Ολοκλήρωση του Έργου Αποκατάστασης του Τεμένους Βαγιαζήτ στο Διδυμότειχο, Προϋπολογισμού 15 εκατομμυρίων Ευρώ

Το έργο αποκατάστασης και ανάδειξης του ιστορικού Τεμένους Βαγιαζήτ, στο Διδυμότειχο, βρίσκεται στο τελικό του στάδιο. Με την ολοκλήρωση της λειτουργικής αξιοποίησης, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και την εγκατάσταση συστήματος φωτισμού, το μνημείο είναι έτοιμο να επανασυνδεθεί με την πόλη. Το Τέμενος Βαγιαζήτ προγραμματίζεται να παραδοθεί στο κοινό, με πλήρη προσβασιμότητα, στα τέλη του 2026. Ο νέος φωτισμός θα αναδεικνύει τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά του στοιχεία, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Το έργο, με συνολικό προϋπολογισμό 15.000.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού και τον Τακτικό Προϋπολογισμό.
Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε σχετικά: «Το Τέμενος Βαγιαζήτ, ένα από τα σημαντικότερα οθωμανικά κτίσματα που ανεγέρθηκαν στα ευρωπαϊκά εδάφη πριν την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, εγκαινιάστηκε τον Μάρτιο του 1420, όπως μαρτυρά η επιγραφή στην κύρια είσοδό του. Αποτελεί ένα μνημείο εξαιρετικής ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας. Η αποκατάστασή του, μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2017, ήταν ένα σύνθετο και απαιτητικό εγχείρημα, βασισμένο στα ερευνητικά αποτελέσματα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τα οποία διερεύνησαν την αρχιτεκτονική και κατασκευαστική συμπεριφορά του. Οι εργασίες συντήρησης πραγματοποιήθηκαν από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων. Σήμερα, η αποκατάσταση βρίσκεται στο τελικό στάδιο, με την ολοκλήρωση των λεπτομερειών του περίτεχνου διάκοσμου της ξυλόγλυπτης οροφής, του κεντρικού τρούλου, τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και τις παρεμβάσεις φωτισμού. Με την αποκατάσταση αυτού του μνημείου, το Υπουργείο Πολιτισμού δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επανασύνδεσή του με την κοινωνία και την πόλη του Διδυμοτείχου. Στόχος μας είναι το Τέμενος Βαγιαζήτ να ενταχθεί στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή της πόλης ως ένα ζωντανό μνημείο, επισκέψιμο από όλους».
Η μελέτη για τον φωτισμό ανάδειξης του μνημείου, που εκπονήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, έχει μεταβατικό χαρακτήρα και αποσκοπεί στην κάλυψη των άμεσων αναγκών φωτισμού. Στη συνέχεια, θα εκπονηθεί μια πλήρης μελέτη, με διερεύνηση εναλλακτικών λύσεων και φωτοτεχνικούς υπολογισμούς, για την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής, μορφολογικής και ιστορικής αξίας του μνημείου.
Ο εγκαθιστώμενος φωτισμός έχει σχεδιαστεί με κύρια αρχή την ανάδειξη και ταυτόχρονη προστασία του μνημείου. Χρησιμοποιείται θερμό λευκό φως, ενώ τα φωτιστικά σώματα τοποθετούνται διακριτικά και αναστρέψιμα, χωρίς επεμβάσεις στα διακοσμητικά στοιχεία ή αλλοίωση του αυθεντικού υλικού. Εξωτερικά, ο φωτισμός αναδεικνύει τις τέσσερις όψεις και τον μιναρέ, ενώ εσωτερικά εστιάζει στους τέσσερις κεντρικούς πεσσούς, το μιχράμπ και την ανακατασκευασμένη ξύλινη οροφή. Συμπληρωματικά, προβλέπεται διακριτικός φωτισμός των παρτεριών γύρω από το μνημείο, για την αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου.
Στο πλαίσιο του έργου, πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις στις τοιχοποιίες, στο περιμετρικό λίθινο γείσο, στην ξύλινη στέγη και οροφή, στο μιχράμπ, στον τοιχογραφικό διάκοσμο και στον μιναρέ, καθώς και συντήρηση των εσωτερικών δαπέδων και των ξύλινων στοιχείων. Εγκαταστάθηκαν επίσης σύγχρονα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα, συστήματα πυροπροστασίας και ασφάλειας. Η διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου περιλαμβάνει τη δημιουργία πλατείας μπροστά από την κεντρική κλίμακα και τη δυτική όψη του τεμένους, σε άμεση σύνδεση με την κεντρική πλατεία του Διδυμοτείχου, καθώς και περιμετρικό διάδρομο πεζών.


