οφειλέτης Μπορεί να Αμφισβητήσει την Αμοιβή
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η δυνατότητα που αναγνωρίζεται στον οφειλέτη να αμφισβητήσει την επιταγή μέσω ανακοπής κατά της εκτέλεσης, εφόσον το ποσό που ζητείται για τη σύνταξή της κρίνεται δυσανάλογο.
Για τον προσδιορισμό της αμοιβής, λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η επιστημονική εργασία του δικηγόρου, ο χρόνος που αφιερώθηκε, η φύση και η σπουδαιότητα της υπόθεσης, καθώς και οι ειδικότερες συνθήκες της κάθε περίπτωσης, όπως ο αριθμός των εμπλεκόμενων διαδίκων ή η ύπαρξη περιοδικών καταβολών.
Αυτός ο μηχανισμός αποτρέπει την επιβάρυνση του οφειλέτη με υπέρογκα έξοδα που δεν αντιστοιχούν στην πραγματική εργασία που απαιτήθηκε για τη σύνταξη της επιταγής.
Η Προστασία των Δικαιωμάτων Όλων των Πλευρών
Η ερμηνεία που υιοθέτησε η Ολομέλεια αποσκοπεί στη διασφάλιση της ισορροπίας μεταξύ των δικαιωμάτων του δικηγόρου, του δανειστή που επιδιώκει την αναγκαστική εκτέλεση και του οφειλέτη εις βάρος του οποίου στρέφεται η διαδικασία.
Ο δικηγόρος διατηρεί το δικαίωμα να λάβει αμοιβή για την εργασία του, η οποία πρέπει να είναι ανάλογη με τη φύση και την ποιότητά της. Ο δανειστής μπορεί να αναζητήσει τα έξοδα που κατέβαλε, ενώ ο οφειλέτης προστατεύεται από υπερβολικές ή καταχρηστικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Η απόφαση αυτή, επομένως, συνδέει τον υπολογισμό της δικηγορικής αμοιβής με την αρχή της αναλογικότητας και ενισχύει τον δικαστικό έλεγχο στις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.


